25 tamyz. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún

ESІMDER

Qýandyq RAHMETOV, Quqyq qorǵaý organdary akademııasy Kásibı daıyndyq ınstıtýtynyń dırektory

1973 jyly Pavlodar oblysynda týǵan. Bilimi joǵary, zańger.

Quqyq qorǵaý organdarynda eńbek jolyn 1997 jyldan bastady. 2001 jyldan Aqmola oblysynyń kólik prokýrory, Pavlodar oblysy Lebıaji aýdanynyń prokýrory, Bas prokýratýra basqarmasynyń basshysy qyzmetterin atqardy. QR Bas prokýratýrasynyń Qylmystyq is júrgizýdiń sotqa deıingi satysynyń zańdylyǵyn qadaǵalaý departamenti Bas prokýrorynyń aǵa kómekshisi, QR Bas prokýratýrasy janyndaǵy Quqyq qorǵaý organdary akademııasynyń Qylmystyq saıasat jáne úkimderdi oryndaý máselelerin zertteý ortalyǵynyń bastyǵy boldy. 2024-2026 jyldary Ulytaý oblysy prokýrorynyń birinshi orynbasary laýazymyn atqarǵan.

Qazirgi qyzmetine 2026 jyldyń qańtarynda kiristi.

«Jaýyngerlik erligi úshin» medalimen marapattalǵan.

Berik JAKENOV, Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti Apparatynyń Óńirlik damý jáne baqylaý bóliminiń meńgerýshisi

1978 jyly Tselınograd qalasynda (qazirgi Astana) týǵan. 2000 jyly Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıtetin ekonomıst mamandyǵy boıynsha, Qaztutynýodaǵynyń Qaraǵandy ekonomıkalyq ýnıversıtetiniń magıstratýrasyn bitirgen.

Eńbek jolyn 2000 jyly Aqmola oblysy Kókshetaý qalasynyń Salyq polıtsııasy organdarynyń qyzmetkeri bolyp bastaǵan. Astana qalasy boıynsha Salyq komıtetiniń Aqparattyq júıelerdi engizý jáne súıemeldeý bóliminiń mamany, Qaraǵandy oblysy boıynsha Salyq departamenti bastyǵynyń orynbasary qyzmetterin atqardy. Astana qalasy boıynsha Memlekettik kirister departamenti Saryarqa aýdany boıynsha Memlekettik kirister basqarmasynyń basshysy, QR Prezıdenti Ákimshiligi Basshysy hatshylyǵy meńgerýshisiniń orynbasary, QR Prezıdenti Ákimshiliginiń memlekettik baqylaý jáne aýmaqtyq-uıymdastyrý jumysy bóliminiń memlekettik ınspektory boldy. 2016-2019 jyldary Astana qalasy ákimi apparatynyń basshysy, 2019-2022 jyldary Astana qalasy Esil aýdanynyń ákimi, 2022 jyly Nur-Sultan qalasy ákiminiń orynbasary, «AMANAT» partııasy Nur-Sultan qalasy fılıalynyń jaýapty hatshysy qyzmetin atqardy. 2023-2024 jyldary QR Prezıdenti Ákimshiliginiń Óńirlik damý jáne baqylaý bóliminiń meńgerýshisi boldy.

Allen ShAIJÚNІSOV, «Qazaqstannyń Eksporttyq nesıe agenttigi» AQ basqarma tóraǵasy

1981 jyly Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. RF Syrtqy ister mınıstrliginiń Máskeý memlekettik halyqaralyq qatynastar ınstıtýtyn (2002); Qazaq qarjy-ekonomıkalyq akademııasyn (2011) bitirgen.

Eńbek joly: 1998-2003 jyldary «Qazaqstan kabel kompanııasy» JShS Reseı Federatsııasyndaǵy ókildiginiń menedjeri bolyp jumys istedi. 2003-2006 jyldary dıplomatııalyq qyzmette boldy. 2006-2008 jyldary Mańǵystaý oblysy ákimi apparaty basshysynyń orynbasary, 2006-2008 jyldary «Nur Otan» HDP ortalyq apparaty hatshylyǵynyń meńgerýshisi, 2010-2012 jyldary «Samuryq-Qazyna Kelisimshart» JShS basqarýshy dırektory, 2010-2013 jyldary QR Velosıped sporty federatsııasynyń atqarýshy dırektory, vıtse-prezıdenti, 2013-2014 jyldary QR Sport jáne deneshynyqtyrý isteri jónindegi agenttigi tóraǵasynyń orynbasary, 2014-2015 jyldary Qazaqstan Fýtbol federatsııasynyń birinshi vıtse-prezıdenti, 2015-2017 jyldary «Astana EKSPO-2017» UK» AQ atqarýshy dırektory, 2017-2018 jyldary «EKSPO-2020 Dýbaı» búkilálemdik kórmesinde Qazaqstan sektsııasynyń bas komıssary, 2018-2020 jyldary «ASTANA EKSPO-2017» Ulttyq kompanııasy» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary, 2020 jyly «QazExpoCongress» Ulttyq kompanııasy» AQ basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary laýazymyn atqarǵan.

