21 tamyz. Týǵan kún ıeleri

ASTANA. QazAqparat - Búgin, ıaǵnı 21 tamyz kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? QazAqparat oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady. ESІMDER

21 tamyz. Týǵan kún ıeleri

129 jyl buryn (1889-1959) opera ánshisi, Qazaqstannyń halyq ártisi KAZAKEVICh Aleksandr Pahomovıch dúnıege keldi.

Reseıdiń Vıtebsk oblysynda týǵan. Sankt-Peterbor ýnıversıtetiniń fızıka-matematıka fakýltetin bitirgen. Sankt-Peterbor konservatorııasynyń opera ánshileri kýrsynda oqyǵan. 1923-1924 jyldary - Máskeýdegi Zımın opera teatrynyń ánshi. 1925-1930 jyldary - Novosıbırsk, Perm, Sverdlovsk, Samara (Kýıbyshev) opera teatrlarynyń ánshisi. 1931-1935 jyldary - Sankt-Peterbor opera jáne balet teatrynyń ánshisi. 1935-1959 jyldary Almatyda Qazaq opera jáne balet teatrynyń ánshisi boldy. Munda A.Zılberdiń «Beket» operasynda Osıptiń partııasyn oryndaǵan. Onyń repertýarynda: Borıs (M.Mýsogorskıı «Borıs Godýnov»), Konchak (A.Borodın «Knıaz Igor»), Lıstnıtskıı (I.Dzerjınskıı «Tynyq Don»), taǵy basqa partııalar boldy.

83 jyl buryn (1935) basketboldan KSRO jáne Qazaq KSR eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy, KSRO Deneshynyqtyrý isiniń úzdigi Shora Qadyruly ıÝMAShEV dúnıege keldi.

Jambyl oblysy Qordaı aýdany Aqterek aýylynda týǵan. 1974-1981 jyldary Almatynyń joǵary masterler lıgasynda oınaǵan «Ýnıversıtet» qurama komandasynyń jattyqtyrýshysy boldy. «Ýnıversıtet» qurama komandasy KSRO birinshiliginde 6 orynǵa, Vılnıýste ótken KSRO halyqtary VІІ Spartakıadasynda 4 orynǵa ıe bolǵan. 1984-1987 jyldary Angola Respýblıkasy qurama komandasynyń jattyqtyrýshysy qyzmetin atqardy. 1987 jyldan Qazaqstan Respýblıkasy Sport, jáne týrızm mınıstrliginiń sport komıtetiniń bas jattyqtyrýshysy, bas hatshysy, Qazaqstan Respýblıkasy basketbol Federatsııasynyń vıtse-prezıdenti qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi ýaqytta Almaty qalalyq basketbol federatsııasynda jáne respýblıkalyq sporttyq sheberliktiń joǵary mektebinde jumys isteıdi.

null 71 jyl buryn (1947) QR BǴM Matematıka ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan ǴA múshe-korrespondenti, amerıkalyq ǵylymı keńestiń qurmetti keńesshisi, Amerıka matematıka qoǵamynyń múshesi Aleksandr Álipqanuly JEŃSІKBAEV dúnıege keldi.

Bolgarııada týǵan. Dnepropetrov memlekettik ýnıversıtetin bitirgen, osy oqý ornynda assıstent, QazMÝ matematıkalyq taldaý kafedrasynda aǵa oqytýshy, dotsent, meńgerýshi boldy. 1994-1997 jyldary - QR ІІM Almaty joǵarǵy tehnıkalyq ýchılışesinde bastyqtyń ǵylym jónindegi orynbasary. 1997 jyly - QazMÝ-da kafedra meńgerýshisi. 1997-1999 jyldary - QR ǴM - ǴA-da ǵylymı kadrlardy attestaý departamentiniń dırektory. 1999-2000 jyldary - «Joǵarǵy attestatsııalyq komıssııa» RMKK tóraǵasy. 2008 jyldyń maýsymynan - QazMÝ matematıkalyq taldaý kafedrasynyń meńgerýshisi. 2000 jyldyń tamyzynan - QR BǴM Matematıka ınstıtýtynyń dırektory. Ǵylymı kitaptardyń 70-ten asa ǵylymı jarııalanymdardyń avtory.

