26 qyrkúıek. Kazinform kúntizbesi. Jylnama
Kazinform oqyrman nazaryna 26 qyrkúıekke arnalǵan ataýly kúnder men este qalar oqıǵalar kúntizbesin usynady.
ATAÝLY KÚNDER
Dúnıejúzilik qorshaǵan ortanyń saýlyǵy kúni
2011 jyly Indonezııada alǵash ret qorshaǵan orta saýlyǵy kúni merekelendi. Osyǵan baılanysty Indonezııanyń belsendi stýdentteri mereke gımnin shyǵaryp, ony ashylý rásiminde oryndady. 2012 jyly bul shara Afrıka men Eýropanyń birqatar elderinde atalyp ótti. 2013 jyly merekege kanadalyq, brıtanııalyq, avstrıalııalyq, amerıkalyq, azııalyq belsendiler qosyldy.
Dúnıejúzilik kontratseptsııa kúni
2007 jyly 26 qyrkúıekte reprodýktıvti densaýlyq máselelerimen aınalysatyn birqatar uıymnyń bastamasy boıynsha Dúnıejúzilik kontratseptsııa kúni alǵash ret atalyp ótti. Onyń maqsaty – josparlanbaǵan júktiliktiń joǵary deńgeıin tómendetý.
Halyqaralyq ıadrolyq qarýdy tolyǵymen joıý úshin kúres kúni
BUU Bas Assambleıasynyń tıisti qararymen 2013 jyldyń jeltoqsanynda bekitildi.
Búkil álemde ıadrolyq qarýdy tolyǵymen joıý BUU 1946 jyly qurylǵannan beri onyń negizgi maqsattarynyń biri bolyp tabylady jáne Bas Assambleıanyń alǵashqy qararynyń taqyryby boldy.
Eýropa tilderi kúni
2002 jyldan bastap atalyp keledi. 2001 jyldyń 6 jeltoqsanynda Eýropada tilder jyly aıasynda bul merekeni Eýropa keńesi jarııalap, Eýropalyq keńes qoldaýyna ıe boldy. Eýropa tilderi kúniniń mindeti – ony saqtap qalý maqsatynda tilderdi oqý, meńgerý máselesine qoǵamnyń nazaryn aýdarý.
ESTE QALAR OQIǴALAR
1997 jyly QR Prezıdentiniń Jarlyǵymen «Farmatsevtıka jáne medıtsına ónerkásibin damytý memlekettik baǵdarlamasy» bekitildi.
Baǵdarlama respýblıkanyń densaýlyq saqtaý júıesiniń ımporttyq dári-dármekterge táýeldiligin júıeli túrde azaıtý, ózindik óndiristik qýattaryn, shıkizatyn, ǵylymı-tehnıkalyq áleýetin tolyǵyraq paıdalaný jáne zamanaýı tehnologııalarǵa negizdelgen jańa farmatsevtıkalyq óndiris oryndaryn qurý maqsatynda iske qosyldy.
2002 jyly ıÝNESKO sheńberinde atalyp ótetin ejelgi Uly Jibek joly boıyndaǵy mádenıet pen ǵylym órkendegen kóne Tarazdyń 2000 jyldyǵyna arnalǵan merekelik sharalar bastaldy. Ortalyq alańda Báıdibek Qarashaulynyń úlken eskertkishi ashylyp, Murajaı men Taraz ýnıversıteti janynan sáýlet óneriniń sońǵy jetistikteri úlgisimen salynǵan Muhammed Qaıdar Dýlatı atyndaǵy Jastar saraıy paıdalanýǵa berildi. Burynǵy Hımıkter saraıy jańǵyrtylyp, Balasaǵun atyndaǵy saraı bolyp qaıta ashyldy. Osy kúni qoıylǵan teatrlandyrylǵan kóriniske qalanyń 6 myńnan astam ónerpazy qatysty.
2003 jyly Abaı atyndaǵy Almaty memlekettik ýnıversıtetine ulttyq ýnıversıtet mártebesi berildi.
