28 qazan. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún

Roza RYMBAEVA, qazaq estrada ánshisi (soprano), pedagog, professor, Qazaq KSR halyq ártisi, QR Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Qyrǵyzstan men Ózbekstannyń eńbek sińirgen ártisi

1957 jyly Abaı oblysynda (burynǵy Semeı oblysy) týǵan. T.Júrgenov atyndaǵy Almaty teatr-kórkemóner ınstıtýtyn bitirgen, mamandyǵy – mýzykalyq komedııa ártisi.

1976 jyldan «Gúlder» respýblıkalyq estradalyq-jastar ansambliniń múshesi, 1979 jyldan «Qazaqkontsert» Qazaq memlekettik kontsert birlestiginiń ánshisi boldy.

«Parasat» ordenimen (2000) marapattalǵan. «Estrada juldyzy» atalymynda «Jyl adamy» (2000) atanǵan. Qazaqstan Lenın komsomoly syılyǵynyń, «Ómirdi ánmen órnektep» televızııalyq konkýrsynyń, Búkilodaqtyq jas oryndaýshylar konkýrsynyń laýreaty. «Altyn Orfeı», «Sopot-77», «Altyn mıkrofon» festıvalderiniń Gran-prı ıegeri.

Serik APRYMOV, stsenarıı jazýshy, rejısser, akter, prodıýser, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri

1960 jyly Semeı oblysynda týǵan. 1979 jyly Almaty ındýstrıaldy tehnıkýmyn, 1989 jyly Búkilreseılik memlekettik kınematografııa ınstıtýtynyń rejısserlik fakýltetin bitirgen.

«NIKA» kınoakademııasynyń múshesi. Qazaqstan jastar Odaǵynyń syılyǵynyń laýreaty; QR Memlekettik shákirtaqysynyń eki márte ıegeri. «Tarlan» táýelsiz syılyǵynyń laýreaty (2000).

2009 jyly «Ekran sheberi» tıtýlyn ıelendi.

Drama, melodrama, shytyrman, telehıkaıa, fılm-mysal janrlarynda 18 týyndysy kórermenge jol tartqan.

Álisher KARIMOV, Qazaqstannyń estrada ánshisi, mýzykant

1985 jyly Taraz qalasynda dúnıege kelgen.

1991 jyly eń alǵash sahnaǵa shyǵyp, 5 jasynda «Ánshi balapan» konkýrsyna, 1995 jyly Túrkııada, 1997 jyly Bolgarııada, 1998 jyly Aýstrııada ótken halyqaralyq festıvalderge qatysqan.

2003 jyly T.Júrgenov atyndaǵy qazaq ulttyq óner akademııasynyń estradalyq vokal fakýltetine qabyldandy.

Akademııany bitirgen soń Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń «mýzykataný» fakýltetinde magıstratýrany jalǵastyrdy.

«Slavıan bazary», «Novaıa volna», «Erevan zovet» halyqaralyq vokaldyq baıqaýlaryna Qazaqstannyń atynan qatysty.

2004 jyly «Superstar.kz» mega jobasyna qatysyp, júldeger atandy. «Golos» shoýynyń onynshy maýsymynyń sýperfınalısi.

2015 jyly Álisher Kárimov Forbes Kazakhstan jýrnalynyń nusqasy boıynsha shoý-bıznes pen sporttyń eń úzdik otyz juldyzynyń qataryna kirip, reıtıngte 15-shi orynǵa turaqtady. QR Prezıdentiniń jarlyǵymen «Qazaqstannyń halyq ártisi» (2025) atanǵan.

«Qazaqstan halyq assambleıasyna – 25 jyl» mereıtoılyq medalimen marapattalǵan.

Qaırat RAIYMQULOV, Aqtóbe oblysynyń saýda jáne tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý departamentiniń basshysy

1988 jyly týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin ekonomıka jáne bıznes bakalavry dárejesimen (2010) jáne Qazaq gýmanıtarlyq-zań ýnıversıtetin quqyq bakalavry dárejesimen (2012) bitirgen.

