26 ShІLDE. QAZAQPARAT KÚNTІZBESІ: ATAÝLY KÚNDER, OQIǴALAR, ESІMDER
ASTANA. QazAqparat - QazAqparat oqyrmandaryna 2014 jylǵy 26 shildege arnalǵan kúntizbesin usynady.
26 shilde, SENBІ
Kýba Respýblıkasynyń Memlekettik meıramy - Ulttyq tóńkeris kúni. Kýba - Ońtústik jáne Soltústik Amerıka qurlyqtary aralyǵyndaǵy Kýba, Hýventýd jáne olardyń janyndaǵy Úlken Antıl araldar tobynda ornalasqan memleket. Astanasy - Gavana qalasy. Aqsha birligi - Kýba pesosy. Resmı tili - ıspan tili. 1976 jylǵy qabyldanǵan konstıtýtsııa boıynsha memleket bıligi halyqtyq ókimettiń qolynda. Ol óz depýtattary arasynan Memlekettik Keńes saılaıdy jáne Mınıstrler Keńesiniń múshelerin bekitedi. Osy eki Keńestiń tóraǵasy memleket basshysy bolyp esepteledi.
Qazaqstan Respýblıkasy men Kýba Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy naýryzdyń 24-inde ornatyldy.
Lıberııa Respýblıkasynyń Ulttyq meıramy - Táýelsizdik kúni (1847). Lıberııa - Batys Afrıkada ornalasqan memleket. Ákimshilik jaǵynan 13 graftyqqa bólinedi. Astanasy - Monrovııa qalasy. Resmı tili - aǵylshyn tili. Aqsha birligi - lıberııa dollary. Memleket basshysy - Prezıdent. Joǵary zań shyǵarýshy organy qos palataly parlament - Senat jáne Ulttyq assambleıa. Joǵary atqarýshy organy - Úkimet.
Maldıv Respýblıkasynyń Ulttyq meıramy - Táýelsizdik kúni (1965). Maldıv - Ońtústik Azııadaǵy osy attas araldarda ornalasqan memleket. Astanasy - Male qalasy. Resmı tili - maldıv tili. Aqsha birligi - maldıv rýfııasy. Konstıtýtsııasy boıynsha memleket basshysy - Prezıdent. Joǵary zań shyǵarýshy organy bir palataly parlament - Medjlıs.
Parashıýtshi kúni. 1930 jyldyń 26 shildesi kúni B.Mýhortovtyń jetekshiligimen keńestik bir top ushqysh-parashıýtshi Voronejdiń aspanynda ushaqtardan birneshe ret sekirýler serııasyn uıymdastyrdy. Bul jaǵdaı KSRO-da parashıýt sportynyń jappaı damýyna negiz saldy.
Osy oqıǵanyń qurmetine jyl saıyn 26 shilde kúni parashıýt sportynyń kásibıleri men kásipqoılary ózderiniń tól merekelerin atap ótedi. Degenmen data zań júzinde resmı bekitilmegen.
1931 jyldyń sońyna qaraı keńestik parashıýtshylar jattyǵýlyq jáne kórsetilimdik 600 sekirý uıymdastyrdy.
Keıin bul sport túrine áıelder de qyzyǵýshylyq tanyta bastady. 1931 jyldyń 14 shildesinde KSRO-da alǵash ret parashıýtpen V.Kýleshova sekirdi.
Alǵashqy parashıýtti ázirlep, qurastyrǵan jáne ony synaqtan ótkizgen ózdiginen bilim alǵan-tehnık Gleb Kotelnıkov boldy. 1911 jyldyń 27 qazanynda Kotelnıkov óziniń noý-haýy «RK-1»-di patenttep, áskerı mınıstrlikke júgindi. Biraq ondaǵylar ónertabystyń mańyzdylyǵyn jiti túsinbeı, Kotelnıkovtyń usynysynan bas tartty.
Biraq óner tapqysh Kotelnıkov parashıýtterdiń qajettiligi asa úlken dep bilip, keıingi jyldary «RK-2», «RK-3» parashıýtterin oılap shyǵardy. Aqyrynda, 1929 jyly partııa men úkimettiń sheshimimen parashıýtter avıatsııa men áýede ushý salasy úshin mindetti boldy.
ESTE QALAR OQIǴALAR
9 4 jyl buryn (1920) Keńester sezinde Sáken Seıfýllın Aqmola atqarý komıteti músheligine qabyldandy jáne tóraǵasynyń orynbasary bolyp taǵaıyndaldy.
