23 maýsym. QAZAQPARAT KÚNTІZBESІ: ATAÝLY KÚNDER, OQIǴALAR, ESІMDER

23 maýsym, SENBІ

Qazaqstan polıtsııasy kúni. 1992 jylǵy maýsymnyń 23-inde QR Joǵarǵy Keńesi «Qazaqstan Respýblıkasy ishki ister organdary týraly» Zań qabyldady. Bul Qazaqstan polıtsııasynyń qyzmeti men mindetin anyqtaıtyn alǵashqy quqyqtyq akt bolatyn. 2007 jyly maýsymnyń 5-inde Memleket Basshysy Nursultan Nazarbaev óz Jarlyǵymen maýsymnyń 23-in - Polıtsııa kúni dep bekitti.

Halyqaralyq Olımpıadalyq júgirý kúni. Qazirgi Olımpıadalyq qozǵalystyń basshy organy - HOK-tyń qurylǵan jylynan (1894 jylǵy maýsymnyń 23-i) bastap atap ótiledi.

BUU-nyń Memlekettik qyzmet kúni. 2002 jylǵy jeltoqsannyń 20-daǵy BUU Bas Assamleıasynyń sheshimimen bekitilgen.

Lıýksembýrg Uly Gertsogtiginiń Ulttyq meıramy - Uly Gertsogtyń týǵan kúni (1921). Lıýksembýrg Batys Eýropada ornalasqan memleket. Soltústiginde jáne batysynda Belgııamen, shyǵysynda Germanııamen, ońtústiginde Frantsııamen shektesedi. Ákimshilik jaǵynan 3 okrýgke bólinedi. Astanasy - Lıýksembýrg qalasy. Memlekettik tili - frantsýz jáne nemis tilderi. Aqsha birligi - eýro. Lıýksembýrg - konstıtýtsııaly-monarhııaly el. Memleket basshysy - Lıýksembýrg Uly Gertsogy. Joǵary zań shyǵarýshy organy - parlament (Depýtattar palatasy). Joǵary atqarýshy organy - Úkimet.

Qazaqstan Respýblıkasy men  Lıýksembýrg Uly Gertsogtigi arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy maýsymnyń 29-da ornatyldy.

Moldova Respýblıkasynyń táýelsizdigin jarııalaǵan kúni (1990). Qazaqstan Respýblıkasy men Moldava arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy shildeniń 31-de ornatyldy.

ESTE QALAR OQIǴALAR

 20 jyl buryn (1992) QR Prezıdentiniń Jarlyǵymen Qazaqstan Respýblıkasynyń Mınıstrler Kabıneti janyndaǵy Ulttyq patent vedomstvasy (Qazpatent) quryldy. Elbasynyń 1995 jylǵy qazannyń 19-daǵy Jarlyǵymen QR Mınıstrler Kabıneti janyndaǵy Ulttyq patent vedomstvasy QR Ulttyq patenttik vedomstvasy bolyp qaıta quryldy.

19 jyl buryn (1993) QR Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń qaýlysymen Almaty shet el tilderi pedagogıkalyq ınstıtýty Qazaq memlekettik álem tilderi ýnıversıteti bolyp qaıta quryldy. (Qazirgi «Qazaqtyń Abylaı han atyndaǵy halyqaralyq qatynastar jáne álem tilderi ýnıversıteti» AQ-y)

11 jyl buryn (2001) elordada «SOS Astana balalar qalashyǵy» ashyldy.

18 jyl buryn (1994) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy kásipkerlikti qoldaý men damytýdyń memlekettik baǵdarlamasy týraly» qaýlysy jarııalandy.

17 jyl buryn (1995) Baký qalasynda Abaıdyń 150 jyldyǵyna arnalǵan mereıtoı ótti.

