28 tamyz. Kazinform kúntizbesi. Jylnama

Qazaqstan Qarýly kúshterindegi Tyl mamandarynyń kásibı merekesi

28 tamyz kúni Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń tyl mamandary kásibı merekesin atap ótedi. 1992 jyly 28 tamyzda ortalyqtandyrylǵan áskerı basqarý organy quryldy. Ol áskerlerdi qarý-jaraqpen, janar-jaǵarmaı materıaldarymen qamtamasyz etýge, jabdyqtardy jóndeýge, nysandardy salýǵa jáne ınfraqurylymdy kútip ustaýǵa jaýapty. Búgingi tańda Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń tyl qyzmeti zamanaýı jáne joǵary tehnologııalyq mehanızm bolyp sanalady. Sońǵy jyldary ol armııany qamtamasyz etý tásilin tolyǵymen ózgertip, naǵyz tsıfrlyq serpiliske qol jetkizdi. Qaǵaz qujattardy alyp tastap, áskerlerdiń qajettilikterin jedel qanaǵattandyratyn tsıfrlyq qor esebi engizildi.

1985 jyly Qazaqstannyń iri kómir óndiretin kásiporny — Ekibastuzdyń «Shyǵys» razrezi paıdalanýǵa berildi.

1989 jyly QR Úkimetiniń sheshimimen «Áziret Sultan memlekettik qoryq-mýzeıi» uıymdastyryldy. Qoryq mýzeı Túrkistan qalasynda kóne Jibek Joly boıynda qazirgi Shymkent-Qyzylorda avtojolynyń boıynda, Táýke han dańǵyly men Almaty alańynyń qıylysynda ornalasqan. Qoryq murajaıdyń quramynda 100-den astam tarıhı-mádenı jáne arheologııalyq eskertkish bar. Olardyń jalpy qorǵaý aımaǵy 529,4 gektardy alyp jatyr. Al kesene ornalasqan qalanyń tarıhı ortalyǵynyń qorǵaý aımaǵy 88,7 gektar. Osy aımaqta ornalasqan segiz tarıhı eskertkish mýzeıge aınalyp, halyqqa qyzmet kórsetýde. «Áziret Sultan» memlekettik qoryq mýzeıi — Qazaqstandaǵy erekshe mańyzy bar rýhanı ortalyq.

1991 jyly Qazaq SSR Mınıstrler keńesi «Qazaq SSR Ǵylym akademııasynyń Arheologııa ınstıtýtyn qurý týraly» Qaýly qabyldady. Oǵan belgili akademık, Qazaq SSR-i ǵylym akademııasynyń akademıgi Álkeı Marǵulannyń esimi berildi.

1992 jyly QR Prezıdenti Jarlyǵymen qazaq ádebıetiniń damýyna qosqan eren eńbekteri úshin jáne qoǵamdyq qyzmetterge belsene aralasqandary úshin bir top aqyn men jazýshyǵa «Qazaqstan Respýblıkasynyń Halyq jazýshysy» ataǵy berildi. Olardyń qatarynda Ánýar Álimjanov, Tahaýı Ahtanov, Ǵafý Qaıyrbekov, Ábish Kekilbaev, Sherhan Murtaza, Qaltaı Muhamedjanov, Oljas Súleımenov, Safýan Shaımerdenov, Ivan Şegolıhın bar.

1998 jyly Qazaqstanda túsirilip jatqan 250 serııaly «Toǵysqan taǵdyrlar» teleserıaly TMD jáne Baltyq jaǵalaýy elderi arasynda ótken festıvalde júldeli birinshi oryndy ıelendi.

1999 jyly QR Memlekettik jastar saıasatynyń tujyrymdamasy bekitildi. Onda memlekettik jastar jónindegi saıasaty qoǵam damýynyń basty strategııalyq resýrstarynyń biri retinde negizdeldi ári onyń negizgi maqsattary, prıntsıpteri, basqarý organdary aıqyndaldy.

2006 jyly Qostanaı oblysynyń Sarykól aýdanynda Aqqozy qajy atyndaǵy meshit ashyldy. Aqqozy qajy Abaıdyń seriktesteriniń biri bolǵan. Ol osydan 100 jyldan astam buryn qazirgi Sarykól aýdany aýmaǵynda ýaǵyz jáne tárbıe jumystaryn júrgizgen tulǵa.