4 4 jyl buryn (1970) Qazaq memlekettik tsırki quryldy.
Ulttyq Qazaq tsırk baǵdarlamasynyń alǵashqy tusaýkeseri Saratov memlekettik tsırkinde ótti.
Búginde Qazaq memlekettik tsırkiniń jetistikteri Qazaqstannyń álem qoǵamdastyǵyndaǵy ortaq órkendeýimen tyǵyz baılanysty. Bizdiń elimizdiń tsırk ártisteri álemniń kóptegen elderinde keńinen tanymal.
9 jyl buryn (2005) Pavlodarda «Dela davno mınývshıh dneı» atty kitap jaryq kórdi.
Basylymnyń avtory, mılıtsııa ardageri, otstavkadaǵy polkovnık Nıkolaı Býran shynaıy adamdardyń shynaıy jaǵdaılary týraly jazady. Bul Pavlodardaǵy jergilikti mılıtsııa qyzmetin derekti áńgime túrinde jazylǵan alǵashqy kitap.
7 jyl buryn (2007) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Ortalyq-azııalyq yntymaqtastyǵy» uıymynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyqqa yqpaldasýy jónindegi hattamany bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.
7 jyl buryn (2007) elordada JQTB (SPID) indetine qarsy kúresý jańa baǵdarlamasy engizildi.
Baǵdarlamanyń negizgi ázirleýshisi- Astana qalasynyń densaýlyq saqtaý departamenti. Basty maqsaty - AQTQ juqpasynyń taralý jaǵdaıyn bir deńgeıde ustap otyrý, onyń jalpy taralýyna jol bermeý, AQTQ/JQTB-men naýqastanǵandardyń ómirin uzartý, ólimin azaıtý.
4 5 jyl buryn (1968) «Abaı tiliniń sózdigi» jaryq kórdi. Sózdikke 6 000-ǵa jýyq sóz ben túsindirmeler engen.
2 5 jyl buryn (1989) Qazaq KSR Kompartııasy OK janyndaǵy komıssııa qazaqtyń kórnekti jazýshysy, qoǵam qaıratkeri, qazaq prozasyndaǵy eń alǵashqy roman «Baqytsyz Jamaldyń» avtory Mirjaqyp Dýlatovtyń shyǵarmalaryna durys baǵasyn berip, olardy jarııalaý týraly, ádilettilikti qalyptastyrý týraly qorytyndy shyǵardy.
20 jyl buryn (1994) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń aqsha júıesi týraly» Jarlyǵy jarııalandy.
1 5 jyl buryn (1999) Qazaqstan Respýblıkasynyń «Barys» ordeni belgilendi. Bul ordenmen marapattaý Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettigi men egemendigin nyǵaıtý icine; beıbitshilikti, qoǵamnyń toptasýy men Qazaqstan halkynyń birligin qamtamasyz etýge; memlekettik, óndiristik, ǵylymı, áleýmettik-mádenı jáne qoǵamdyq qyzmette; halyqtar arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa; ulttyq mádenıetterdi jaqyndastyrý men ózara baıytýǵa; memleketter arasyndaǵy dostyq qatynastardy damytýǵa cińipgen erekshe eńbegi úshin júrgiziledi. «Barys» ordeniniń úsh dárejesi bar. І dárejeli «Barys» opdeni juldyzdan jáne ıyqqa asatyn lentadaǵy belgiden turady.
10 jyl buryn (2004) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń Qaýlysyna sáıkes, respýblıka aýmaǵynda osy ýaqytqa deıin qoldanysta bolǵan 3 saǵattyq beldeýdiń ornyna 2 saǵattyq beldeý belgilendi. Batys Qazaqstan, Mańǵystaý jáne Atyraý oblystarynda ýaqyt ólshemi elorda saǵatynan 2 saǵatqa keshigip júretin boldy. Bul beldeýge Aqtóbe oblysy da kirdi. Qyzylorda jáne Qostanaı oblystary elordanyń saǵat beldeýine jaqyn ornalasýyna baılanysty, atalmysh oblystar Astana qalasynyń saǵattyq beldeýine aýystyryldy. Osylaısha, respýblıkanyń Qostanaı, Aqtóbe jáne Qyzylorda oblystarynda ýaqyt ózgerdi. Bul shara eń aldymen, respýblıka halqyna jaıly jaǵdaı jasaýǵa, oblystardaǵy ákimshilik jumystardy ońtaılandyrýǵa, eldiń birtutas energııa júıesiniń turaqty jumysyn qamtamasyz etýge, sondaı-aq, syrtqy jáne ishki kólik - júk tasymaldaryn, aımaqtardyń telekommýnıkatsııalyq júıelerin ózara úılestirýge baǵyttaldy.
