23 qańtar. QAZAQPARAT KÚNTІZBESІ: ATAÝLY KÚNDER, OQIǴALAR, ESІMDER
ASTANA. 23 qańtar. QazAqparat - QazAqparat oqyrmandaryna 2014 jylǵy 23 qańtarǵa arnalǵan kúntizbesin usynady.
23 qańtar BEISENBІ ESTE QALAR OQIǴALAR
3 2 jyl buryn (1982) Qazaqtyń akademııalyq opera jáne balet teatrynda «Aqan seri - Aqtoqty» operasynyń premerasy ótti. Alǵashqy qoıylymda bas partııalardy Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisteri H.Qalılambekova men K.Myrjyqbaev oryndady. Operanyń avtory - S.Muhamedjanov.
25 jyl buryn (1989) úlkendigi avıonosetsteı asteroıd Jerge taqaý tustan aǵyp ótti. Eger ol 6 saǵat buryn jetkende Jerge soqtyǵysady eken.
22 jyl buryn (1992) BUU Qaýipsizdik keńesi otyrysynda Qazaqstan Respýblıkasyn BUU-ǵa múshe etip qabyldaý týraly qarar qabyldady. 1992 jylǵy naýryzdyń 2-sinde Qazaqstan BUU-nyń tolyq múshesi boldy.
19 jyl buryn (1995) Brıýsselde Elbasy N.Nazarbaev pen Eýropa yntymaqtastyǵy keńesiniń tóraǵasy Alen Jıýppe Qazaqstan Respýblıkasy men Eýropa yntymaqtastyǵy arasyndaǵy seriktestik pen yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıdy.
15 jyl buryn (1999) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń Jarlyǵymen jazýshy Shyńǵys Aıtmatov «Otan» ordenimen marapattaldy.
13 jyl buryn (2001) Qazaqstan Respýblıkasynyń «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy jergilikti memlekettik basqarý týraly» Zańy qabyldandy. 13 jyl buryn (2001) Qazaqstan Respýblıkasynyń «Halyqty jumyspen qamtý týraly» Zańy qabyldandy.
8 jyl buryn (2006) Astanada «Qazatomónerkásip» ulttyq atom kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamy jáne japonnyń eki korporatsııasy - «Sýmıtomo korporeıshn» men «Kansaı Elektrık Paýer KO.Ing» kásiporny Ońtústik Qazaqstandaǵy «Myńqudyq» ken ornynyń batys ýchaskesin ıgeretin úshjaqty birikken kásiporyn qurý jónindegi kelisimge qol qoıdy.
7 jyl buryn (2007) Almatyda «Arǵy túrkter aqıqatynyń izimen» kitaby jaryqqa shyqty. Basylymnyń avtory - belgili jýrnalıst, Qazaqstan jazýshylar Odaǵynyń múshesi, QR jastar Odaǵy syılyǵynyń laýreaty Jarylqap Beısenbaıuly.
7 jyl buryn (2007) Óskemende Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti ǵımaratynyń aldynda qazaq tili biliminiń negizin salýshy Sársen Amanjolovqa ornatylǵan eskertkishtiń ashylý saltanatty ótti.
Qola músin eskertkishi belgili qazaqstandyq sáýletshiler Qazaqstan ónerine eńbek sińirgen qaıratker, Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵynyń ıegeri, professor E.Sergebaev jáne Jambyl atyndaǵy syılyqtyń ıegeri B.Ábishevterdiń jobalary boıynsha oryndalǵan.
S.Amanjolov (1903-1958) joǵarǵy oqý oryndarynda qazaq tilin zertteýde óziniń túbegeıli úlesin qosyp, baǵdarlamalar men kýrstaryn engizgen, sonymen qatar mektepter men ýnıversıtetterge qazaq tilindegi birinshi oqýlyqtaryn jasaǵan túrkitanýshy.
6 jyl buryn (2008) Aqtaýda «Mańǵystaý - ańyzdar ólkesi» kitabynyń tanystyrylymy boldy. Kitaptyń avtory jýrnalıst jáne Mańǵystaý ólkesiniń ańyzdaryn jınaýshy Natalıa Zaderetskaıa. Kitapqa - Mańǵystaýdyń qasıetti jerleriniń, qudyqtary men meshitteriniń, tarıhı buryshtarynyń kóptegen ádemi fotosýretteri jáne batyrlar men qarapaıym adamdar týraly ańyzdary engizilgen.
