22 maýsym. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún

Búgin, 22 maýsym kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? Kazinform oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.

kalendar kúntizbe
Foto: Kazinform/Midjourney

ESІMDER

85 jyl buryn (1942) tanymal qazaq jazýshysy, dramatýrg, «Alash» Halyqaralyq syılyǵynyń laýreaty Sofy Qalybekuly SMATAEV dúnıege keldi.

Sofy Qalybekuly SMATAEV
Foto: anatili.kazgazeta.kz

Qaraǵandy ​​oblysynyń Aǵadyr aýdanynda dúnıege kelgen. 1959 jyly Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetine oqýǵa túsedi. Keıin Máskeýdegi bolat jáne qorytpalar ınstıtýtynda oqýyn jalǵastyrady.

Máskeýdegi «Serp ı molot» zaýytynda, Týla metallýrgııasynda jumys istep, Qazaq KSR Ǵylym akademııasynda ǵylymı jumystar júrgizdi. 1968 jyly «Juldyz» jýrnalynyń qyzmetkeri, 1984 jyly Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń jaýapty qyzmetkeri, 1989-2006 jyldary QR Ulttyq kitap palatasynyń dırektory qyzmetin atqarǵan.

Avtordyń shyǵarmashylyq joly poetıkadan bastalady. Tuńǵysh óleńder jınaǵy «Astana ottary» 1968 jyly jaryq kórdi. Sodan keıin áńgimeleri men povesteri jaryq kórdi: «Armysyń, Ana» (1970), «Alaý» (1974), «Alǵashqy asý» (1982), «Aqjeleń» (1979), «Bulaq» (1983). Qazaq halqynyń jońǵar shapqynshylarymen kúresine arnalǵan «Elim-aı» roman-trılogııasy, «Beloe plate», «Máńgilik bastaýy» romandary bar.

S.Smataev — «Taǵdyrlar» (1976), «Sen kimsiń?» (1977), «Ázil-ázázil» (1978), «Juldyzym meniń joǵary» (1985) pesalarynyń, sondaı-aq «Jumbaq qyz» (1971), «Jaıaý Musa» (1988) opera lıbrettolarynyń, «Astana ottary» (1968), «Alaý» (1974), «Qobylandy batyr» (1981), «Karaspanskıe gory» (1984) óleńder men prozalar jınaǵynyń avtory.

«Abylaı han» (1992) pesasy Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń baıqaýynda birinshi júldeni alǵan. Ol «Birjannyń sońǵy juldyzy» fılminiń stsenarııiniń avtory.

Smataev ádebıet synshysy jáne aýdarmashy retinde tanymal. Ol V.Shekspırdiń «ıÝlıı Tsezar» tragedııasyn, V. G. Korolenkonyń, Vs.Ivanovtyń jáne basqalarynyń shyǵarmalaryn qazaq tiline aýdardy. S. Smataevtyń birqatar shyǵarmalary qyrǵyz, qaraqalpaq jáne eston tilderine aýdaryldy.

Sofy Smataev — tabıǵatynan týa bitken daryndy, shynshyl qazaq prozashysy, aqyn jáne dramatýrg. Onyń jazǵan roman, pesa, poezııa, aýdarmalarynyń barlyǵy erekshe darynymen jáne shynaıy jazylǵan. Patrıotızm, ómirdi tereńinen taný, áńgimeleriniń názik muńy oqyrmandy tań qaldyrady.

«Qurmet» (2000) jáne «Parasat» ordenderimen (2007) marapattalǵan.

42 jyl buryn (1985) «Dinderdi zertteý ortalyǵy» JShS dırektory Almas Ázimhanuly ERNAZAROV dúnıege keldi.

Almas Ázimhanuly ERNAZAROV
Foto: kazislam.kz

Túrkistan oblysynda týǵan.