10 6 jyl buryn (1908) AQSh-ta Federaldy tergeý bıýrosy (FBR) quryldy.
Federaldy zańdardyń buzylýyn tergeýmen aınalysady (ózge agenttikterge júktelgenderinen basqa), sondaı-aq kontrbarlaý qyzmetin júzege asyrady. Federaldy tergeý bıýrosynyń dırektoryn Senattyń kelisimimen Prezıdent taǵaıyndaıdy.
23 9 jyl buryn (1775) Bendjamın Franklın Soltústik amerıkalyq shtattardyń bas pochtmeısteri qyzmetine taǵaıyndaldy.
22 6 jyl buryn (1788) Nıý-Iork shtaty AQSh-tyń 11-inshi shtaty boldy.
15 6 jyl buryn (1858) baron Rotshıld aǵylshyn Parlamentiniń evreı ultty alǵashqy múshesi boldy.
14 7 jyl buryn (1867) reseı ımperııasy Túrkistan general-gýbernatorlyǵyn qurdy.
14 2 jyl buryn (1872) Lımada eldiń eki basshysy - zańdy prezıdent Hose Balta jáne ony bılikten alastatqan ýzýrpator Tomas Gýtıerres óltirildi.
8 9 jyl buryn (1925) K.A.Kalınınniń alǵashqy konstrýktorlyq ushaǵy «K-1» kókke kóterildi.
7 7 jyl buryn (1937) Japondyqtar Qytaıda qarýly qımyldaryn júzege asyra bastady.
6 3 jyl buryn (1951) Nıderlandynyń Germanııamen soǵys jaǵdaıy aıaqtaldy.
6 2 jyl buryn (1952) Mysyr koroli Farýk óziniń jeti aılyq uly Fýad úshin taqtan bas tartyp, elden ketti (qaraly senbi).
5 6 jyl buryn (1958) Ulybrıtanııada hanzada Charlz Ýelsk hanzadasy tıtýlyn aldy (9 jasynda).
5 1 jyl buryn (1963) asa kúshti jer silkinisi ıýgoslavııalyq qala Skopeni tas talqan etti. 1011 adam qaza taýyp, 3350-i jaraqattandy.
4 9 jyl buryn (1965) Maldıv araldarynyń táýelsizdigi jarııalandy. Álemdegi eń kishkentaı memleketterdiń biri. 1887 jyldan bastap Ulybrıtanııanyń ıeliginde boldy.
ESІMDER
6 6 jyl buryn (1948-2007) dırıjer, Qazaqstannyń halyq ártisi, Batys Berlınde ótken Halyqaralyq dırıjerler baıqaýynyń dıplomanty, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń ıegeri ÁBDІRÁShEV Tólepbergen dúnıege keldi. Qyzylorda oblysynyń Jańaqorǵan aýdanynda týǵan. Almaty konservatorııasyn (qazirgi Qazaq ulttyq konservatorııasy), Máskeý konservatorııasyn G.N.Rojdestvenskııdiń klasy boıynsha bitirgen. 1974-1975 jyldary - Shymkent mýzykalyq ýchılışesiniń oqytýshysy. 1979-1982 jyldary - Qazaq sımfonııalyq orkestriniń dırıjeri. 1982-1983 jyldary Vena mýzykalyq akademııasynda (Avstrııa) tájirıbe jınaqtaýdan ótken. 1985-1987 jyldary - Qazaq akademııalyq opera jáne balet teatrynyń bas dırıjeri. 1987 jyldan Qazaq sımfonııalyq orkestriniń kórkemdik jetekshisi ári bas dırıjeri qyzmetterin atqarǵan. Ár jyldary óner saparymen AQSh-ta, Anglııada, Germanııada, Reseıde, Ýkraınada sımfonııalyq orkestrlerge dırıjerlik etti.
