22 qarasha. Týǵan kún ıeleri
ASTANA. QazAqparat - Búgin, ıaǵnı 22 qarasha kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? QazAqparat oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.
ESІMDER
100 jyl buryn (1918-1987) aqyn, jazýshy, ádebıet synshysy Táken ÁLІMQULOV dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Sozaq aýdanynda týǵan. Máskeýdegi ádebıet ınstıtýtyn bitirgen. Shymkent qorǵasyn zaýytynda jumys istegen. 1945-1974 jyldary «Ońtústik Qazaqstan» gazetinde jaýapty hatshy, «Lenınshil jas» (qazirgi «Jas alash») gazetinde bólim meńgerýshisi, KSRO jáne Qazaqstan Jazýshylar odaǵynda ádebı keńesshi bolǵan. Shyǵarmalary 1945 jyldan jarııalana bastaǵan. Alǵashqy óleńder jınaǵy «Sapar» degen atpen 1950 jyly jaryq kórgen. Qalamgerdiń «Jazǵy jańbyr», «Qarataý órnekteri» óleńder men poemalary, «Seıtek saryny», «Týǵan aýylda», «Kúreń ózen», «Kertolǵaý», «Shejireli sahara», «Kókek aıy» áńgimeler men povester jınaǵy, «Aqboz at», «Tulpardyń taǵdyry», «El men jer», «Zamana ekpini» romandary shyqqan. Abaı Qunanbaev týraly «Jumbaq jan» zertteý eńbegin jaryqqa shyǵarǵan. Kórkem aýdarma salasynda M.Lermontovtyń «Izmaıl beı» poemasyn, P.Pavlenkonyń «Baqyt», G.Nıkolaevanyń «Oraq ústinde» romandaryn, E.Sent-Ekzıýperıdiń «Kishkentaı shahzada» ertegisin, sondaı-aq A.Pýshkınniń, V.Maıakovskııdiń, Nızamıdiń óleńderin qazaq tiline tárjimalaǵan.
«Halyqtar dostyǵy» ordenimen marapattalǵan.
78 jyl buryn (1940) Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri, Qazaqstan Jastar odaǵy syılyǵynyń laýreaty Nadejda Andreevna LÝShNIKOVA dúnıege keldi.
Almaty oblysy Qaskeleń aýdanynda týǵan. Qazaq arasynda tárbıelenip, qazaqsha oqyp, bilim alǵan. Qyzylordadaǵy M.Mámetova atyndaǵy pedýchılışeni, Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtynyń fılologııa fakýltetin bitirgen.
Óleńdi jazyp ta, sýyryp ta shyǵarady. 1963 jyly Qyzylordada oblystyq aıtysqa qatysyp júldeger bolǵan. Shymkenttik Qaldybek Áliqulovpen aıtysy kınoǵa túsirildi («Aıtys», rejısseri T.Dúısebaev). Jambyl aýdandyq, Almaty oblystyq aıtystarǵa qatysyp, qarsylastaryn jeńgen. 1985 jyldan Almaty oblysynyń Jambyl aýdanyndaǵy Ú.Káribaev murajaıynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, dırektory qyzmetterin atqarǵan. Alǵashqy óleńderi Qyzylorda oblystyq «Lenın joly» gazetinde 1958 jyly jarııalandy. Óleń-jyrlarynyń jınaǵy eki dúrkin jeke jınaq bolyp («Elim meniń», «Kóńil hoshy») basyldy. Sol jınaǵy úshin Qazaqstan komsomolynyń syılyǵy berilgen. «Saǵynarsyńdar meni de», «Qazaqtyń bir qyzymyn» atty kitaptary jaryq kórgen. Almaty oblysy Jambyl aýdanynyń Qurmetti azamaty.
66 jyl buryn (1952) Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Ǵabbasuly BATALOV dúnıege keldi.