Eńbek joly: Aqtóbe oblysy qarjy departamentiniń jetekshi mamany, bas mamany (2010); Aqtóbe qalasy ákimi apparatynyń uıymdastyrýshylyq jáne kadrlyq jumys bóliminiń bas mamany, uıymdastyrýshylyq jumys bóliminiń bastyǵy, óndiris salasy bóliminiń bastyǵy; «Aqtóbe qalasynyń ekonomıka jáne qarjy bólimi» memlekettik mekemesiniń basshysy; Aqtóbe qalasy ákimi apparatynyń basshysy (2016-2020); «Aqtóbe qalasynyń qarjy bólimi» memlekettik mekemesiniń basshysy (2020-2021); Aqtóbe oblysy ákimi apparatynyń basshysy (2021-2023).

2024 jyldyń qańtar aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.

Sultanmahmut TORAIǴYROV, aqyn, aǵartýshy

1893 jyly Kókshetaý oblysynyń Qyzyl Taý aýdanynda týǵan. 3 jasynda sheshesi qaıtys bolyp, 6 jasyna deıin ájesiniń tárbıesinde bolǵan. Keıin ákesi eki ulymen Baıanaýylǵa kóship, Toraıǵyr kentine taıaý jerge qonystanǵan. Alǵash ákesinen eskishe hat tanyp, 13 jasynan Muqan, Ábdirahman, Tortaı degen moldalardan dáris aldy. Óleńge úıir, shyǵystyq sıýjetter negizinde jyrlar týyndatqan Muqan molda táliminiń Toraıǵyrovtyń aqyn retinde qalyptasýyna ıgi áseri bolǵanymen, 1908 jyly baıanaýyldyq Ábdirahman moldanyń qataldyǵy, óleń shyǵarǵany úshin jas qalamgerdi jazalaýy onyń din men moldalar jaıly teris kózqarasynyń qalyptasýyna negiz bolǵan. 1911 jyly jańasha oqyǵan Nuraly ustazynyń kómegimen qazaq, tatar tilderindegi ádebı kitaptarmen, gazet-jýrnaldarmen tanysady. 1912 jyly Troıtskidegi Ahýn Rahmanqulı medresesine túsedi, biraq munda bir jyldaı oqyǵan ol ókpe aýrýynyń zardabynan oqýdan shyǵyp qalady. Toraıǵyrov endi medresede oqýdy qoıyp, oryssha oqý izdeıdi, qala mańyndaǵy elde jaz boıy bala oqytady. Osy kezden aqyndyqqa den qoıyp, «Oqyp júrgen jastarǵa», «Tálipterge» («Shákirtterge»), «Endigi betalys», «Oqýdaǵy maqsat ne?», «Anaý-mynaý», «Maǵynasyz meshit», «Jarlaý», «Dosyma hat», «Shyǵamyn tiri bolsam adam bolyp», «Túsimde», «Jazǵy qaıǵy», «Qymyz», «Keshegi tús pen búgingi is», t. b. óleńderin, «Zarlandym» atty uzaq ocherkin jazdy. Osy tusta «Qamar sulý» romanyn jazýdy bastady.

1913 jyldyń kúzinde Troıtskige qaıtqan Toraıǵyrov «Aıqap» jýrnalyna jaýapty hatshy bolyp jumysqa ornalasyp, «Óleń hám aıtýshylar», «Aýyrmaı esimnen jańylǵanym», «Qazaq tilindegi óleń kitaptary jaıynan», «Qazaq ishińde oqý, oqytý joly qalaı?», t.b. áńgime, maqalalaryn osy jýrnalda jarııalaıdy. 1914 jyly jazda týǵan eli Baıanaýylǵa oralady. El ishinde mádenı-aǵartý jumysyn júrgizetin «Shoń seriktigi» degen uıym ashpaq bolǵanymen, isi júzege aspaıdy. Osy jyly oryssha oqý izdep Semeıge barǵan Toraıǵyrov dittegen oqýyna túse almaı, biraz daǵdarysqa ushyraıdy. Osyndaı kóńil-kúı áserimen «Lápet bulty shatyrlap», «Altyaıaq» sııaqty óleńder jazǵan. «Endigi betalys», «Turmysqa», «Bir adamǵa», «Týǵan elime», «Symbatty sulýǵa», «Qyz súıý», «Gúláıim», «Ómirimniń ýádesi», «Jan qalqam», «Gúl», t. b. óleńderin, 1915 jyly «Kim jazyqty?» atty óleńmen jazylǵan romanyn dúnıege ákeldi.