12 jyl buryn (2000) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kitaphanasynda Qazaqstannyń birinshi Prezıdenti N.Á.Nazarbaevqa arnalǵan «Jyl adamy» atty akademııalyq kitap kórmesi saltanatty túrde ashyldy. Kórmede Prezıdent ómirin tolyq qamtıtyn otandyq jáne sheteldik baspalardyń myńnan asa kitaptary qoıyldy. Sonymen qatar kórmede Prezıdenttiń ǵylymı shyǵarmalary tanystyryldy. Bul bólimde álemniń kóptegen tilderinde jaryq kórgen kitaptary qoıyldy.

3 jyl buryn (2009) Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda «Nursultan Ábishuly Nazarbaev - táýelsiz memlekettiń negizin qalaýshy» («Nazarbaev Nýrsýltan Abıshevıch - osnovatel nezavısımogo gosýdarstva») dep atalatyn kitaptyń tanystyrylymy boldy.

Kitaptyń jobasyn Qazaqstan Respýblıkasynyń Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ǵylym komıteti Memleket tarıhy ınstıtýtynyń dırektory, tarıh ǵylymdarynyń doktory Búrkitbaı Aıaǵannyń jetekshilik etýimen atalmysh ınstıtýt ǵalymdary daıyndady.

Kitap N.Ábishulynyń ómiri men qyzmeti, jaı qarapaıym aýyldyń azamatynan álemdik kólemdegi memlekettiń kórnekti ókiline deıin áıgili bolǵan daryndy tulǵanyń órleý shyńynyn jarqyn úlgisi. Sýrettermen kórkemdelgen 248 bettik kitap orys tilinde jaryq kórdi. Kóptegen sýretter alǵashqy ret jarııalanǵan jáne aldaǵy ýaqytta týyndynyń qazaq tilindegi nusqasy ázirlenetin bolady. Kitaptyń qundylyǵy táýelsiz Qazaqstan tarıhynyń kóptegen derekteri paıdalanylyp, birqatar qujattardyń túpnusqasynyń qoldanylýymen erekshelenedi.

3 jyl buryn (2009) Petropavlda Qazaqstan polıtsııasy kúni Soltústik Qazaqstan oblysynyń ishki ister departamenti ǵımaratynyń aldynda ishki ister organdarynyń qyzmettik mindetterin oryndaý kezinde apatqa ushyraǵan qyzmetkerlerge arnalǵan eskertkish saltanatty túrde ashyldy.

Memorıal taqtasynda ár túrli jyldary, ár túrli shendegi birdeı jaǵdaıda qaıtys bolǵan 8 adamnyń attary oıylyp jazylǵan.

6 jyl buryn (2006) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyq Memleketaralyq keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattaldy. Elbasyǵa Qurmet gramotasyn búgin Mınskide ótip jatqan EýrAzEQ Memleketaralyq keńesiniń memleket basshylary deńgeıindegi sessııasynda Belarýs Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko tabys etti. Qazaqstan basshysyna bul marapat Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyqtyń Keden odaǵyn qúrýda, qoǵamdastyqqa múshe-elder arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytýǵa qosqan zor úlesi úshin berildi.   

2 jyl buryn (2010) Iordanııanyń astanasy Amman qalasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń qurmetine atalǵan kósheni saltanatty ashý rásimi ótti.

Saltanat ıordan folklorlyq ansambliniń óner kórsetýimen bastaldy, odan keıin bizdiń Memleket basshymyzdyń qurmetine kósheniń ataýy jarııalandy. Amman qalasynyń meri men Astana qalasynyń ákimi saltanatty jaǵdaıda bizdiń Prezıdentimizdiń esimi jazylǵan taqtaıshanyń shymyldyǵyn ashty.

Amman qalasynyń meri Iordanııa koroli Abdalla ІІ men Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń arasyndaǵy qalyptasqan týysqandyq baılanystar úlgi etýge turatynyn jáne dostas eki eldiń múddesine qyzmet etetinin atap ótti. Qazaqstan kóshbasshysynyń ekijaqty yntymaqtastyqty damytý jáne nyǵaıtý isindegi sińirgen eńbegin, jáne Amman men Astana baýyrlas  qalalar ekenin eskere otyryp, koroldik áýlettiń bastamasymen Amman qalasynyń mýnıtsıpalıteti Iordanııa astanasynyń ortalyq kósheleriniń birin Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń esimimen ataý týraly sheshim qabyldady. Ol, osy mańyzdy oqıǵa eki baýyrlas eldermen qatar, bizdiń elrodalarymyz - Amman men Astana arasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa qosymsha serpin beretinin atap kórsetti.