2024 jyldyń shilde aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.

Juldyz SÚLEIMENOVA, Qazaqstan Respýblıkasynyń Oqý-aǵartý mınıstri

1983 jyly Aqtóbe qalasynda týǵan. 2004 jyly ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń tarıh mamandyǵy boıynsha bakalavrıatyn, 2008 jyly fılosofııa jáne saıasattaný mamandyǵy boıynsha magıstratýrasyn, osy mamandyq boıynsha 2011 jyly doktorantýrasyn támamdaǵan.

Eńbek joly: 2000-2004 jyldary Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq Ýnıversıteti stýdenttik ózin-ózi basqarý uıymynyń tóraǵasy, 2004-2006 jyldary Almaty ekonomıka jəne statıstıka akademııasy Aqtóbe ınstıtýtynyń áleýmettik-gýmanıtarlyq pənder kafedrasynyń oqytýshysy, jastar isi jónindegi komıtettiń tóraǵasy, 2006-2007 jyldary «Otan» RHP Aqtóbe oblysy fılıalynyń jastar isi jónindegi keńesshisi, «Nur Otan» HDP «Jas Otan» Jastar qanaty Respýblıkalyq Keńesi Tóraǵasynyń orynbasary, 2007-2008 jyldary Almaty qalasyndaǵy Y. Altynsarın atyndaǵy № 159 kópsalaly gımnazııanyń tarıh jəne quqyq pənderiniń muǵalimi, 2010-2011 jyldary Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıtetiniń oqý-tərbıe jumysy jónindegi prorektorynyń orynbasary, Jastar əkimshiliginiń tóraǵasy, 2011 jyly Halyqaralyq bıznes akademııasynyń stýdenttermen jumys jónindegi dekany, 2011-2012 jyldary Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń ǵalym hatshysy, 2012-2014 jyldary «Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri» DBBU-nyń bilim berý saıasaty jəne baǵdarlamalar Departamentiniń aǵa menedjeri, 2014-2017 jyldary «Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri» DBBU-nyń Bilim berý saıasaty jáne baǵdarlamalar departamenti dırektorynyń orynbasary, 2017-2019 jyldary «Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri» DBBU-nyń Nazarbaev Zııatkerlik mektepterin damytý departamentiniń dırektory, 2019-2021 jyldary «Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri» DBBU-nyń Almaty qalasyndaǵy fızıka-matematıka baǵytyndaǵy Nazarbaev Zııatkerlik mektebi fılıalynyń dırektory laýazymyn atqarǵan. 2023-2025 jyldary QR Parlamenti Májilisiniń VIIІ shaqyrylymynyń depýtaty boldy.

Qazirgi qyzmetin 2025 jylǵy qyrkúıekten bastap atqaryp keledi.

Aınur ShAIMERDENOVA, Petropavl qalasy ákiminiń áleýmettik sala jónindegi orynbasary

1992 jyly Soltústik Qazaqstan oblysynda týǵan. 2014 jyly M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetin «Quqyqtaný» mamandyǵy boıynsha, 2021 jyly Reseı Federatsııasy Prezıdenti janyndaǵy Reseı Halyq sharýashylyǵy jáne memlekettik qyzmet akademııasyn «Memlekettik jáne mýnıtsıpaldyq basqarý» mamandyǵy boıynsha aıaqtaǵan, Soltústik Qazaqstan oblysy boıynsha Óńirlik kadr rezerviniń rezervısti.

Eńbek jolyn 2008 jyly bastaǵan. Memlekettik organdarda, onyń ishinde memlekettik qyzmet, sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl, korporatıvtik basqarý jáne komplaens salasynda jumys istedi.

Qazirgi qyzmetin 2026 jyldyń shilde aıynan bastap atqaryp keledi.