6 4 jyl buryn (1950) Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi OHLOPKOVA Tatıana Vıtalevna dúnıege keldi. Ońtústik Qazaqstan oblysy Maqtaaral aýdanynyń Slavıanka aýylynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtet) bitirgen. 1969-1979 jyldary Qazaqstan LKJO Aqtaý qalasyndaǵy qalalyq komıtetinde, 1979-1982 jyldary «Qyzyl tý» óndiristik birlestiginde ınjeneri, Áýezov aýdandyq halyqtyq baqylaý komıtetiniń ınspektory bolyp jumys istegen. 1982-1991 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Áýezov aýdandyq komıtetiniń nusqaýshysy, Almaty qalalyq partııa komıtetiniń uıymdastyrý bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıteti jalpy bóliminiń nusqaýshysy. 1991-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Apparatynyń hattar jáne azamattardy qabyldaý bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, qabyldaý bólmesiniń meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Mınıstrler Kabıneti Іsteri Basqarmasynyń hattar jáne azamattardy qabyldaý bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstri Keńsesiniń hattar jáne azamattardy qabyldaý sektorynyń meńgerýshisi. 1995-2010 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi qyzmetterin atqarǵan. Elbasynyń 2010 jylǵy 9 sáýirdegi Jarlyǵymen Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi bolyp jańa bes jyldyq merzimge taǵaıyndalǵan.
6 4 jyl buryn (1950) estrada ánshisi, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen artısi MEIІRBEKOV Aqjol Nusqabekuly dúnıege keldi. Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Arys qalasynda týǵan. Tashkent mýzyka ýchılışesin, Tashkent aýyl sharýashylyq ınstıtýtyn bitirgen. Alǵash ret «Allo, biz talanttardy izdeımiz» Tashkentte ótken telebaıqaýyna qatysyp, júldege ıe bolǵan. «Dos-Muqasan» ansambliniń quramynda ánshi bolyp, Búkilodaqtyq, dúnıejúzilik jáne halyqaralyq festıvaldar men baıqaýlarǵa qatysyp, laýreaty atanǵan. Keıinnen Almaty oblystyq Súıinbaı atyndaǵy fılarmonııanyń «Arqas», «Sazgen», «Adyrna» ansamblderiniń ánshisi boldy. 1994-1996 jyldary «Gúlder» ansambliniń dırektory ári kórkemdik jetekshisi qyzmetterin atqarǵan. Birneshe medaldarmen marapattalǵan. 9 3 jyl buryn (1921-2001) sýretshi-grafık, Qazaqstannyń halyq sýretshisi GAEV Nıkolaı Stepanovıch dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan. Reseıdiń Qorǵan oblysynda týǵan. Sverdlov kórkemsýret ýchılışesin bitirgen. 1946 jyly Almatyǵa kelip, «Qazaqfılm» kınostýdııasynda, respýblıkalyq baspalarda qyzmette bolǵan. 1962-1965 jyldary - Qazaqstan Sýretshiler odaǵy basqarmasynyń, 1968 jyldan grafıka sektsııasynyń tóraǵasy boldy.Ol estamp, kitap grafıkasynda jáne tehnıkalyq lınogravıýra, ofort, pastel, taǵy da basqa salalarda eńbek etti. Ol túrli taqyryptaǵy sheber salynǵan 20-dan astam grafıkalyq toptamanyń avtory. Onyń shyǵarmashylyq tabysyna «Qyraǵy bolyńdar, adamdar», «Sońǵy hattar», «Tyń ıgerý», «Respýblıkanyń týýy», t.b. lınogravıýra, trıptıh, grafıkalyq toptamalary jáne ál-Farabı, Ábilqaıyr han, Kenesary, Abaı, Muhtar Áýezov, t.b. tarıhı tulǵalardyń, sondaı-aq, óz zamandastarynyń, ártister men jazýshylardyń, soǵys ardagerleriniń portretteri jatady. Ol respýblıkadaǵy jáne shet elderdegi 60-qa taıaý kórmelerge qatysqan. Sýretshiniń týyndylary Máskeýdegi Tretıakov galereıasynda, Almatydaǵy Qazaqstan memlekettik óner murajaıynda, Mılandaǵy óner murajaıynda (Italııa) saqtaýly. Uly Otan soǵysynyń 1-shi, 2-shi dárejeli ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.
7 8 jyl buryn (1936-1990) jazýshy, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi ÁBDІHALYQOV Marshall dúnıege keldi. Mańǵystaý oblysynyń Fort-Shevchenko qalasynda týǵan. Qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetin bitirgen. Eńbek jolyn mektepte muǵalim bolyp bastap, Taras Shevchenkonyń ádebı-memorıaldy murajaıynda, «Jas alash» gazetinde, «Qazaqstan áıelderi», «Juldyz» jýrnaldarynda, «Qazaqfılm» kınostýdııasynda eńbek etken. Jazýshynyń «Jelaıaq bala», «Alystaǵy Mańǵystaýda», «Qara tasqyn» povesteri, «Jerdiń asty jeti qat», «Súıinqara» romandary jaryq kórgen. «Asyl jandar» atty pesasy Atyraý oblystyq mýzykalyq drama teatrynyń sahnasynda qoıylǵan. Mańǵystaý oblysynyń Túpqaraǵan aýdany Aqshuńqyr aýylyndaǵy orta mektepke jazýshynyń esimi berilgen jáne murajaıy bar.