Bul oqıǵa elde úlken qoǵamdyq órleý týǵyzdy, eldiń barlyq derlik iri gazetterinde qazaqstandyq delegatsııanyń sapary jóninde sýretterimen materıaldar jarııalandy, maýsymnyń 21-inde ıordan teledıdary shara týraly sıýjetter kórsetti.

Sapar barysynda Mádenıet mınıstrliginde, Iordan Hashımıt Koroldiginiń Parlament Senatynda resmı kezdesýler ótti, qazaqstandyq delegatsııa múshelerin Iordanııa koroli Abdalla ІІ qabyldady.

Korol Abdalla ІІ, mádenıet mınıstri Nabıl Shokým, Parlament spıkeriniń orynbasary Maarýf Ál-Bahıt, Parlament senatory Hatem Ál-Halaýanı, Arab-Amman ýnıversıteti prezıdentiniń orynbasary Kaıd Abdallah,  Iordanııadaǵy Reseı men Ázirbaıjan elshileri ózi eliniń udaı kóshbasshysy bolýmen qatar búkil álemde ólsheýsiz bedelge ıe bolǵan adamnyń esimimen kóshe atalýyna qatysty ózderiniń quptaıtynyn jetkizdi. Olardyń aıtýynsha, bul oqıǵa qısyndy, óıtkeni eki eldiń kóshbasshylarynyń arasyndaǵy tyǵyz qatynastar eki baýyrlas halyqtardyń múddesi  ıgiligine budan da belsendirek yntymaqtasýǵa járdemdesedi. Bul oqıǵanyń mańyzyn bizdiń Prezıdentimiz ben tutastaı alǵanda elimizge qurmetpen qaraıtyn  ıordandyq qoǵam oń baǵalady.

2 jyl buryn (2010) Dýshanbede Tájikstan Jýrnalısteriniń odaǵynda tájik tilinde «Pandnoma» dep atalatyn Abaıdyń «Qara sózderi» kitabynyń tusaýkeseri bolyp ótti. Kitapty aýdarý men shyǵarýdy uıymdastyrý - Qazaqstan Respýblıkasy Elshiliginiń, Tájikstan jýrnalıster odaǵynyń jáne «Tájikstan-Qazaqstan» dostyq qoǵamynyń birlesken jobasy.

Іs-sharaǵa Tájikstannyń ǵylymı jáne shyǵarmashylyq ókilderi, qoǵam jáne BAQ ókilderi qatysty. Qatysýshylarǵa «Pandnomany» tanystyra kelgen Qazaqstan Respýblıkasy elshisi Ábýtálip Ahmetov atap ótkendeı, Abaıdyń bul shyǵarmasy, ózge de týyndylary sekildi, álemge keńinen tanymal bola otyryp, birneshe tilderge aýdarylǵan. Alǵashqy ret «Qara sózder» tájik tiline aýdarylyp, Ulttyq kitaphanaǵa jáne Tájikstannyń beldi joǵary oqý oryndaryna syıǵa tartylady.

Shyǵarmashylyq toptar arasyndaǵy erekshe oqıǵa dep atalyp ótilgen atalmysh bastama TR Mádenıet mınıstri Abdýgaffor Abdýjabborovtyń da baıandamasynda taǵy bir naqtylana kele, osy kitaptyń aýdarmasynyń óte joǵary deńgeıde jasalǵanyn jáne bul Elshiliktiń tájikstandyq tarappen birlese júzege asyryp otyrǵan úshinshi jobasy bolyp otyrǵanyn da tilge tıek etti.

ESІMDER

104 jyl buryn (1908-1979) mýzyka zertteýshisi, professor ARAVIN Petr Vasılevıch dúnıege keldi.