«Qurmet belgisi» ordenimen marapattalǵan.

65 jyl buryn (1953) pedagogıka ǵylymynyń doktory, professor, Halyqaralyq «Eýrazııa» ekonomıka akademııasynyń korrespondent múshesi, Qazaqstan Respýblıkasy Áleýmettik ǵylymdar akademııasynyń akademıgi, bilim berý isiniń úzdigi Ashat Sálimuly IMANǴALIEV dúnıege keldi.

Atyraý qalasynda týǵan. Atyraý pedagogıkalyq ınstıtýtyn, Y.Altynsarın atyndaǵy pedagogıka ǵylymdary ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen. 1985-1994 jyldary - Atyraý pedagogıkalyq ınstıtýtynyń aǵa oqytýshysy, dekannyń orynbasary, dekany, prorektory. 1994-2000 jyldary - H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý ýnıversıtetiniń ǵylymı jumystar jónindegi prorektory bolǵan. Qazirgi qyzmetinde 2000 jyldan H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý ýnıversıtetiniń rektory bolǵan. Qazirgi ýaqytta atalmysh ýnıversıtet rektorynyń keńesshisi. 2003 jyldan Atyraý oblystyq máslıhatynyń depýtaty. Birneshe kitaptyń avtory.
«Parasat» ordenimen, Y.Altynsarın atyndaǵy medalmen marapattalǵan.

null 49 jyl buryn (1968) jazýshy-pýblıtsıst, ádebı synshy Amangeldi MYRZABEK dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetin bitirgen. 1992 jyldan «Arys» qorynda, «Sanat» baspasynda, Qazaq teleradıosy korporatsııasynda, Almaty qalalyq mádenıet jáne qoǵamdyq kelisim basqarmasynda jetekshi maman, Qazaqstan Memlekettik ortalyq murajaıy aýdarma bóliminiń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. «Aq jaýyn», «Qarlyǵash-dáýren» ádebı syndar, pýblıtsıstıka, esseler avtory. «Juldyz», «Parasat», «Tańsholpan» jýrnaldarynda, «Jas alash», «Egemen Qazaqstan», «Órken», «Altyn orda», «Qazaq ádebıeti» gazetterinde ádebıet, saıasat, áleýmettik máseleler týraly maqalalary, esseleri jaryq kórgen. Jazýshy 1999 jylǵy ádebıet pen óner salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti stıpendııasynyń, 2002 jylǵy ádebıet salasyndaǵy «Soros-Qazaqstan» qory grantynyń ıegeri bolǵan.

null 40 jyl buryn (1977) «Tsesnabank» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Mars Baqtııaruly ALDAShOV dúnıege keldi.

Abaı atyndaǵy Almaty Memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetin, H.Dýlatı atyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıtetin jáne onyń magıstratýrasyn bitirgen, qarjyger, zańger, ekonomıka magıstri. 
1998-2001 jyldary - QR Ulttyq bankinde jetekshi maman, bas maman. 
2001-2004 jyldary - «Qazaqstandyq Ipotekalyq kompanııa» AQ-da bas maman, bólim bastyǵy, qazynashylyq dırektory, Basqarma múshesi.
2004-2006 jyldary - QR qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý jáne qadaǵalaý agenttiginiń departament dırektorynyń orynbasary.2006-2007 jyldary - «Tsesnabank» AQ-da basqarýshy dırektor.
Qazirgi qyzmetinde 2007 jylǵy mamyr aıynan beri.

43 jyl buryn (1975) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti ákimdigi qaýipsizdik keńesi hatshysynyń orynbasary -Azamat Qurmanbekuly ÁBDІMOMYNOV dúnıege keldi.

1975 jyly Almaty qalasynda týǵan.

1997 jyly ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin jáne Indıana Ýnıversıtetin, 1999 jyly Dj.Kennedı atyndaǵy Garvard ýnıversıteti Joǵary memlekettik basqarý mektebin bitirgen.