Ózbekstannyń Nókis qalasynda týǵan. Jambyl gıdromelıoratıvtik-qurylys ınstıtýtyn bitirgen. 1981-1985 jyldary - «Almatyóńdeýqurylys» tresiniń №37 qurylys-montaj basqarmasynda aǵa prorab, bas ınjener, bastyq. 1985-1987 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Lenın aýdandyq komıtetiniń nusqaýshysy, qurylys jáne óndiristik qurylys materıaldary qyzmetkerleri kásipodaǵy oblystyq komıtetiniń hatshysy, Qazaqstan KP Almaty qalalyq komıtetiniń qurylys jáne qala sharýashylyǵy bóliminiń nusqaýshysy. 1987-1989 jyldary - qurylys jáne ónerkásiptik qurylys materıaldary oblystyq komıtetiniń tóraǵasy. 1989-1991 jyldary - Qazaq KSR Mınıstrler Keńesi Іs basqarmasynyń qurylys, ónerkásip qurylys materıaldary bóliminde jetekshi maman, bas maman. 1991-1992 jyldary - QR Prezıdenti apparatynda qurylys, ónerkásiptik qurylys materıaldary bóliminiń referenti. 1992 jyly - «Qurylys ındýstrııasy jáne tehnologııa» kontserniniń vıtse-prezıdenti. 1992-1994 jyldary - Almaty qalasy Kalının aýdany ákimshiligi basshysynyń orynbasary, birinshi orynbasary. 1994-1995 jyldary - Lenın aýdandyq ákimshiliginiń ákimi. 1995-2001 jyldary - Almaty qalasy Jetisý aýdanynyń ákimi. 2001-2008 jyldary - Almaty oblysy ákiminiń orynbasary. 2008-2014 jyldary - Almaty oblysy ákiminiń birinshi orynbasary. Qazirgi qyzmetinde 2014 jylǵy tamyzdan beri.
«Qurmet» (2008) ordenimen, «Astana», «Qazaqstan Táýelsizdigine 10 jyl» medaldarymen marapattalǵan.
56 jyl buryn (1962) Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııa keńesiniń múshesi Ashat DAÝYLBAEV dúnıege keldi.
Aqtóbe qalasynda dúnıege kelgen. Orta mektepti bitirgennen keıin «Dınamo» óndiristik birlestiginde jumysshy bolyp eńbek etti.
1981-1983 jyldary KSRO Qarýly kúshterinde áskerı boryshyn ótedi. 1983 jyly Sverdlovsk zań ınstıtýtynyń sot-prokýrorlyq fakýltetine oqýǵa tústi. 1987 jyly osy joǵary oqý ornyn úzdik bitirip, joldama boıynsha Qazaqstannyń prokýratýra organdaryna jumysqa jiberildi. Eńbek jolyn taǵylymdamashy bolyp bastap, keıin tergeýshi, sosyn Almaty qalasy Oktıabr aýdany prokýrorynyń kómekshisi jáne aǵa kómekshisi boldy. 1990 jyldan Almaty qalasynyń Kalının jáne Oktıabr aýdandary prokýrorlarynyń orynbasary qyzmetin, aýdan prokýrorynyń mindetin atqardy. 1992 jyly Almaty qalasy prokýratýrasynyń jalpy qadaǵalaý bóliminiń bastyǵy jáne alqa múshesi bolyp taǵaıyndaldy. 1994 jyldyń aqpanynan beri Almaty qalasynyń Tórelik soty tóraǵasynyń orynbasary bolsa, osy jyldyń tamyz aıynan bastap Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń jalpy qadaǵalaý basqarmasynyń bastyǵy bolyp qyzmet atqardy. 1997 jyly Úkimettiń qaýlysymen A.Q. Daýylbaev Qazaqstan Respýblıkasynyń ádilet vıtse-mınıstri qyzmetine taǵaıyndaldy, ádilet biliktilik alqasynyń tóraǵasy boldy. 1999 jyly «Qazaqtelekom» AAQ-nyń vıtse-prezıdenti - bas ákimshilik dırektory boldy. Sol jyly Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty bolyp saılanyp, onda TMD parlamentaralyq assambleıasyndaǵy quqyqtyq máseleler jónindegi turaqty komıssııasyn, sondaı-aq sot-quqyqtyq reforma máseleleri jónindegi «Ádilet» depýtattyq tobyn basqardy. 2001 jyldyń 16 qańtarynan 2011 jyldyń 14 sáýirine deıin Qazaqstan Respýblıkasy Bas Prokýrorynyń orynbasary qyzmetin atqardy. 2011-2016 jyldary Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas Prokýrory. Qazirgi qyzmetinde 2016 jylǵy sáýirden beri. ІІ dárejeli Memlekettik ádilet keńesshisi.
Memleketimizge sińirgen eńbegi úshin Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen І jáne ІІ dárejeli «Dańq» ordenderimen, 8 medalmen jáne ataýly qarýmen marapattalǵan. Kúresten KSRO sport sheberi.
54 jyl buryn (1964) Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń sýdıasy Ǵazıza Shámshidinqyzy MUSABEKOVA dúnıege keldi.