Reseıdiń Penza oblysynda týǵan. Máskeý konservatorııasynyń mýzyka tarıhy jáne teorııasy fakýltetin bitirgen. 1938-1940 jyldary Arhangelsk qalasyndaǵy mýzyka ýchılışesinde jáne fılarmonııanyń halyq shyǵarmashylyǵy bóliminde jumys istegen. 1941-1945 jyldary Uly Otan soǵysyna qatysqan. 1946-1948 jyldary Kıshınev konservatorııasynyń dırektory bolǵan. 1948 jyldan ómiriniń sońyna deıin Almaty konservatorııasynda ustazdyq etken. Aravın qazaq mýzykasyn zertteýde, onyń ereksheligin teorııalyq turǵydan taldaýda mol mura qaldyrǵan. Onyń merzimdi baspasóz quraldary men ár túrli mýzykalyq jınaqtarda jarııalanǵan «Dáýletkereıdiń 3 portreti», «Dáýletkereı kúıleri», «Uly kúıshi Dáýletkereıdiń ómiri men shyǵarmalary», «Dombyra qurylysynyń úndik júıesi», «Qazaq kúıleriniń sharyqtaý qurylysy», «Qazaq aspaptyq mýzyka janrlary», «Qurmanǵazynyń mýzykalyq stıli máselesi», «Qurmanǵazy shyǵarmalaryndaǵy qoshtasý janry», «Qazaq mýzyka folkloryndaǵy qoshtasý janrynyń áleýmettik-estetıkalyq tabıǵaty», «Orys ǵalymdary 18 ǵasyr men 19 ǵasyrdyń 1 jartysyndaǵy qazaq mýzykasy týraly», «Batys pen Shyǵys mýzyka júıesiniń qarym-qatynas máselesi», «Qazaq ánderiniń yrǵaqtyq qurylysy», «Shyntemir men Maqtymsulý jaıly ańyz», t.b. eńbekteri qazaq mýzykasyn zertteýdegi óte qundy eńbekter bolyp tabylady.

79 jyl buryn (1933) kınorejısser, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri NUǴYMANOV Asylbek Ǵazızuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynyń Aral qalasynda týǵan. Máskeýdegi memlekettik kınematografııa ınstıtýtyn bitirgen. «Qazaqfılm» stýdııasynda rejısser bolyp birneshe derekti lentalardy túsirgen. 1978 jyly «Úndistanmen kezdesý» jáne «Iemenniń aptabynda» degen derekti-hronıkalyq fılmderdi jasaǵan. «Medeý. Erlikke toly kún men tún», «Armysyń Tyń ólkesi», «Qazaqstan Uly Otan soǵysy jyldarynda» jáne «Erlik týraly ańyz» atty derekti fılmder toptamasy úshin 1976 jyly Qazaq KSR Memlekettik syılyǵyn alǵan.

«Qurmet belgisi» ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

88 jyl buryn (1924) tehnıka ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, qazaqstannyń eńbek sińrigen ǵylm qaıratkeri ISAKOVA Rýfına Afanasevna dúnıege keldi.

Almaty oblysynda týǵan. Qazaq taý-ken metallýrgııa ınstıtýtyn (qazirgi Q.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti) bitirgen. 1947-1994 jyldary - Qazaqstan Ǵylym akademııasy Metallýrgııa jáne ken baıytý ınstıtýtynyń laborant, kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, zerthana meńgerýshisi qymetterin atqarǵan. 1991 jyldan osy ınstıtýtta bas ǵylymı qyzmetker bolyp isteıdi.