2012 jyly Semeı qalasy Polkovnıchıı aralynda Semeı ıadrolyq synaq polıgony jabylýynyń 21 jyldyǵyna arnalǵan 13-myńynshy mıtıng ótti.

2012 jyly Norvegııanyń Frogn qalasynyń meri Týre Vestbı jáne «Perspektıva 2020» halyqaralyq qozǵalysynyń dırektory Aaron Tovısh Astana ákimi Imanǵalı Tasmaǵambetovke «Merler beıbitshilik úshin» uıymynyń sertıfıkatyn tabys etti. Qazaqstan elordasy osy uıymǵa qatysatyn 110-astana boldy.

2014 jyly Qaraǵandyda Juldyz alleıasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń halyq ártisi Eskendir Hasanǵalıevtiń qurmetine eskertkish belgi ashyldy.

2015 jyly QR Ulttyq banki «Qazaqstan qalalary» serııasynyń neızılber quımasynan soǵylǵan, quny 50 teńgelik «Astana», «Almaty», «Kókshetaý», «Shymkent» estelik monetalaryn aınalymǵa shyǵardy. Dıametri — 23 mm, massasy — 4,71 gramm. Árbir atalymnyń taralymy 50 myń dana. Atalymdardyń árqaısysynyń myń danasy jaqsartylǵan sapamen shyǵarylyp, satý úshin arnaıy plastıkalyq termovakýým oramdarmen oraldy.

2018 jyly Soltústik Qazaqstan oblystyq mýzeıine el ishinde Segiz Seri atanǵan qazaqtyń áıgili aqyny, ánshisi ári kompozıtory Muhamedhanafııa Bahramuly Shaqshaqovtyń shekpeni syıǵa tartyldy. Túıe júninen tigilgen shekpen boıy 2 metr keletin adamǵa arnalǵan, qazirgi standart boıynsha 56-shy kıim ólshemine saı. 172 jyldyq tarıhy bar shekpendi mýzeıge Qaraǵandy oblysynyń turǵyndary — Esimbek Muqanjarov pen onyń jubaıy Baqytjamal Ájibekqyzy tabystady.

2018 jyly Qazaqstanda «Jer betindegi ómir úshin» poshta markasy shyǵaryldy. Marka ATOM jobasyna arnaldy. Atalǵan halyqaralyq kompanııa álem elderiniń úkimetterin ıadrolyq synaqtardy toqtatýǵa shaqyrady.

ATOM Jobasynyń «Jer betindegi ómir úshin» poshtalyq markasy ofsettik baspamen kók jáne sary tústi boıaýda jasalǵan. Perforatsııasy ırek tárizdi, tırajy — 20 000 dana.

2021 jyly Býdapeshte 14 jasqa deıingi jasóspirimder arasynda úshinshi sanatty Tennis Europe serııasynyń jarysy aıaqtaldy. Onda Qazaqstan namysyn Zańǵar Nurlanuly qorǵap, ol fınalda reseılik Alekseı Savgırden basym tústi, esep — 6:4, 6:1.

2023 jyly US Open óziniń áleýmettik jelilerinde týrnırdiń resmı posterin jarııalady. Plakatta Qazaqstannyń tórtinshi raketkasy, AQSh ashyq chempıonatynyń favorıti Elena Rybakınanyń esimi boldy. Sondaı-aq posterde 2022 jyly jeke razrıadtaǵy jeńimpazdar Karlos Alkaras pen Iga Shventek, sonymen qatar juptyq chempıondar Barbora Kreıchıkova men Katerına Sınıakova, Djo Solsberı jáne Radjıev Ram beınelengen.

2023 jyly Astanada Ulttyq áskerı-patrıottyq ortalyǵynda Qarýly kúshterdiń tylynyń qurylǵan kúnine arnalǵan saltanatty shara ótti. Oǵan Qorǵanys mınıstrliginiń basshylyǵy, Materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý bas basqarmasynyń áskerı qyzmetkerleri, Qarýly kúshter fılıaldarynyń bas basqarmalary men qyzmet ardagerleri qatysty. Bul merekeniń ózindik tarıhy bar: áskerlerdiń jaýyngerlik ázirligi men jaýyngerlik tıimdiligin qamtamasyz etý kóbine baılanysty Qarýly Kúshterdiń tyly 1992 jyly 28 tamyzda qurylǵan. Qorǵanys mınıstriniń orynbasary Muhamedjan Talasov áskerı qyzmetshilerdi kásibı merekelerimen quttyqtap, olarǵa kásibı sheberligi, iske jaýapkershilikpen qaraýy jáne áskerı boryshyn adal atqarǵany úshin alǵys aıtty.