Jumat ShANIN, rejısser, dramatýrg, akter, qazaq ulttyq kásibı teatr óneriniń negizin qalaýshylardyń biri, Kazaq SSR-iniń halyq ártisi

1892 jyly qazirgi Pavlodar oblysy Baıanaýyl aýdanynyń Jeltaý mańynda týǵan. Alǵashynda aýyl moldasynan oqyp, hat tanydy. Jas kezinen J.Shanın ulttyq oıyn-saýyqtar men án-kúılerge yntyq bolyp ósken. Ásirese, Qoıandy jármeńkesine baryp, halyq dýmanyn tamashalaý onyń oı-qııalyn qozǵap, ónerge degen ynta-yqylasyn arttyrady. Týǵan naǵashysy Altybaıdan án salyp, dombyra tartýdy úırendi. 1913 jyly Ombyǵa kelip, kúnkóris qamymen biraz ýaqyt zaýytta jumys isteıdi. Munda S.Seıfýllınmen, N.Nurmaqovpen jáne B.Serkebaevpen tanysady, ári óz betinshe oqyp bilimin jetildiredi. 1915-1916 jyldary esepshilik kýrsty oqyp bitirgennen keıin zaýytta esepshiniń kómekshisi bolyp qyzmet etedi. Osy jyldary alǵash ret qalalyq teatr spektaklderin kóredi. Biraq kóp uzamaı-aq J.Shanın maıdan jumysyna tartylady. Odan týǵan aýylyna 1917 jyly oraldy. Sol jyldan bastap Qarqaralynyń ýezdik kooperatıvinde esepshi qyzmetin atqardy. 1921-1922 jyldary Pavlodar ýezi komıtetiniń múshesi, 1922 jyly Zaısan ýezdik atqarý komıtetiniń tóraǵasy, 1923 jyldan Semeı gýbernııasy atqarý komıtetiniń jáne Qazaq KSR OAK múshesi bolyp, taǵy basqa da jaýapty oryndarda qyzmet atqarǵan. 20-jyldary Semeıde «Es-aımaq» trýppasyn basqardy. Rejısserlik óner jolyn osy trýppadan bastaǵan J.Shanın halyq jyry negizinde jazylǵan óziniń «Arqalyq batyry» men S.Seıfýlınniń «Qyzyl suńqarlaryn» qoıdy. Sonymen qatar ózi osy atalmysh spektaklderde Arqalyq batyrdyń jáne Erkebulannyń rólin oryndady. Bir bólimdi «Torsyqbaı» komedııasy 1925 jyly Semeıdiń «Tań» jýrnalynda jarııalandy. 1925 jyly ashylǵan Qazaq drama teatrynyń dırektory bolýmen qatar onyń kórkemdik jaǵyn basqarǵan. 1926-1932 jyldary qazaq drama teatrynda ulttyq dramatýrgııadan S.Seıfýllınniń «Qyzyl suńqarlaryn», S.Ablanovtyń «Kúndespeıtin qatyndar» men «1910 jylyn», J.Shanınniń «Bolatyn», І.Jansúgirovtiń «Kegi» men «Túrksibin», B.Maılınniń «Maıdanyn», M.Áýezovtiń «Oktıabr úshin» jáne klassıkalyq týyndylardan A.Pýshkınniń «Tas meımany» men «Sarań serisin», Ý.Shekspırdiń «Gamletin», sonymen birge ózi jazǵan «Torsyqbaı», «Arqalyq batyr» (eki keshke arnalǵan 2 bólimdi), «Aıdarbek», «Baıan batyr», «Ólimnen úmitke» («Shahta») taǵy basqa shyǵarmalardy qoıǵan. 1932-1933 jyldary Qyrǵyz drama teatrynyń bas rejısseri boldy. 1934 jyly ashylǵan mýzykalyq teatrdy (qazirgi Qazaqtyń opera jáne balet teatry) uıymdastyrýǵa qatysyp, Q.Jandarbekovpen birge E.G.Brýsılovskııdiń «Jalbyr», «Qyz Jibek» pen «Er Tarǵynyn» qoıdy. 1936 jylǵa deıin osy teatrdyń kórkemdik jaǵyn basqarǵan J.Shanın alǵashqy mýzykalyq teatr óneriniń qalyptasyp damýyna da mol úles qosty. 1930-1937 jyldary Oral mýzykalyq drama teatryn uıymdastyrýmen birge oǵan basshylyq jasaǵan. Ol birqatar pesalar («Jandy sýret», «Qara qulyn», «Qozy Kórpesh-Baıan sulý», «Úsh baja») jazyp, ulttyq dramatýrgııany damytýda jemisti eńbek etti. J.Shanın shyǵarmashylyǵyn M.Áýezov, Q.Sátbaev, Ǵ.Músirepov, taǵy basqalar joǵary baǵalaǵan. 1972 jyly Shymkent drama teatryna J.Shanınniń esimi berildi.

