22 tamyz. Kazinform kúntizbesi. Jylnama

Kazinform oqyrman nazaryna 22 tamyzǵa arnalǵan ataýly kúnder men este qalar oqıǵalar kúntizbesin usynady.

kúntizbe
Foto: Kazinform/ Midjourney

ATAÝLY KÚNDER

Halyqaralyq din jáne senim-nanym negizindegi zorlyq-zombylyq qurbandaryn eske alý kúni

BUU Bas assambleıasynyń 2019 jylǵy 13 mamyrdaǵy qarary negizinde jarııalandy. Onda din jáne senim-nanym negizinde kez kelgen adamǵa, onyń múlki, úıi, mádenı qundylyqtaryna jáne t.b qatysty qandaıda bir túrde zorlyq-zombylyq kórsetýge tyıym salynǵan.

ESTE QALAR OQIǴALAR

1832 jyly Aqmola syrtqy okrýgi men Aqmola dýany quryldy. Okrýgtiń ortalyǵy Esil ózeniniń jaǵalaýyndaǵy Qaraótkel shatqalynda ornalasqan Aqmola bekinisi (1845 jyldan bastap Aqmola stanıtsasy) boldy.

1909 jyly Ýfa qalasynda aqyn Mirjaqyp Dýlatovtyń «Oıan, qazaq!» atty óleńder jınaǵy basylyp shyqty.

2009 jyly Máskeýde, Qazaqstan Respýblıkasynyń Reseıdegi elshiliginiń rezıdentsııasynda belgili jýrnalıst, Kazinform agenttiginiń menshikti tilshisi Sara Nurǵalıevanyń «Teńdik belgisi» kitaby tanystyryldy. Derekti povest qazaqstandyq ǵaryshker, Reseı Batyry jáne Qazaqstannyń Halyq qaharmany Talǵat Musabaevqa arnalǵan. Basylymnyń alǵashqy taralymy 5 myń dana boldy. Kitap joǵary jáne orta oqý oryndaryna, kitaphanalar men murajaılarǵa taratyldy.

2011 jyly QR Ulttyq banki «Ál-Farabı» (altyn) jáne «Aldar-Kóse» (kúmis) estelik monetalaryn aınalymǵa shyǵardy.

2012 jyly jıyrma bes jastaǵy qazaqstandyq skrıpkashy Erjan Qulybaev Býenos-Aıreste Halyqaralyq baıqaýdyń birinshi júldesin ıelendi.

2014 jyly Almatyda SSSR halyq ártisi, operalyq ánshi Ermek Serkebaevtyń memorıaldyq taqtasy ashyldy.

2015 jyly Qazaqstannyń Túrkııadaǵy elshiliginde Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna arnalǵan konferentsııa boldy. Onda Qazaqstan men Túrkııanyń ekijaqty qarym-qatynastary tarıhyna, Qazaqstandaǵy aıtýly oqıǵalarǵa arnalǵan fotokórme uıymdastyryldy.

2015 jyly ShQO Qatonqaraǵaı aýdany Qaraqaba jazyǵynda Halyqaralyq túrki akademııasy uıymdastyrǵan «Altaı – altyn besigim» atty alǵashqy halyqaralyq arheologııalyq ekspedıtsııa aıaqtaldy.

2017 jyly Aral mańyndaǵy Qorqyt ata eskertkish kesheninen qobyzdyń músini tabyldy. Ǵalymdar 40 santımetr keletin tas músindi oǵyzdar dáýirine jatqyzdy. Ol ІH-H ǵasyrlarda portty qala Sortóbe ornalasqan jerde júrgizilgen arheologııalyq zertteýler kezinde tabyldy.

2017 jyly «Ataýly kúnder» serııasymen «Altyn sarbaz» Qazaqstan Respýblıkasynyń alǵashqy poshta markasyna 25 jyl» taqyrybyndaǵy poshta markalary aınalymǵa shyǵaryldy. Poshta markasynda 1969 jyly Almaty mańyndaǵy Esik qorǵanynda qazba jumystaryn júrgizý kezinde tabylǵan saq jaýyngeri beınelengen. Ǵalymdar bul qabirdiń bizdiń dáýirimizge deıingi V–VI ǵasyrlarǵa jatatynyn aıtady.