1999-2000 jyldary- «Qazaqoıl» Ulttyq munaı-gaz kompanııasy strategııalyq josparlaý departamentiniń bas analıtıgi, strategııalyq josparlaý jáne syrtqy ekonomıkalyq baılanystar departamentiniń bas menedjeri.

2000 jylǵy mamyr men jeltoqsan aralyǵynda- Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınstrligi ekonomıka jáne qarjy departamenti analız bóliminiń jáne qorǵanys resýrstaryn basqarý basqarmasynyń bastyǵy.

2001-2002 jyldary-Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Bas Shtabynyń jańa tehnologııalar men maqsatty baǵdarlamalar departamentiniń bastyǵy, avtomattandyrý jáne geoaqparattandyrý júıesi basqarmasynyń bastyǵy.

2002-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi júıeli zertteýler ortalyǵynyń jetekshisi.

2004-2005 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi ekonomıkalyq saıasat basqarmasy júıeli zertteýler ortalyǵynyń jetekshisi.

2005-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym vıtse-mınıstri.

2007-2012 jyldary - «Samǵaý» Ulttyq ǵylymı-tehnologııalyq holdıngi» AQ basqarma bastyǵy.

2012-2014 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi Strategııalyq ázirlemeler jáne taldaý ortalyǵynyń meńgerýshisi.

2014-2015 jyldary - R Prezıdentiniń Ókimimen Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Ákimshiligi Qaýipsizdik Keńesi hatshysynyń orynbasary - Qaýipsizdik Keńesi hatshylyǵynyń meńgerýshisi.

2015 jylǵy maýsymda Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Keńesi hatshysynyń orynbasary qyzmetine taǵaıyndaldy.

Aǵylshyn (erkin), arab, nemis (sózdik arqyly) tilderin meńgergen.

2 medalmen marapattalǵan.  

54 jyl buryn (1964) Qazaqstan Respýblıkasynyń Amerıka Qurama Shtattaryndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti elshisi Erjan Hozeuly QAZYHANOV dúnıege kelgen.

1964 jyly 21 tamyzda Almaty qalasynda týǵan. Lenıngrad Memlekettik ýnıversıtetiniń Shyǵys fakýltetinde bilim alyp, 1987 jyly oqýyn támamdaǵan. Tarıhshy, shyǵystanýshy. Tótenshe jáne Ókiletti Elshi dıplomatııalyq dárejesi bar.

1989-1992 jyldar aralyǵynda QazKSR Syrtqy ister mınıstrligi Protokoldyq-saıası bóliminiń ekinshi hatshysy, birinshi hatshysy. 1992-1995 jyldary Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik protokol basqarmasynyń bólim bastyǵy, basqarma bastyǵynyń orynbasary. 1995-2000 jyldary Birikken Ulttar Uıymy janyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Turaqty Ókildiginiń birinshi hatshysy, keńesshisi retinde jumys istedi. 2000 jyldan bastap Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstrligi Kóp jaqty yntymaqtastyq departamentiniń dırektory. 2003 jyldan Qazaqstan Respýblıkasynyń Birikken Ulttar Uıymy janyndaǵy Turaqty ókili, Qazaqstan Respýblıkasynyń Kýba Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi qyzmetin qosa atqarýshy. 2007-2008 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary qyzmetin atqardy. 2008 jyldyń aqpanynan jeltoqsanǵa deıin Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kómekshisi. 2009-2011 jyldar aralyǵynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Avstrııa Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Vena qalasyndaǵy halyqaralyq uıymdar janyndaǵy Turaqty ókili retinde eńbek jolyn jalǵastyrdy. 2011 jyldyń aqpan jáne sáýir aralyǵynda - Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary. 2011 jyldyń 11 sáýirinen 2014 jyldyń 17 qyrkúıegine deıin Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstri qyzmetin atqardy. 2014 jylǵy 17 qyrkúıeginen Qazaqstannyń Ulybrıtanııadaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi. 2017 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń AQSh-taǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi qyzmetine taǵaıyndaldy.