2023 jyly tazy tuqymdy qazaqstandyq eki ıt 2023 jylǵy World Dog Show kórmesinde eń joǵary nátıjege qol jetkizdi. Tumar esimdi ıt «Úzdik tuqym» jáne «Jeneva álem kýbogynyń jeńimpazy» dep tanyldy. Qazaqstannan ekinshi qatysýshy Vangelııa «Qarsy jynystyń úzdik ókili» jáne «Jenevadaǵy álem chempıonatynyń úzdik ardageri» (Jenevadaǵy Álem kýbogynyń ardager jeńimpazy) ataǵyn jeńip aldy.

2024 jyly Qasym-Jomart Toqaev BUU Bas hatshysynyń orynbasary jáne qarýsyzdaný isteri jónindegi Joǵarǵy ókili Izýmı Nakamıtsýdy qabyldady. Kezdesý barysynda óńirlik jáne halyqaralyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, qarýsyzdaný jáne ıadrolyq qarýdy taratpaý salasyndaǵy Qazaqstan men BUU ınstıtýttary arasyndaǵy jan-jaqty yntymaqtastyqtyń keleshegi talqylandy. Qasym-Jomart Toqaev BUU-nyń búgingi kúnniń ózekti máselelerin sheshýdegi aıryqsha róline toqtalyp, oǵan balama joq ekenin atap ótti. Izýmı Nakamıtsý Qazaqstannyń ıadrolyq qarýdy taratpaý jónindegi jahandyq úderistegi kóshbasshylyǵyn, sondaı-aq bizdiń elimizdiń orta derjava retinde ósip kele jatqan rólin joǵary baǵalady.

2024 jyly Parıjde 2024 jylǵy Paralımpıada oıyndarynyń ashylý saltanaty bastaldy. Saltanatty shara aıasynda týdy qazaqstandyq paralımpıadashylar alyp shyqty. 2024 jylǵy Paralımpıada oıyndarynyń ashylý saltanatynda Qazaqstan quramasynyń týyn Azııa Paralımpıada oıyndarynyń jeńimpazy, Qazaqstan chempıonatynyń on dúrkin jeńimpazy Berik Іzmaǵanbetov (otyryp oınaıtyn voleıbol) alyp shyqty. Taǵy bir tý ustaýshy Qazaqstan chempıonatynyń jeńimpazy Sevda Alıeva (para atý) boldy.

2025 jyly qaraǵandylyq «Perspektıva» ǴÓB ınjenerleri qoǵamdyq qaýipsizdik úshin pılotsyz ushý apparattarynyń prototıpterin usyndy. Vista-7, Chimera-5 jáne Apex-7 drondary adamdar men kólikterdi izdeı alady, kóshelerdi patrýldeı alady, jol qozǵalysy erejelerin buzýdy tirkeı alady jáne órtterdi anyqtaı alady. Olardyń korpýstary 3D basyp shyǵarylady, bul qurylǵylardy arzandatady jáne buzylǵannan keıin tez jóndeýge múmkindik beredi.

2025 jyly Ázerbaıjanda Qazaq kınematografııasynyń aıy bastaldy. Kórermenderge Aıdyn Sahamannyń «Dos-Muqasan» jáne «Qazaq handyǵy. Almas qylysh» fılmderi, sondaı-aq Oljas Nurbaıdyń «Alaıaqtar» fılmderi kórsetildi. Ázerbaıjandaǵy Qazaqstannyń elshisi Álim Baıel qoǵamnyń tarıhqa degen qyzyǵýshylyǵyn atap ótip, birlesken fılm túsirý josparyn jarııalady.

2025 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń Ulttyq áskerı-patrıottyq ortalyǵynyń Ortalyq áskerı orkestri Qazaqstan Konstıtýtsııasynyń 30 jyldyǵyna oraı Máskeýde óner kórsetti. Orkestr Máskeýdegi Chıstoprýdnyı býlvarynda, Abaı eskertkishiniń aldynda óner kórsetti. Olar Dos-Muqasan tobynyń repertýarynan birneshe ándi oryndady.