7 8 jyl buryn (1936) qoǵam qaıratkeri, ǵalym-oftalmolog, professor, Qazaqstannyń eńbek sińirgen dárigeri MUSTAFINA Janar Ǵabıdenqyzy dúnıege keldi. Reseıdiń Novosibir qalasynda týǵan. Qazaq medıtsına ınstıtýtyn bitirgen. Negizgi ǵylymı eńbekteri kórý múshesiniń patologııasy bar aýrýlardy anyqtaýǵa, emdeýge jáne saýyqtyrýǵa arnalǵan. Ol mys qorytý óndirisinde jumys isteıtin adamdardyń kóz patologııasyna ushyraý sebepterin zerttegen. Onyń basshylyǵymen glaýkoma aýrýyn anyqtaý, emdeý jáne odan zaǵıp bolyp qalmaý ádisteri jetildirildi, oftalmologııalyq jumystarǵa qajetti dırektıvti-normatıvtik qujattar ázirlendi, sondaı-aq halyqqa oftalmologııalyq kómek kórsetý máselesi jáne Qazaqstanda kóz mıkrohırýrgııasy uıymdastyryldy, oqý-ádistemelik jáne ǵylymı-óndiristik «Oftalmologııa» birlestigi quryldy. Ǵalym 1960 jyldan beri Qazaq kóz aýrýlary ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda eńbek etti. «Qurmet belgisi» jáne «Parasat» ordenderimen marapattalǵan.
60 jyl buryn (1954) Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik hatshysy, 2009-2014 jyldar aralyǵynda QR Qorǵanys mınıstri JAQSYBEKOV Ádilbek Ryskeldiuly dúnıege keldi. Qostanaı oblysy, Qarabalyq aýdanynyń Bórili aýylynda týǵan. Merzimdi áskerı qyzmetin Keńes armııasynyń qatarynda Qyzyl Týly Sibir áskerı okrýginde ótegen. 1977 jyly Búkilodaqtyq memlekettik kınematografııa ınstıtýtynyń (Máskeý qalasy) ekonomıka fakýltetin bitirgen, 1987 jyly Plehanov atyndaǵy Máskeý halyq sharýashylyǵy ınstıtýtynda «materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtaýdy uıymdastyrýshy» mamandyǵy boıynsha qaıta daıarlaýdan ótti. Ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty. Qazaq KSR Memkıno jáne Memjabdyqtaý júıesinde jumys istedi, birqatar kásiporyndardy basqarǵan. 1988-1995 jyldary «Tsesna» kópsalaly korporatsııasyn basqardy. 1995 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Senatyna saılandy. 1996 jyly Aqmola oblysy ákiminiń birinshi orynbasary bolyp taǵaıyndalady. 1997 jylǵy jeltoqsan men 2003 jylǵy maýsym aralyǵynda - Astana qalasynyń ákimi. 2003 jylǵy maýsym men 2004 jylǵy jeltoqsan aralyǵynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Indýstrııa jáne saýda mınıstri. 2004 jylǵy jeltoqsannan bastap - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń basshysy. 2008 jylǵy 23 qańtar men 13 qazan aralyǵynda «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasy tóraǵasynyń birinshi orynbasary - QR Prezıdentiniń keńesshisi. 2008 jylǵy qarasha men 2009 jylǵy maýsym kezeńinde Reseı Federatsııasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi boldy. QR Fýtbol Federatsııasynyń Prezıdenti. 2008 jyly Astana qalasyndaǵy «Dóńgelek alań» arhıtektýralyq kesheni úshin Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty atandy.
«Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev», II jáne III dárejeli «Barys», III dárejeli «knıaz ıAroslav Mýdryı» (Ýkraına) ordenderimen jáne medaldarmen nagradtalǵan. «Zajech zvezdý-stolıtsý», «Tak nachınalas Astana. Zapıskı pervogo akıma stolıtsy» kitaptarynyń avtory.