Ǵalymnyń negizgi ǵylymı eńbekteri vakýýmdyq metallýrgııa salasyna, metaldardy vakýýmde tazartýǵa jáne asa taza metaldar alýǵa, tústi metallýrgııanyń bastapqy sýlfıdti shıkizatyn vakýýmde termııalyq jolmen qaıta óńdeýge arnalǵan. Ol synap-súrmeli, altyn-myshıakty, altyn-súrmeli, mys-vısmýtty mys-qorǵasyndyı jáne basqa da polımetall qospalaryn vakýýmde óńdeý tehnologııasyn jasaýǵa úles qosty. Onyń jetekshiligimen zerthana ujymy sýlfıdterdi vakýýmdeý jónindegi kınetıkalyq zertteýler ádisin jasap, ony óndiriste ıgerdi. Zertteý nátıjeleri Shymkent, Óskemen, Ertis jáne Lenınogor zaýyttaryndaǵy shteınderdi vakýýmdeý jónindegi ónerkásiptik-tájirıbelik synaqtarda qoldanyldy.

«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

123 jyl buryn (1889-1966) orys aqyny, aýdarmashy AHMATOVA (Gorenko) Anna Andreevna dúnıege keldi.

Kıevtegi joǵary áıelder kýrsynda, Kıev ýnıversıtetiniń zań fakýltetinde oqyǵan. «Kesh» atty alǵashqy óleńder jınaǵy 1912 jyly jarııalandy. Keıin «Jel, meni jerle», «Úıeńki», «Án», t.b. poetıkalyq jınaqtary jaryq kórgen. Ol lırıkalyq mınıatıýranyń álemge tanymal sheberi. Onyń poezııasynda túrkilik pafos, azııalyq tanym, kórkemdik qabyldaý erekshe ańǵarylady.

Shyǵys pen Batys poezııasynyń úzdik dástúrine úndesken A.Ahmatova shyǵarmalary ózindik dara stılimen ózgeshelenedi. «Zamana aǵymy» jınaǵy úshin Italııanyń Enta-Taormın ádebı syılyǵy berildi. Oksford ýnıversıtetiniń qurmetti doktory boldy. Óleńderi aǵylshyn, frantsýz, ıtalıan, japon, cheh jáne basqa da tilderge aýdarylǵan.

57 jyl buryn (1955) aktrısa, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi TÁShІMOVA Nurzada Tursymbekqyzy dúnıege keldi.

Shymkent qalasynda týǵan. Qazaq akademııalyq drama teatry (Qazaq ulttyq óner akademııasy) janyndaǵy stýdııany bitirgen.

1974-2005 jyldary M.Áýezov atyndaǵy Qazaq akademııalyq drama teatrynyń kuramynda boldy. 2005 jyldan bastap Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Qazaq mýzykalyq-drama teatrynyń quramynda eńbek etedi.

Teatr sahnasynda Nıgara (S.Ahmadtyń «Kelinder kóterilisinde»), Qarlyǵash, Ajar (M.Áýezovtiń «Qaraqypshaq Qobylandysy» men «Abaıynda»), Shyryn (N.Hıkmettiń «Farhad - Shyrynynda»), Názılıa (D.Isabekovtiń «Ápkesinde») rólderin somdaǵan. Sondaı-aq, «Abaı» (Maǵysh), «Beý, qyzdar-aı!» (Aısulý), «Shoqan Ýálıhanov» (Fatıma) telefılmderinde oınaǵan.

Gastroldik saparmen Qazaqstannyń barlyq oblys ortalyqtarynda, alys-jaqyn shet elderde bolyp óner kórsetti.

52 jyl buryn (1960) ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq banki Atyraý bólimshesiniń dırektory QULBARAQOV Qozybaq Ábýuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysy Aral aýdanynda týǵan. Jambyl jeńil jáne tamaq ónerkásibi tehnologııalyq ınstıtýtyn, Almaty halyq sharýashylyǵy ınstıtýtynyń aspırantýrasyn (Turar Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.

Oblystyń halyq sharýashylyǵy jedel basqarý departamentiniń bas mamany, bas esepshiniń orynbasary, bólim bastyǵy, Atyraý oblystyq «Alem Bank Kazakhstan» basqarmasynyń basshysy, oblys ákimi kómekshisi, Respýblıkalyq bıýdjettik bank oblystyq basqarmasynyń basshysy, qarjy mekemesiniń oblystyq basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, BUU-nyń damý baǵdarlamasynyń qoldaýymen qurylǵan Atyraý oblysynyń turaqty damý ortalyǵynyń dırektory, «ATFB» JAQ-nyń Atyraýdaǵy fılıalynyń dırektory, Atyraý oblystyq ekonomıkalyq basqarmanyń basshysy qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2001 jyldan.