2005 jyly «Roc Astro» aspan deneleriniń tiziliminde Bıkesh shoqjuldyzynda úlkendigi boıynsha toǵyzynshy juldyzǵa «ANPZ» – Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń aty berildi. Juldyz Kúnnen 281 jaryq jyly qashyqtyqta ornalasqan, halyqaralyq nómiri — FE 095-259.
2011 jyly tanymal qyrǵyz ǵalymy Maksýt Sartbaev Dúnıejúzilik qazaqtar qaýymdastyǵyna otbasylyq ǵylymı eńbekterin berdi. M.Sartbaev – geologııa men metallogenııa salasyndaǵy tanymal ǵalym ári kórshi memlekettegi qazaq dıasporasy týraly eńbekterdiń alǵashqy avtory.
2012 jyly Sh. Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» AQ-nyń «Ańshy bala» kınokartınasy HHІ ashyq halyqaralyq festıval aıasynda «KınoMalyShok» baıqaýynda «eń úzdik» fılm atandy.
2014 jyly «Qaırat» klýbynyń jastar akademııasyna aty ańyzǵa aınalǵan qazaq fýtbolshysy, KSRO sport sheberi, Qazaq SSR jáne Qazaqstannyń eńbek sińirgen bapkeri Temir Segizbaevtyń esimi berildi.
2015 jyly Mılanda ótken «EKSPO-2015» kórmesiniń Qazaqstan pavılonyn kórýge kirgender sany 8 mıllıonnan asty. Sonyń 9 myńy erekshe mańyzdy tulǵalar boldy. Olardyń ishinde Monako knıazy ІІ Alber, Qytaı Halyq Respýblıkasy premer-mınıstriniń orynbasary Van ıAng, Qazaqstannyń «Astana PRO Team» kásipqoı velokomandasy, sondaı-aq EKSPO-2015 kórmesine qatysqan elderdiń mınıstrleri boldy.
2021 jyly Astana mańyndaǵy jasyl beldeý aýmaǵynda «Týrıstik marshrýt» at sporty kesheniniń qurylysy aıaqtaldy. Baǵdar atpen júrýge arnalǵan soqpaq qala turǵyndary men qonaqtary úshin tartymdy oryndardyń birine aınaldy.
2022 jyly Abaı oblysyndaǵy Úrjar aýylynyń mańynda arheologter XII-XIII ǵasyrlarǵa tán kóne qalany anyqtady. Olardyń aıtýynsha, bul Ertis óńirindegi 12 qalanyń biri bolýy múmkin.
2024 jyly Qazaqstan World Boxing uıymyna qosylýǵa resmı ótinim berdi. Bul sheshim qazaqstandyq boksshylardyń Olımpıadalyq bolashaǵymen tikeleı baılanysty. Boksty Olımpıada baǵdarlamasynda qaldyrý máselesi HOK deńgeıinde talqylandy.
World Boxing – Halyqaralyq boks federatsııasy. Bul uıym 2023 jyldyń sáýir aıynda qurylǵan. Qazirgi ýaqytta onyń quramyna 44 eldiń ulttyq federatsııalary kiredi.
2025 jyly Astanadaǵy Kulanshi Art galereıasynda áıgili sýretshi Pablo Pıkassonyń biregeı týyndylarynyń kórmesi ashyldy. Kórmeni halyqaralyq Lumiere-Hall murajaıy uıymdastyrdy. Kórmede Germanııa, Belgııa jáne Frantsııadaǵy jeke kollektsııalardan alynǵan sheberdiń 51 lıtografııasy qoıylǵan. Lumiere-Hall negizin qalaýshy Maksım Egarmınniń aıtýynsha, murajaı bul týyndylardy jalǵa berý úshin bir jylǵa jýyq ýaqyt kútti.
2025 jyly Memleket basshysy Alataý qalasyna damý qarqyny ozyq qala degen arnaýly mártebesin berý týraly jarlyqqa qol qoıdy.
2025 jyly Almaty haıýanattar baǵynda kópten kútken oqıǵa boldy: Amýr jolbarystary Bentlı (6 jasta) men Aıkanyń (5 jasta) eki sarymaǵy dúnıege keldi. Bul Qyzyl kitapqa engizilgen osy sırek kezdesetin túrdi saqtaýǵa qosylǵan mańyzdy úles boldy.