6 jyl buryn (2008) Elbasy Nursultan Nazarbaev bıznestiń áleýmettik jaýapkershiliginiń jyl saıynǵy «Paryz» konkýrsyn ótkizip otyrý týraly Jarlyqqa qol qoıdy.
Qazaqstannyń jeke kásipkerlik sýbektileriniń korporatıvtik áleýmettik jaýapkershilik prıntsıpterin qalyptastyrý men ilgeriletý jáne olardy osy saladaǵy eń úzdik tájirıbeni engizýge yntalandyrý maqsatymen qurylǵan.
4 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasynyń Nıý-Iorkte bas konsýldyǵy saltanatty túrde ashyldy.
Rásimge AQSh-ta akkredıttelgen elder konsýldyǵy qyzmetteriniń basshylary, BUU janyndaǵy TMD memleketteri dıplomatııalyq mıssııalarynyń basshylary, AQSh-tyń Memlekettik departamentiniń, Nıý-Iork bıznes toptarynyń jáne merııasynyń ókilderi qatysty.
4 jyl buryn (2010) Memleket basshysy elimizdegi jáne halyqaralyq tájirıbeni eskere otyryp, mindetti saqtandyrý salasyndaǵy tetikterdi jetildirýge baǵyttalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine mindetti jáne ózara saqtandyrý, salyq salý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.
4 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq banki 2010 jyly OAR-da ótken fýtbol boıynsha Álem chempıonatyna arnalǵan nomınaly 100 teńgelik eskertkish kúmis shaqany aınalymǵa shyǵardy.
Shaqanyń bet jaǵynda stılge keltirilgen stadıonnyń beınesi jáne tómen jaǵynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Eltańbasy beınelengen, jáne «Ag 925 31,1g» degen jazýy bar, ol jasap shyǵarylǵan metalldyń tańbasy, salmaǵyn bildiredi. Sol jaǵynda shaqanyń nomınalyn bildiretin «100 tenge» degen jazýy bar. Joǵarǵy bólikte ulttyq banktiń logotıbi ornalasqan. Shaqanyń perımetri boıynsha «Republic of Kazakhstan» degen jazýy ishine qaraı engizilgen. Shaqanyń artqy jaǵynyń ortalyq bóliginde oıyn ústindegi doby bar eki fýtbolshy beınelengen. Sheńberi boıynsha «2010 Fifa World Cup South Africa TM» degen jazýy jazylǵan. Shaqanyń maksımaldy tırajy 10 myń dana, onyń 3 myń danasy ǵana ishki naryq úshin jasalǵan. Bul Ulttyq banktiń shaqasy sportqa arnalǵan ınvestıtsııalyq toptamasynyń jetinshi shaqasy bolyp tabylady.
2 jyl buryn (2012) Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Erjan Qazyhanovtyń resmı sapary barysynda AQSh-ta Djonatan Aıtkenniń «Qazaqstan: táýelsiz 20 jyldan keıingi tańǵajaıyptar men stereotıpter» kitabynyń aǵylshyn tildi nusqasynyń tanystyrylymy ótti.
2 jyl buryn (2012) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen Qazaqstanda memleket tarıhyn júıeli zertteý jáne tanymal etý maqsatynda «Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttik ortalyǵy» memlekettik mekemesiniń jáne salynyp jatqan «Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti-Elbasy Kitaphanasy» ǵımaratynyń negizinde «Nazarbaev ortalyǵy» kópfýnktsıonaldy ǵylymı-taldaý jáne gýmanıtarlyq-aǵartý memlekettik mekemesi quryldy.
ESІMDER
114 4 jyl buryn (870-950) qypshaq dalasynan shyqqan uly entsıklopedıst ǵalym, oıshyl, fılosof, matematık, astrolog, mýzyka teoretıgi ÁBÝ NAS Y R ÁL-FARABI, Ábý Nasyr Muhammad ıbn Tarhan ıbn Ýzlaǵ ál-Farabı dúnıege keldi.
Ásker basynyń otbasynda týǵan.
Otyrar medresesinde, Shash, Samarqan, Buhara, keıin Harran, Mysyr, Haleb (Aleppo), Baǵdad shaharlarynda bilim alǵan.