71 jyl buryn (1941) Muhtar Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynyń dırektory ári kórkemdik jetekshisi, Qazaqstan Respýblıkasynyń halyq ártisi, ónertaný ǵylymynyń professory, táýelsiz «Platınaly Tarlan» syılyǵynyń ıegeri OBAEV Esmuhan Nesipbaıuly dúnıege keldi.

Almaty oblysynyń Raıymbek aýdanynda týǵan. Almaty memlekettik konservatorııasyn, Máskeýdegi Maksım Gorkıı atyndaǵy akademııalyq teatr kýrsyn bitirgen. Muhtar Áýezov atyndaǵy akademııalyq drama teatrynyń, Ǵabıt Músirepov atyndaǵy Balalar men jasóspirimder teatrynyń qoıýshy rejısseri, Abaı atyndaǵy Semeı oblystyq mýzykalyq drama teatrynyń kórkemdik jetekshisi, Qazaq memlekettik teatr jáne kıno ınstıtýtynyń rektory bolǵan. 1995-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstriniń birinshi orynbasary, orynbasary, Mádenıet komıteti tóraǵasynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan.

Ol rejısser bolyp Z.Aqyshevtiń «Jaıaý Musa», Tahaýı Ahtanovtyń «Boran», M.Kárimniń «Aı tutylǵan tún», Sh.Qusaıynovtyń «Sertke sert», Q.Muhamedjanovtyń «Ózime de sol kerek», Sábıt Muqanovtyń «Botagóz» jáne «Qashqar qyzy», Beıimbet Maılınniń «Shuǵa», Ánýar Álimjanovtyń «Mahambettiń jebesi boıynsha, Rollan Seısenbaevpen birlesip jazǵan «Ózimdi izdep júrmin» men Ákim Tarazıdiń «Іndet» spektaklderin qoıdy. Semeı mýzykalyq drama teatrynyń bas rejısseri bolyp, osy teatr sahnasyna birqatar spektaklder shyǵardy: Muhtar Áýezovtiń «Aıman-Sholpan», «Eńlik-Kebek», «Abaı», «Qaragóz», Ǵabıt Músirepovtiń «Aqan seri-Aqtoqty», Evgenıı Brýsılovskıı men Ǵabıt Músirepovtiń «Qyz Jibek», Tahaýı Ahtanovtyń «Kúshik kúıeý», Safýan Shaımerdenovtyń «Ánim sen ediń», E.Rahmadıev pen Ǵabıt Músirepovtiń «Qaıran, Maıra», Dýlat Isabekovtiń «Ápke» men «Erteńdi kútý», O.Bodyqovtyń «Qosh bol, Bóribasar», M.Sársekeevtiń «Jarylys», Qaltaı Muhamedjanovtyń «Komıssar Ǵabbasov», J.Faızıdiń «Bashmaǵym», F.Erveniń «Túlki bıkesh» spektaklderi bar.

«Parasat» ordenimen marapattalǵan. Ol Germanııada, Indııada, Koreıada, Qytaıda, Reseıde, Ózbekstanda, Qyrǵyzstanda, t.b. elderde ótken qazaq óneriniń mádenı kúnderine shyǵarmashylyq jetekshilik jasaǵan.

61 jyl buryn (1951) tehnıka ǵylymynyń kandıdaty QARABALIN Álı Álibaıuly dúnıege keldi.