5 3 jyl buryn (1961) QR Parlamenti Májilisiniń besinshi saılanym depýtaty, Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný komıtetiniń múshesi BEGENEEV Andreı Anatolevıch dúnıege keldi. Aqmola oblysy Astrahan aýdanynyń Qaınar aýylynda týǵan. Tselınograd ınjenerlik-qurylys ınstıtýtyn bitirgen. Eńbek jolyn 1978 jyly Qorǵan qalasy «Qazaqtranstehmontaj» tresi Vodrem 73-te ekinshi razrıadty slesar-santehnık bolyp bastaǵan. 1979 jyly - Gýrev qalasy «Qazaqtranstehmontaj» tresiniń № 256-shy qurylys-montaj poezynda úshinshi razrıadty slesar-santehnık. 1980 - 1982 jyldary Keńes Armııasy qatarynda áskerı boryshyn ótegen (Kıev,Chıta). 1985 jyly - Tselınograd qalasynda «Jıhaz» dúkeniniń sýretshisi. 1987 jyly - Qaraǵandy metallýrgııa kombınatynyń sýmen jabdyqtaý tsehynda besinshi rıazrıadty slesar-santehnık. 1988 jyly - sý qubyry jelileri ýchaskesiniń sheberi. 1990-1991 jyldary - sý qubyry jelileri ýchaskesiniń bas sheberi. 1991 jyly - Aqmola oblysy Astrahan aýdanynyń Birinshi maı keńsharyna besinshi razrıadty baqtashy bolyp qabyldanǵan, al 1992 jyly qurylys ýchaskesiniń jumysshysy bolyp aýystyryldy. 1992 jyly - Qaraǵandy metallýrgııa kombınaty sýmen jabdyqtaý tsehynyń sý qubyry jelileri ýchaskesiniń bastyǵy. 1995 jyly - «Ispat - Karmet» AQ sýmen jabdyqtaý tsehy bastyǵynyń orynbasary. 1997 jyly - «Ispat - Karmet» AQ sýmen jabdyqtaý tsehynyń basshysy. 2011-2012 jyldary - Temirtaý Arselor Mıttal AQ baskarmasy dırektsııasynyń sýmen jabdyqtaý jónindegi bas mamany. 2012 jylǵy qańtar - besinshi saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, «Nur Otan» Halyqtyq Demokratııalyq partııasynyń múshesi, partııalyq tizim boıynsha saılanǵan. «Qurmet» ordenimen, «Qazaqstan magnıtqasyna 50 jyl» medalimen marapattalǵan. 3 6 jyl buryn (1978) «Temirbank» AQ-nyń basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary ShÁIKENOV Erjan dúnıege keldi. Almaty qalasynda týǵan. 1999 jyly Qazaq memlekettik basqarý akademııasyn úzdik aıaqtady. 2001 jyly Londonda Cass Business School, City University-de «Bank isi jáne halyqaralyq qarjylar» mamandyǵy boıynsha magıstr dárejesin aldy. 1998-2005 jyldary ABN AMRO Bank Kazahstan», «Temirbank» AQ jáne «ATFBank» AQ-da jobalaý jáne korporatıvtik qarjylandyrý máselelerimen shuǵyldandy. 2006 jyldan «Temirbank» AQ-da ártúrli laýazymdar atqarndy. 2009 jyldan - osy banktiń basqarma tóraǵasy, 2009-2012 jyldary - «Temirbank» AQ dırektorlar keńesiniń múshesi. Qazirgi qyzmetinde - 2012 jylǵy sáýirden beri. Atalǵan qyzmetinde 2012 jyldyń sáýirinen bastap.
10 6 jyl buryn (1908-1973) chılı memleket jáne saıası qaıratkeri, 1970-1973 jyldardaǵy Chılı prezıdenti Salvador Alende GOSSENS -dúnıege keldi.
8 6 jyl buryn (1924-2010) ıtalıan saıasatkeri, Italııanyń 63-shi premer-mınıstri jáne 8-shi prezıdenti Franchesko Maýrıtsıo KOSSIGA dúnıege keldi.
5 8 jyl buryn (1956) Pákistannyń 2008 jyldan bergi prezıdenti, Pákistan halyqtyq partııasynyń kóshbasshysy Asıf ZARDARI dúnıege keldi.
4 4 jyl nazad buryn (1970) reseılik mýzykant, «Ivanýshkı International» tobynyń solısi Andreı Genrıhovıch GRIGORЬEV-APPOLONOV dúnıege keldi.