Ábý Nasyr ál-Farabı - túrki oıshyldarynyń eń ataqtysy, eń máshhúri, «Álemniń 2-shi ustazy» atanǵan ǵulama. Onyń zamany «Jibek joly» boıyndaǵy qalalardyń, onyń ishinde Otyrardyń ekonomıkasy men mádenıetiniń gúldengen kezine dál keldi. Ábý Nasyr ál-Farabı Orta Azııa, Parsy, Irak, arab elderi qalalaryna jıhankezdik saparlar jasap, tez eseıdi. Ol jerlerde kóptegen ǵulamalarmen, oıshyl-aqyndarmen, qaıratkerlermen tanysyp, suhbattasty. Tarıhı derekter boıynsha 70-ke jýyq til bilgen. Ózdiginen kóp oqyp, kóp izdengen oıshyl fılosofııa, logıka, etıka, metafızıka, til bilimi, jaratylystaný, geografııa, matematıka, medıtsına, mýzyka salalarynan 164 traktat jazyp qaldyrdy. Shyǵarmalarynda kóne grek oqymystylarynyń, ásirese, Arıstoteldiń eńbekterine taldaý jasady (Arıstoteldiń «Metafızıka», «Kategorııa», «Birinshi jáne ekinshi analıtıka» sııaqty basty eńbekterine túsindirmeler jazǵan). Arabtyń ataqty ǵalym-geografy ıbn-Haýkaldyń «Kıtab masalık ýá mamalık» atty eńbeginde jáne 13 ǵasyrda ómir súrgen ıbn-Hallıkan óziniń «Ýfıat ál-aıan fı ál-zaman» atty eńbeginde Ábý Nasr ál-Farabıdiń arǵy atalarynyń attaryn (Tarhan, Uzlaǵ) taza túrki tilinde keltirgen.
Ábý Nasyr ál-Farabı zamanynyń áleýmettik-saıası kózqarastaryn, til mádenıetin, fılosofııalyq-gýmanıtarlyq (fılosofııa, logıka, etıka, estetıka, saıasat, sotsıologııa, lıngvıstıka, poezııa, sheshendik, mýzyka) jáne jaratylystaný (astronomııa, astrologııa, fızıka, hımııa, geografııa, matematıka, medıtsına) ǵylymdary salalaryn tereń meńgerip, osy baǵyttarda ózi de qundy ǵylymı jańalyqtar ashty.
Uly oıshyl fılosofııaǵa úlken mán berdi, oǵan kóp úmit artty. Ol fılosofııany qoǵamdy oıatatyn zerde, parasat shamshyraǵy, halyqty ádiletti qoǵamǵa jetkizetin negizgi baǵyt, urpaqtar arasyndaǵy rýhanı-mádenı sabaqtastyqty ǵasyrlarǵa jalǵastyratyn qural, áleýmettik-etıkalyq kúrdeli máselelerdiń sheshimin, ýaqyt talaptarynyń jaýabyn tabatyn ádis dep túsindi. «Ǵylymdar tizbegi» atty eńbeginde sol kezdegi ǵylymdy úlken-úlken bes salaǵa bóledi: 1) til bilimi jáne onyń taraýlary; 2) logıka jáne onyń taraýlary; 3) matematıka jáne onyń taraýlary; 4) fızıka jáne onyń taraýlary, metafızıka jáne onyń taraýlary; 5) azamattyq ǵylym jáne onyń taraýlary, zań ǵylymy jáne din ǵylymy.
Qazaqstanda Ábý Nasyr ál-Farabıdiń murasyn HH ǵasyrdyń 60-jyldary tanymal ǵalymdar Aqjan ál-Mashanı men Q.Sátbaevtar zerttegen. 20-dan astam traktattary qazaq jáne orys tilderinde basylyp shyqqan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtette onyń eńbekterin zertteý, qazaqshaǵa aýdarý, nasıhattaý ortalyǵy quryldy.
1975 jyly Almaty, Máskeý jáne Baǵdadta Ábý Nasrdiń 1105-jyldyq mereıtoıy halyqaralyq deńgeıde atalyp ótti.
Onyń esimi Shymkent pedagogıkalyq ınstıtýtyna, Almatydaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetine jáne bir dańǵylǵa berilgen.