Taldyqorǵan oblysynda týǵan. Qaraǵandy metallýrgııalyq zaýyty janyndaǵy ýchılışeni, Almaty joǵary partııa mektebin bitirgen. 1977-1981 jyldary - Qazaqstan LKJO Temirtaý qalalyq komıtetiniń ekinshi, birinshi hatshysy. 1981-1983 jyldary - Temirtaý qalalyq partııa komıteti óndiristik-kólik bóliminiń meńgerýshisi. 1985-1987 jyldary - Gagarın aýdandyq atqarý komıteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary, Temirtaý qalalyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy. 1987-1993 jyldary - Qaraǵandy metallýrgııalyq kombınaty partııa komıtetiniń hatshysy, Tehnıkalyq jabdyqtaý bóliminiń bastyǵy, kombınat bas dırektorynyń kadr jáne áleýmettik damý jónindegi orynbasary. 1993-1996 jyldary - Temirtaý qalalyq ákimdiginiń basshysy, ákimi. 1996-1997 jyldary - Temirtaý qalalyq salyq bóliminiń bastyǵy. 1997-2001 jyldary - Temirtaý qalasynyń ákimi. 2001-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkatsııalar mınıstrligi Avtomobıl joldary komıtetiniń bas konsýltanty, tóraǵasynyń orynbasary - Halyqaralyq qaıta qurý jáne damý banki joba uıymdastyrý tobynyń jetekshisi. 2002-2006 jyldary - «Qazavtoqurylys» JShS-iniń bas dırektory. 2006 jyldan - «Shar stansasy-Óskemen» jańa temir jol lınııasy qurylysy jónindegi dırektsııa dırektory.

Eńbek Qyzyl Tý ordenimen, medaldarmen, QazSSR-i Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotalarymen marapattalǵan.

61 jyl buryn (1951) «Kazakhstan Engineering» Ulttyq kompanııasy» aktsıonerlk qoǵamy basqarma tóraǵasynyń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly kúshteri Joǵary qolbasshylyq ókili, kontr-admıral, Qazaqstan Respýblıkasy Áskerı-teńiz kúshteriniń bas qolbasshysy (2008-2009) KOMRATOV Ratmır Álimhanuly dúnıege keldi.

Taraz qalasynda týǵan. Sevastopol áskerı-teńiz ýchılışesin, Reseı áskerı-teńiz akademııasyn bitirgen. 1973-1980 jyldary - Kamchatka áskerı flotılııasy súńgýir qaıyǵynyń top komandıri, Tynyq muhıt floty sý asty kreıseri dıvızıonynyń top komandıri. 1980-1988 jyldary - KSRO Qorǵanys mınıstrligi áskerı ókildiginiń kishi áskerı ókili, áskerı top bastyǵy. 1990-1992 jyldary - KSRO Qorǵanys mınıstrligi áskerı ókildiginiń basshysy. 1992-1993 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys ónerkásibi komıteti Josparlaý-ekonomıka basqarmasynyń bastyǵy, Qorǵanys ónerkásibi komıteti tóraǵasynyń orynbasary. 1993-1996 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Áskerı-Teńiz bazasynyń komandıri. 1996-1999 jyldary - Áskerı-Teńiz Kúshteriniń qolbasshysy - Áskerı-Teńiz bazasynyń komandıri. 1999-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrliginiń Bas qurylys jáne áskerı nysandardy ornalastyrý basqarmasy bastyǵynyń mindetin atqarýshy, Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrligi Bas áskerı ınspektsııasynyń general-ınspektory. 2001-2002 jyldary - Mańǵystaý oblysy ákiminiń orynbasary, keńesshisi. 2002-2003 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Batys áskerı okrýgi áskerleriniń qolbasshysy. 2003-2008 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri «Batys» aımaqtyq qolbasshylyǵy áskerleriniń qolbasshysy. 2008-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly kúshteri Áskerı-teńiz kúshteriniń bas qolbasshysy qyzmetterin atqarǵan. 2010 jyldyń sáýirinen - «Kazakhstan Engineering» Ulttyq kompanııasy» AQ basqarýshy dırektory, 2010 jyldyń maýsymynan - basqarma tóraǵasynyń orynbasary qyzmetin atqarady.

Ekinshi dárejeli Dańq ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.