Eńbek jolyn 2006 jyly OQO mádenıet basqarmasynda bas maman jáne bólim meńgerýshisi bolyp bastaǵan. Sondaı-aq, «Astana qalasy arhıvter jáne qujattama basqarmasy» MM, «Ulttyq arheografııa jáne derektaný ortalyǵy» MM jáne «Taý-Ken Samuryq» Ulttyq kompanııasy» AQ-da birneshe laýazymdarda qyzmet atqarǵan. 2019 jyldan bastap Dinderdi zertteý ortalyǵynda oqytýshy-moderator retinde belsendi jumys jasady. 2023 jyly Ortalyqtyń aqparattyq-túsindirý jumystary bóliminiń basshysy laýazymyn atqardy.

2023 jyldyń qazan aıynan bastap qazirgi qyzmetinde júr.

39 jyl buryn (1987) Qazaqstan Respýblıkasy Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrliginiń Tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary Qanat JEŃІSBEKULY dúnıege keldi.

Qanat JEŃІSBEKULY
Foto: sozmedia.kz

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Jarma aýdanynda dúnıege kelgen. Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

Eńbek joly: Astana qalasynyń salyq organdarynda ártúrli laýazymdarda jumys istedi (2008-2010); kvazımemlekettik sektorda jumys istedi (2010-2015); Semeı qalasy ákimdiginiń jer qatynastary bóliminiń bas mamany (2015-2016); Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý mınıstrliginiń departamentiniń bas mamany, birneshe bólim basshysy (2016-2020); Óskemen qalasy Kásipkerler palatasynyń bólim sarapshysy (2020-2021); Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha Kólik jáne ınfraqurylym mınıstrliginiń Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý departamentiniń basshysy (2021 jylǵy maýsym — 2023 jylǵy aqpan); Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha Kólik jáne ınfraqurylym mınıstrliginiń Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý departamenti basshysynyń orynbasary (2023); Soltústik Qazaqstan oblysy boıynsha Kólik jáne ınfraqurylym mınıstrliginiń Tutynýshylar quqyǵyn qorǵaý departamentiniń basshysy (2023- 2026).

2026 jyldyń qańtar aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.

96 jyl buryn (1930-1999) keńestik jáne qazaqstandyq memleket jáne partııa qaıratkeri Erkin Nurjanuly ÁÝELBEKOV dúnıege keldi.

Erkin Nurjanuly ÁÝELBEKOV
Foto: qazaquni.kz

Petropavl aýdanynyń Jańasý aýylynda dúnıege kelgen. K. A. Tımırıazev atyndaǵy Máskeý aýyl sharýashylyǵy akademııasyn bitirgen (1953).

Eńbek joly: mashına-traktor stantsııasynyń bas agronomy, mashına-traktor stantsııasynyń dırektory, Marevskıı keńsharynyń dırektory (1953-1961); Soltústik Qazaqstan oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bastyǵy (1961-1963); Soltústik Qazaqstan oblystyq Keńesi atqarý komıteti tóraǵasynyń 1-shi orynbasary, Qazaqstan Kommýnıstik partııasy Soltústik Qazaqstan aýyldyq aýdandyq komıtetiniń 2-shi hatshysy (1963); Soltústik Qazaqstan aýyldyq aýdandyq keńesi atqarý komıtetiniń tóraǵasy (1963-1964); Soltústik Qazaqstan oblystyq keńesi atqarý komıtetiniń tóraǵasy (1964-1965); Qazaq KSR Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń orynbasary (1965-1967); Qazaq KSR astyq ónimderi jáne jem ónerkásibi mınıstri (1967-1968); Qazaqstan Kompartııasy Kókshetaý oblystyq komıtetiniń 1-hatshysy (1968-1978); Qazaqstan Kompartııasy Torǵaı oblystyq komıtetiniń 1-hatshysy (1978-1985); Qazaqstan Kompartııasy Qyzylorda oblystyq komıtetiniń 1-hatshysy (1985-1989); KSRO Joǵarǵy Keńesi Ulttar Keńesiniń Ulttyq saıasat jáne ultaralyq qatynastar jónindegi komıssııasy tóraǵasynyń orynbasary (1989-1990); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń keńesshisi (1991-1992); «Jańasý» sharýa qojalyqtary qaýymdastyǵynyń prezıdenti (1992-1999).