2017 jyly qazaqstandyq mánerlep syrǵanaýshy Elızabet Tursynbaeva Kanadanyń úzdik mánerlep syrǵanaýshylary qatysqan klýbtyq týrnırde eń úzdik nátıje kórsetti. Lıza Toronto CS& CC klýbynyń namysyn qorǵady.

2019 jyly Almatyda «Central Asia Youth Festival» (CAYF) І Ortalyq Azııa jastar festıvaliniń ashylý saltanaty ótti,

«Shymbulaq» taý shańǵysy kýrorty aýmaǵynda Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrikmenstan, Ózbekstan, Ázerbaıjan jáne Túrkııadan 18-29 jas aralyǵyndaǵy 300-den astam jas jınaldy.

Іs-shara jas kóshbasshylardyń áleýetin damytýǵa, Ortalyq Azııa jastary úshin turaqty dıalog alańyn qurýǵa, aımaqtyq ıntegratsııaǵa, seriktestik qarym-qatynas ornatýǵa, aımaq elderiniń jastar resýrstaryn jumyldyrýǵa jáne jastar saıasatyndaǵy ozyq tájirıbemen almasýǵa baǵyttalǵan.

2020 jyly Klýj-Napoka qalasynda Qazaqstannyń Mádenıet kúnderiniń ashylý saltanaty ótti, ol rýmyn jurtshylyǵyna elimizdiń mádenıeti, salt-dástúri men baı tarıhy týraly kóbirek maǵlumat berdi.

Klýj-Napoka — Rýmynııanyń úlken ekonomıkalyq, ákimshilik jáne mádenı ortalyǵy. Eldegi ekinshi iri qala.

2021 jyly qazaqstandyq Nomad Stunts tobynyń kaskaderleri Gollıvýdtyń «Kıller kodeksi» fılmine tústi. Kaskaderler atys-shabys kórinisterine qatysyp qana qoımaı, keıipkerlerdi dýblıajdady, sonymen qatar olar akter retinde epızodtyq kórinisterge tústi. Atap aıtqanda qazaqstandyq kaskaderlar qaraqshy, bosqyn, oqqaǵar, shekarashylar men beıbit turǵyndar sekildi túrli beınelerdiń rólin somdady.

2024 jyly Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Tájikstan Respýblıkasyna memlekettik saparmen bardy. Ony Dýshanbedegi «Qasrı Mıllat» saraıynda Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmon qarsy aldy.

Sapar barysynda tar quramda jáne eki eldiń úkimettik delegatsııalarymen joǵary deńgeıdegi kelissózder ótti. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev pen Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmon Qazaqstan men Tájikstannyń strategııalyq seriktestiginiń qazirgi jaǵdaıy men nyǵaıtý perspektıvalaryn talqylady. Odaqtyq qatynastar týraly shartqa jáne saıası, saýda-ekonomıkalyq, mádenı jáne gýmanıtarlyq salalardaǵy yntymaqtastyqty tereńdetýge baǵyttalǵan birqatar ekijaqty qujattarǵa qol qoıyldy.

2024 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń jarlyǵymen Kenshiler kúni qarsańynda otandyq kómir ónerkásibindegi jemisti eńbegi jáne shahta qurylysyn damytýǵa qosqan úlesi úshin bir top sala qyzmetkerleri memlekettik nagradalarmen marapattaldy. Atap aıtsaq, 36 kenshi «Qurmet» ordeniniń ıegeri atandy, 1 jumysshy 2-dárejeli «Eńbek dańqy» ordenimen, 27 kenshi 3-dárejeli «Eńbek dańqy» ordenimen, 43 adam «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattaldy.

2025 jyly Bishkekte Qyrǵyzstan men Qazaqstannyń Dostyq alleıasynda «Dostyqtyń altyn kópiri» eskertkishi saltanatty túrde ashyldy. Eskertkish eki halyqtyń kórnekti jazýshylary – Muhtar Áýezov pen Shyńǵys Aıtmatovqa arnalǵan. Bul eskertkish – baýyrlas halyqtar arasyndaǵy berik baılanystyń jáne qyrǵyz halqynyń qazaq halqyna degen erekshe qurmetiniń belgisi. Saltanatty rásimge Qazaqstan men Qyrǵyzstannyń resmı delegatsııalarynyń músheleri, sondaı-aq eki eldiń shyǵarmashylyq zııaly qaýym ókilderi qatysty.