Shyǵys Qazaqstanda jaldanyp bala oqytqan ol 1916 jyldyń kúzine deıin áýeli Qatonqaraǵaıda, keıin Zaısanda bolady, orys tilin úırenedi. 1916-1917 jyldardyń qysynda Tomskide oryssha oqıdy. «Shákirt oıy» óleńin osy tusta jazdy

1917 jylǵy aqpan aıyndaǵy tóńkeristen keıin Semeıde jańa qurylǵan Alash partııasy men Alashorda úkimetiniń jumystaryna qatysyp, «Alash uranyn» jarııalady. Biraq aýrýy asqynyp ketkendikten oqýdy da, jumysty da tastap, 1918 jyly sáýirde eline birjola oralady. Osy tusta saıası-fılosofııalyq ádebıetterdi kóp oqyp, «Shal men qyzǵa», «A, dúnıe», «Jas júrek», «Saryarqanyń jańbyry», «Adasqan ómir», «Kedeı», «Aıtys», t.b. óleńderin jazdy. Kóptegen áńgime, ocherkter, ádebı-syn maqalalar jazdy, eki roman («Qamar sulý», «Kim jazyqty?»), tórt poemasyn («Tanystyrý», «Adasqan ómir», «Kedeı», «Aıtys») jarııalady.

Gerold BELЬGER, jazýshy, aýdarmashy, Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri

1934 jyly Reseıdiń Saratov oblysynda týǵan. Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıka ınstıtýtyn jáne aspırantýrasyn bitirgen. Shyǵarmalaryn nemis, orys, qazaq tilderinde jazdy.

1958-1960 jyldary Jambyl oblysy Baıqadam keńsharynyń orta mektepte muǵalim, 1963-1964 jyldary «Juldyz» jýrnalynyń ádebı qyzmetkeri bolyp eńbek etti. 1964 jyldan shyǵarmashylyq jumyspen aınalysqan. 1992 jyldan nemis tilinde shyǵatyn «Fenıks» almanaǵy bas redaktorynyń orynbasary boldy.

«Aýyl shetindegi úı», «Daladaǵy shaǵalalar», «Alty asý», «Tas ótkel», «Baýyrlastyqtyń jandy beınesi», «Sozvýchıe», «Ýaqytpen betpe-bet», «Motıvy treh strýn», «Gete ı Abaı», «Rodstvo», «Zemnye ızbrannıkı» zertteý eńbekteriniń, jekelegen áńgime, maqalalary engen 25-ke jýyq jınaqtyń avtory. B.Maılın, H.Esenjanov, Á.Nurpeıisov, Á.Kekilbaev, D.Dosjanov jáne taǵy basqa qazaq jazýshylarynyń birqatar shyǵarmalaryn qazaqshadan orys tiline, A.Raımgen, E.Konchak, N.Vakker, taǵy basqa nemis aqyn-jazýshylarynyń jekelegen týyndylaryn nemis tilinen orysshaǵa aýdardy.

Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń B.Maılın atyndaǵy syılyǵynyń ıegeri, Prezıdenttiń beıbitshilik pen rýhanı tatýlyq syılyǵynyń ıegeri, Qazaqstan PEN-klýb syılyǵynyń ıegeri. «Parasat» ordenimen marapattalǵan.