«Eren eńbegi úshin» medalimen (2005), «Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine 10 jyl» (2001), «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna 10 jyl» (2005), «Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamentine 10 jyl» (2006), «Astananyń 10 jyldyǵy» (2008) mereıtoılyq medaldarymen marapattalǵan.

null 51 jyl buryn (1967) Qazaqstan Respýblıkasy Іshki ister mınıstrliginiń Tótenshe jaǵdaılar komıteti tóraǵasynyń orynbasary Marat Muhametqalıuly KÚLDІKOV dúnıege kelgen.

Ol burynǵy Semeı oblysynda týǵan. 2000 jyly QR TJA Kókshetaý tehnıkalyq ınstıtýtyn «órt qaýipsizdigi» mamandyǵy boıynsha aıaqtady.

Eńbek joly: Shyǵys Qazaqstan oblysy memlekettik órtke qarsy qyzmet organdarynda orta jáne aǵa basshy quramda ártúrli laýazymdar atqardy (1990-2008); Shyǵys Qazaqstan oblysy Tótenshe jaǵdaılar departamenti bastyǵynyń orynbasary - Semeı q. Tótenshe jaǵdaılar basqarmasynyń bastyǵy (2008 jylǵy qyrkúıekten bastap); Jambyl oblysy Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń bastyǵy (2012 jylǵy qarashadan bastap); Batys Qazaqstan oblysy Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń bastyǵy (2014 jylǵy qarashadan bastap).

Qazirgi laýazymyn 2016 jylǵy qyrkúıekten beri atqaryp keledi.

51 jyl buryn (1967) Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń mamandandyrylǵan sot alqasynyń tóraǵasy Aıgúl Qýanyshbaıqyzy QYDARBAEVA dúnıege keldi.

1967 jyly 21 tamyzda týǵan. Zań jáne qarjy mamandyǵy boıynsha eki joǵarǵy bilimi bar.

Almaty oblystyq Tórelik sotynyń sýdıasy (1995-1996 jyldary); Almaty oblystyq sotynyń sharýashylyq alqasynyń sýdıasy (1996-2006 jyldary); Almaty qalasy sotynyń Bostandyq aýdanynyń sýdıasy (2006-2010 jyldary); Mamandandyrylǵan qarjy sotynyń sýdıasy (2010-2011 jyldary); Almaty qalalyq sotynyń sýdıasy (2011-2012 jyldary); Almaty qalalyq sotynyń apellıatsııalyq sot alqasynyń tóraǵasy (2012-2013 jyldary); Almaty qalalyq sotynyń azamattyq jáne ákimshilik ister jónindegi sot alqasynyń tóraǵasy (2013-2015 jyldary); Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń sýdıasy (2015 jyl).

2015 jyldan bastap - Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń mamandandyrylǵan sot alqasynyń tóraǵasy.

null 82 jyl buryn (1935) keńestik jáne reseılik aqyn-ánder avtory ıÝrıı ENTIN dúnıege keldi.











null 133 jyl buryn(1884-1969) Venesýelanyń burynǵy prezıdenti, jazýshy GALЬEGOS Romýlo dúnıege keldi.

Ol Venesýelanyń 38-shi prezıdenti Vısent Gomes tusynda senator boldy, biraq az ýaqyttan keıin qyzmetten bas tartyp, Ispanııaǵa qonys aýdardy. 1935 jyly otanyna oralyp, bilim berý mınıstri bolyp saılandy. 1948 jyly aqpanda Romýlo Betankýra taqtan taıǵannan keıin prezıdent boldy. Sol jyly qarashada qorǵanys mınıstri Delgado Chalbo ony prezıdenttikten taıdyrdy.

Galegostyń «Vıýnok», «Donıa Barbara», «Zemlıa pod nogamı» atty romandary bar. «Donıa Barbara» romany álemniń kóptegen tilderine aýýdarylyp, oqıǵa jelisimen kórkemfılm túsirilgen. 1964 jyly Romýlo Galegos halyqaralyq syılyǵy taǵaıyndaldy.