231 jyl buryn (1783-1842) frantsýz jazýshysy STENDALЬ (shyn aty-jóni - Anrı Marı Beıl) dúnıege keldi.
Ol 1800-1814 jyldary áskerı qyzmet atqaryp, Napoleon áskeri quramynda Berlın, Vena, Máskeý shabýyldaryna qatysqan. 1830 jyldan ómiriniń sońyna deıin Italııada elshi qyzmetin atqarǵan. Jazýshy alǵashqy shyǵarmalaryn búrkenshik atpen 1814 jyldan jarııalaı bastaǵan. Stendal esimin tuńǵysh ret «Rım, Neapol, Florenııa» atty eńbeginde qoldanǵan. Onyń «Anrı Brıýlardyń ómiri», «Ózimshildiń estelikteri», «Napoleonnyń ómiri», «Napoleondy eske túsirý», «Avtobıografııalyq estelikter», t.b. týyndylarynda qundy málimetter saqtalǵan. «Parma mekeni» shyǵarmasynda Napoleon soǵysynan keıingi saıası júıeni, «Lıýsen Leven» týyndysynda Frantsııadaǵy monarhııany áshkerelegen. «Mahabbat týraly» traktaty psıhologııalyq taldaýdyń sheber úlgisi sanalady.
75 jyl buryn (1939) fılologııa ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty QALIEV Baıynqol Qalıuly dúnıege keldi.
Almaty oblysynyń Raıymbek aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin jáne aspırantýrasyn bitirgen. 1967-1991 jyldary Qazaqstan Ǵylym akademııasy Til bilimi ınstıtýtynyń kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, termınologııa bóliminiń meńgerýshisi. 1995 jyldan Abylaı han atyndaǵy Qazaq memlekettik halyqaralyq qatynastar jáne álem tilderi ýnıversıtetiniń qazaq fılologııa kafedrasynyń meńgerýshisi bolǵan. Ǵalymnyń 130-ǵa jýyq ǵylymı eńbegi, onyń ishinde 8 monografııasy jaryq kórgen.
52 jyl buryn (1962) Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasynyń dombyra kafedrasynyń dotsenti, kúıshi-dombyrashy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi ÚLKENBAEVA Aıgúl Narımanqyzy dúnıege keldi.
Atyraý oblysynda týǵan. Almaty qalasyndaǵy mýzyka ýchılışesin ( 1981 , pedagogy T.Bádilov), odan keıin Almaty memlekettik konservatorııasynyń (qazirgi Qazaq ulttyq konservatorııasy) halyq aspaptary fakýltetin ( 1986 , professor A.T. Jaıymovtyń jetekshiligimen) bitirgen. 1989 - 1991 jyldary osy konservatorııanyń assıstentýra-stajırovkasynan ótti.
Shyǵarmashylyq eńbek jolyn oqyp júrgen kezinen Qazaqtyń akad. halyq aspaptar orkestri quramynda ( 1979 - 1989 ) dombyrashy bolýmen bastaǵan Úlkenbaeva solo-oryndaýshyǵa deıingi úzdik kásiptik-sheberlik bıigine kóterildi. Onyń kúıshilik-oryndaýshylyq repertýarynan halyq kúıleri ("Aqsaq qulan", "El aırylǵan", t.b.), qazaqtyń halyq kompozıtorlary (Dáýletkereı, Dına Nurpeıisova, Qazanǵap, Qurmanǵazy, Mahambet, sondaı-aq mańǵystaýlyq kúıshiler: Esbaı, Esir, Qulshar, Óskenbaı, t.b.), osy zamanǵy kompozıtorlar (mys., N.Tilendıevtiń "Aqqýy", A.Jaıymovtyń "Kúı anasy" men "Shalqymasy") shyǵarmalary men orys, shet el klassıkalyq týyndylary mol oryn alǵan.
1993 jyldan Qazaq ulttyq konservatorııasynda ( 2002 jyldan dotsent) jáne 2006 jyldan "Aıgúl Úlkenbaevanyń mektep-stýdııasynda" (ózi uıymdastyrǵan) pedagogıkalyq qyzmetpen aınalysady.