Marfýǵa Aıthojına, aqyn

Marfýǵa Ǵalıqyzy 1936 jyly 25 tamyzda QHR Qulja qalasynda dúnıege kelgen. Qazaq. Ákesi - Aıtqojın Ǵalı. Anasy - Bı-Fátıma Smaǵulqyzy.

S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetin (1965) jýrnalıst mamandyǵy boıynsha, Joǵary ádebı kýrstardy (Máskeý qalasy, 1971) aqyn, kompozıtor, qazaq tiline aýdarmashy mamandyǵy boıynsha bitirgen.

Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń qurmetti professory (2007). 40-tan astam jınaqtyń, onyń ishinde «Balquraq» (1962), «Shyńdaǵy jazý» (1964), «Jastyq» (1968), «Aqqýym meniń» (1971), «Qarakóz aıym» (1973), «Baıanjúrek»(1974), «Kózimniń qarasy» (1975), «Aq besigim» (1978), «Jarqyra, meniń juldyzym» (1980), «Qyran jetken» (1985), «Tandamaly» (1986), «Saǵynysh sazy» (1990),«Japyraq silkingen kesh», «Ańsaý» (2001), «Aqqý júrek» (2001), «Japyraqtar jaýǵanda» (2002), «Alataýdyń aq batasy» (2005), «Tańdamaly» (2 tom), «Tobylǵy búrlegende»(2008) kitaptarynyń avtory.

Orys tilinde 7 kitaby jaryq kórgen: «Gorst zemlı» (Máskeý qalasy, 1975), «Ýtverjdenıe» (Máskeý qalasy, 1985), «Strýna stepeı» (Máskeý qalasy, 1978), «Ýkroşenıe konıa» (Máskeý qalasy, 1985), «Hýdojestvennaıa lıteratýra» (1985), «Letnıe rosy», «Sovetskıı pısatel». Óleńderi men poemalary 40-tan astam shet tiline aýdarylyp, jarııalanǵan.

Óleńderine Qazaqstan jáne basqa elderdiń kompozıtorlary án jazǵan. Sheteldik jýrnaldardyń, antologııalar men almanahtardyń turaqty avtory, onyń ishinde «Molodaıa gvardııa»(Máskeý qalasy), «Poezııa antologııasy» (Parıj qalasy), «Lotos» halyqaralyq jýrnaly (Kaır qalasy, 1973); nemis, frantsýz, arab jáne basqa shet tilderindegi basylymdar.

Qazaq, orys jáne túrik tilderin biledi. 1956-1958 jyldary - Qulja qalasyndaǵy qyzdar gımnazııasynyń oqytýshysy. 1961-1968 jyldary - «Qazaq ádebıeti», «Ýchıtel Kazahstana» gazetterinde jumys istegen. 1971 jyldan beri - shyǵarmashylyq jumyspen aınalysady.

Memleket jáne qoǵam qaıratkeri. Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi. QR Prezıdenti apparatynyń janyndaǵy Respýblıkalyq áıelder quqyqtary jáne demografııalyq saıasat jónindegi keńesiniń basqarma múshesi (1995-1998). Respýblıkalyq Áıelder keńesiniń múshesi (1991 jyldan). «Dostyq» halyqaralyq qoǵamynyń basqarma múshesi (1977-1998). Almaty qalalyq Halyq depýtattary keńesiniń depýtaty (1981-1985). Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi (1968 jyldan).

«Qurmet belgisi» (1986), «Parasat» (1998) ordenderimen; kóptegen medaldarmen jáne gramotalarmen; «Islamabad aspany» óleńder men romanstar tsıkly úshin Pákistan memleketiniń Qurmet gramotasymen (1998) marapattalǵan. «Kógildir Dýnaı» óleńder kitaby úshin Nıkolaı Vasparov syılyǵynyń (1979), «Ańsaý» óleńder jınaǵy úshin QR Memlekettik syılyǵynyń (2002) laýreaty. Qazaq ádebıetine qosqan qomaqty úlesi úshin Kembrıdj ýnıversıtetiniń «2007 jyldyń halyqaralyq kásipqoıy» ataǵyna ıe. Abaı atyndaǵy Qazaq Ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń qurmetti professory. Bolgarııanyń «Dostyq» medalimen marapattalǵan.

2009 jyly Prezıdent jarlyǵymen "Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri" qurmetti ataǵy berildi.