Jambyl oblysy, Merki aýdany, Kýzmınka aýylynda týǵan. 1981 jyly S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń Zań fakýltetine oqýǵa túsip, 1986 jyly atalmysh ýnıversıtetti úzdikke bitirdi. 1986 - 1987 jyldyń aqpan aıyna deıin Jambyl qalasy, Ortalyq aýdanynda Zań keńesinen advokat bolyp taǵylymdamadan ótti. 1995 jyly Jambyl oblysy, Merki aýdanyndaǵy jekemenshik «Sraılov» advokattyq keńsesinde advokat bolyp qyzmet atqardy. 1996-2005 jyldary Jambyl oblysy, Merki aýdandyq sotynyń sýdıasy, 2005 jyly Jambyl oblystyq sotynyń sýdıasy, 2010 jyly Jambyl oblysy mamandandyrylǵan aýdanaralyq qylmystyq ister jónindegi sotynyń tóraıymy bolyp taǵaıyndaldy. 2011 jyly QR Prezıdentiniń jarlyǵymen Jambyl oblystyq sotynyń apellıatsııalyq sot alqasynyń tóraıymy boldy. QR Prezıdentiniń 02.07.2012 jylǵy jarlyǵymen Jambyl oblystyq sotynyń qylmystyq ister jónindegi appelıatsııalyq sot alqasynyń tóraıymy bolyp taǵaıyndaldy. Qazirgi qyzmetinde 2015 jylǵy jeltoqsannan beri.
53 jyl buryn (1965) «QazRosGaz» JShS basqarma tóraǵasy (bas dırektor) Aıbek Sábıtuly BAIZAQOV dúnıege keldi. -
Almaty qalasynda týǵan. Qazaq aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn (Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti), Qazaq ekonomıka, qarjy jáne halyqaralyq saýda ýnıversıtetin bitirgen.
1988-1992 jyldary - «Kazgıproselhoz» aımaqtyq memlekettik jobalaý ınstıtýtynyń ınjeneri, ınjener-ekonomısi. 1992-1993 jyldary - «Kazkoopprompýshnına» birlestiginiń jetekshi ekonomısi. 1993-2002 jyldary - jeke kommertsııalyq qurylymdardyń basshysy. 2002-2003 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵylym akademııasynyń is basqarýshysy. 2003-2006 jyldary - «Gaz Impeks» jabyq aktsıonerlik qoǵamynyń bas dırektory, «QazTransGaz» aktsıonerlik qoǵamy bas dırektorynyń syrtqy ekonomıkalyq baılanystar jónindegi orynbasary. 2006-2009 jyldary - «IntergazOrtalyqAzııa» aktsıonerlik qoǵamy bas dırektorynyń syrtqy ekonomıkalyq baılanystar jónindegi orynbasary. «QazTransGaz» AQ marketıng boıynsha basqarýshy dırektory (2009-2012); pervyı «QazTransGaz» AQ bas dırektorynyń gaz marketıngi boıynsha orynbasary (2012-2014).
Qazirgi qyzmetinde - 2014 jylǵy qańtardan beri.
Medaldarmen marapattalǵan.
37 jyl buryn (1981) QR Parlamenti Májilisiniń VI shaqyrylymyndaǵy «Nur Otan» partııasy atynan saılanǵan depýtaty, Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń múshesi Baqtııar Mákenuly MÁKEN dúnıege keldi.
2003 jyly Qazaq Ulttyq agrarlyq ýnıversıtetin, 2009 jyly Montana-Mıssýla ýnıversıtetin (AQSh) («Bolashaq» baǵdarlamasynyń stıpendıaty) bitirgen.
Alǵashqy eńbek jolyn 2003 jyly Qazaq Ulttyq agrarlyq ýnıversıteti jastar isteri komıtetiniń mádenı uıymdastyrýshysy bolyp bastap, 2006 jylǵa deıin osy joǵary oqý ornynda jastar isteri komıteti tóraǵasynyń orynbasary, jastar uıymynyń tóraǵasy qyzmetterin atqarady. 2003-2006 jyldary «Qazaqstannyń aýyl jastary odaǵy» QB teń tóraǵasy. 2004-2007 jyldary «Qazaqstannyń jastar kongresi» zańdy tulǵalar uıymy tóraǵasynyń orynbasary. 2005-2007 jyldary «Jasyl el» jastar-eńbek jasaqtary Respýblıkalyq shtabynyń menedjeri. 2009-2010 jyldary Almaty qalasy jastar saıasaty máseleleri basqarmasynyń jastar uıymdarymen jáne JOO-larmen jumys bólimi bastyǵynyń mindetin atqarýshy. 2010-2012 jyldary Almaty qalasy jastar saıasaty máseleleri basqarmasy bastyǵynyń mindetin atqarýshy, basqarma bastyǵy. 2012 jyldan Almaty qalasy ishki saıasat basqarmasynyń basshysy. 2013-2016 jyldary Batys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary. 2016 jylǵy naýryzdan qazirgi qyzmetinde.