Úlkenbaevanyń oryndaýyndaǵy kúıler aýdıo-kasseta ( 2000 ), toptamalyq 2 dıski ( 2002 ) jáne beıne-kasseta ( 2003 ) bolyp jaryq kórdi.
3-shi Respýblıkalyq jas oryndaýshylar baıqaýynyń, Qurmanǵazy atndaǵy І respýblıkalyq oryndaýshylar baıqaýynyń, Baký qalasynda ótken Ý.A.Gadjıbekov atyndaǵy halyq aspaptary oryndaýshylary halyqaralyq baıqaýynyń laýreaty, Qazaqstannyń «Daryn» memlekettik jastar syılyǵynyń laýreaty.
5 2 jyl buryn (1962) QR Básekelestikti qorǵaý agenttigi (Monopolııaǵa qarsy agenttik) tóraǵasynyń orynbasary MÁTІShEV Álıaqpar Bolatuly dúnıege keldi.
Qaraǵandy oblysy Jezqazǵan qalasynda týdy. Qaraǵandy polıtehnıkalyq ınstıtýtyn ınjener - mehanık, Qazaq memlekettik basqarý akademııasyn - ekonomıst mamandyǵy boıynsha aıaqtady. Eńbek jolyn 1984 jyly Munaı ónimderiniń memlekettik komıteti basqarmasynyń bas energetıgi bolyp bastady. 1988 - 1990 jyldary - Qazaqstan LKJO Jezqazǵan qalalyq komıtetiniń birinshi hatshysy. 1990 - 1998 jyldary kommertsııalyq qurylymdarda jumys istedi. 1998 jyly Astana qalasy boıynsha Tabıǵı monopolııalardy retteý jáne básekelestikti qorǵaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary bolyp taǵaıyndaldy. 1999 jyldyń basynan bastap Qazaqstan Respýblıkasynyń Tabıǵı monopolııalardy retteý, básekelestikti qorǵaý jáne shaǵyn bıznesti qoldaý jónindegi agenttiktiń Astana qalasy boıynsha departamentiniń dırektory. 2004 - 2008 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda mınıstrligi Básekelestikti qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy. 2009 jyldan bastap «Básekelestik saıasatty damytý jáne qorǵaý ortalyǵy» AQ tóraǵasy bolyp taǵaıyndaldy. 2010 jyldan bastap «KAZENERGY» munaı-gaz jáne energetıka kesheni uıymdarynyń qazaqstandyq qaýymdastyǵy» ZTB atqarýshy dırektory bolyp jumys istedi. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysymen 2012 jylǵy aqpan aıynan bastap Qazaqstan Respýblıkasy Básekelestikti qorǵaý agenttigi (Monopolııaǵa qarsy agenttik) tóraǵasynyń orynbasary bolyp taǵaıyndaldy.
40 jyl buryn (1974) Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy ortalyq kommýnıkatsııa qyzmetiniń resmı ókili ÁBIBOLLAEV Altaı Ibragımuly dúnıege keldi.
Qyzylorda oblysynda týǵan. Varshava ýnıversıtetiniń halyqaralyq qatynastar ınstıtýtyn bitirgen.
1997-1999 jyldary QR Syrtqy ister mınıstriniń referenti, attashesi. 1999-2004 jyldary QR-nyń Polshadaǵy elshiliginiń úshinshi, ekinshi hatshysy. 2004-2005 jyldary - QR SІM keńesshisi. 2005-2007 jyldary - QR-nyń Polshadaǵy elshiliginiń keńesshisi, arnaıy ókili. 2007-2008 jyldary QR-nyń Avstrııadaǵy elshiliginiń arnaıy ókili - QR-nyń Venadaǵy halyqaralyq uıymdar janyndaǵy turaqty ókildiginiń arnaıy ókili. 2008-2009 jyldary QR-nyń Horvatııadaǵy isteri jónindegi ýaqytsha senimdi ókili mindetin qosa atqarýshy. 2008-2009 jylday QR-nyń EQYU janyndaǵy turaqty ókildiginiń keńesshisi-elshisi. 2009-2011 jyldary QR-nyń Avstrııadaǵy elshiliginiń keńesshischi-arnaıy ókili. 2011-2012 jyldary - QR Syrtqy ister mınıstrliginiń halyqaralyq aqparat komıteti tóraǵasynyń orynbasary, tóraǵanyń mindetin atqarýshy - resmı ókili. Qazirgi qyzmetinde - 2012 jylǵy qarashadan beri.
39 jyl buryn (1975) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary ÁBDІRAHYMOV Ǵabıdolla Rahmatollauly dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysy, Saryaǵash aýdany, Derbisek aýylynda týǵan. Qazaq memlekettik agrarlyq ýnıversıtetn, «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha Nemis joǵary memlekettik basqarý mektebin (Germanııa), bitirgen. Qazaq, orys, aǵylshyn, nemis tilderin meńgergen. «Nur Otan» HDP múshesi. - Eńbek joly: Qazaq memlekettik agrarlyq ýnıversıtetinde assıstent (1996-1997gg.); Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri agenttiginde bas maman, bólim bastyǵy, tóraǵa keńesshisi (06.1999-06.2001jj.); Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri agenttigi tóraǵasynyń orynbasary (06.2001-11.2003jj.); Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń tóraǵasy (24.11.2003-14.10.2005jj.); Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri agenttigi tóraǵasynyń birinshi orynbasary (14.10.2005 - 14.01.2008jj.); Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri agenttigi tóraǵasy (14.01.2008-13.10.2008jj.); Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstri Keńsesiniń basshysy (13.10.2008- 02.02.2012jj.); Qazaqstan Respýblıkasy Básekelestikti qorǵaý agenttiginiń tóraǵasy (Monopolııaǵa qarsy agenttik) (02.02.2012 - búgingi kúnge deıin). Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń «Bolashaq» halyqaralyq stıpendııasynyń túlekteri qaýymdastyǵynyń prezıdenti (04.2001- 12.2008jj.); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń janyndaǵy Jastar saıasaty jónindegi keńestiń tóraǵasy (09.2008 jyldan bastap). 2012-2013 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń básekelestikti qorǵaý agenttiginiń (Monopolııaǵa qarsy agenttik) tóraǵasy.
2013 jylǵy qańtarda Memleket basshysynyń Jarlyǵymen Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary bolyp taǵaıyndaldy.
«Qurmet» ordenimen, «Astanaǵa 10 jyl» (01.07.2008j.), «Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine 20 jyl» merekelik medaldarymen marapattalǵan.
43 jyl buryn (1971) QR Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstandyq strategııalyq zertteýler ınstıtýty dırektorynyń ǵylym jónindegi orynbasary Marıan Asarqyzy ÁBІShEVA dúnıege keldi.
Shymkent qalasynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń fılosofııa bólimin bitirgen.
1995 jyldan - Almaty temirjol kóligi ınjenerleri ınstıtýtynda fılosofııa jáne áleýmettaný kafedrasynyń assıstenti. 1995-1996 jyldary - Almaty memlekettik medıtsına ınstıtýtynda qoǵamdyq pánder kafedrasynyń asıstenti. 1997-2005 jyldary - Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde halyqaralyq baılanystar basqarmasynda І sanatty maman, halyqaralyq baılanystar bóliminiń jetekshi mamany, halyqaralyq ǵylymı-mádenı baılanystar bóliminiń bastyǵy. 2005 jylǵy aqpannan - QR Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstandyq strategııalyq zertteýler ınstıtýtynda ǵalym-hatshy. Qazirgi qyzmetinde - 2005 jylǵy qyrkúıekten beri.
1415 jyl buryn (599-649) Tań áýletiniń eń kúshti qytaı ımperatory Taı TsZÝN (Lı Shımın) dúnıege keldi.
228 jyl buryn (1786-1858) sáýletshi, Sankt-Peterbordaǵy Isaakıev soboryn salýshy Ogıýst Rıkar de MONFERRAN dúnıege keldi.
107 jyl buryn (1907-1981) japon-fızık-teoretıgi, Nobel syılyǵynyń laýreaty Hıdekı ıÝKAVA dúnıege keldi.
67 jyl buryn (1947) Indonezııanyń 2001-2004 jyldardaǵy besinshi prezıdenti Dıa Permata Megavatı Setıavatı SÝKARNOPÝTRI dúnıege keldi.
50 jyl buryn (1964) 1999-2011 jj aralyǵyndaǵy Gaıana prezıdenti Bharrat DJAGDEO - dúnıege keldi.