21 aqpan – Búkilálemdik gıdter men ekskýrsııa júrgizýshiler kúni
ASTANA. KAZINFORM — 21 aqpan – gıdter men ekskýrsııa júrgizýshileriniń kásibı merekesi. Bul kún tek týrızm salasynyń mamandarynyń eńbegin baǵalaýmen shektelmeı, kásibı deńgeı men qyzmet sapasyna qatysty ózekti máselelerdi talqylaýǵa múmkindik beredi.
Gıd pen ekskýrsııa júrgizýshi: qyzmettik aıyrmashylyq nede?
Kóp jaǵdaıda «gıd» men «ekskýrsııa júrgizýshi» uǵymdary birdeı dep eseptelse de, tájirıbeli ekskýrsııa júrgizýshi Ardaq Muqyshbaeva olardyń mindetteri ártúrli ekenin aıtady.
Gıd týrısterdi belgili bir marshrýt boıynsha alyp júrip, sapardyń uıymdastyrýshylyq jaǵyna jaýap beredi. Ol – týrıstiń elmen alǵashqy baılanys ornatatyn tulǵasy. Al ekskýrsııa júrgizýshi tarıhı-tanymdyq mazmunǵa basymdyq berip, nysandar týraly tereń ári júıeli aqparat usynady.
– Jaqsy gıd pen ekskýrsııa júrgizýshi qonaq úshin umytylmas áser qaldyrýy tıis. Týrıst tek aqparatty emes, emotsııany da izdeıdi, – deıdi Ardaq Muqyshbaeva.
Suranys bar, biraq sapa árkelki
Sońǵy jyldary ishki týrızmniń damýy gıdterge suranysty arttyrǵanymen, naryqtaǵy mamandardyń kásibı deńgeıi ártúrli. Ardaq Muqyshbaeva joǵary deńgeıli gıd bolý úshin tek dıplom jetkiliksiz ekenin atap ótti. Fılologııa, tarıh, mádenıettaný, týrızm jáne ónertaný salasyndaǵy bilim úlken artyqshylyq bolyp sanalady. Sonymen qatar arnaıy mamandandyrylǵan kýrstardan ótý mindetti. Mundaı kýrstarda sóıleý tehnıkasy, týrıstik qyzmettiń quqyqtyq negizderi, marshrýt qurastyrý jáne aýdıtorııa psıhologııasyn meńgerý úıretiledi.
– Men 10 jyl buryn 7 aılyq «Gıd-aýdarmashylar men ekskýrsııa júrgizýshiler mektebin» aıaqtadym. Sol tájirıbe kásibı deńgeı qalyptastyrýda sheshýshi ról atqardy, – deıdi ol.
Sonymen qatar ol praktıkalyq qıyndyqtarǵa toqtaldy. Máselen, Astanada sapaly avtobýstar jetkiliksiz, baǵasy qymbat (saǵatyna 15 000 teńgeden joǵary), keı kólikterde mıkrofon men dybys júıesi eskirgen. Óńirlerde jol boıyndaǵy sanıtarlyq toraptar men tamaqtaný oryndarynyń tapshylyǵy seziledi.
Kásibı mártebe: beıdj neni ózgertedi?
Salada kásibılikti arttyrý baǵytynda naqty tetikter de engizilip jatyr. Kazakh Tourism ulttyq kompanııasy gıdterdiń kásibı mártebesin arttyrý úshin QR-kody bar beıdjderdi engizdi. Bul beıdj e-Guide tsıfrlyq júıesinde mamannyń resmı mártebesin rastaıdy, týrıst QR-kod arqyly gıdtiń tirkelgenin teksere alady. Sonymen qatar beıdj ıeleri el boıynsha birneshe týrıstik nysanǵa jeńildikpen nemese tegin kirý múmkindigine ıe.
– Qazirgi tańda onlaın formatta beıdj alý múmkindigi bar, biraq test suraqtary men aqparat toltyrý kásibı mártebe berý úshin jetkiliksiz. Arnaıy attestatsııa ótkizilgeni durys bolar edi, – deıdi Ardaq Muqyshbaeva.
Murajaı tájirıbesi: atmosfera men ultyq naqysh
ALJIR memorıaldy murajaı kesheni ókili Gúlnur Tólepbergenova murajaı gıdterine qoıylatyn talaptyń ózindik ereksheligi bar ekenin aıtady.
Onyń sózinshe, murajaı gıdteri tarıhı aqparatty jaı baıandap qana qoımaı, sol kezeńniń rýhyn jetkize bilýi tıis.
— Gıdter kóbine tarıh nemese fılologııa mamany bolǵany durys. Ádebı tilde saýatty sóıleı bilýi, ekskýrsııa mátinin kásibı túrde daıyndaýy – basty talap. Sonymen qatar kelýshilerdi ulttyq naqyshtaǵy kıimmen qarsy alyp, mýzeıge kirgen sátte kúı nemese qobyz úni qosylsa, ekskýrsııa áseri odan saıyn kúsheıedi. Bizdiń ónerimiz ben salt-dástúrimiz ekskýrsııa barysynda tek aıtylyp qana qoımaı, sezilýi kerek, – deıdi Gúlnur Tólepbergenova.
Onyń sózinshe, mýzeıde gıdterdi irikteý kezinde sóıleý máneri, kelbeti jáne ekskýrsııa mátinine daıyndyq deńgeıi basty krıterıı bolyp tabylady. Belgilengen talapty joǵary deńgeıde oryndaǵan úmitker ǵana qyzmetke qabyldanady.
Qazaqstandaǵy suranys pen kásibı damý
Sońǵy jyldary ishki týrızmniń damýy men halyqaralyq baǵyttardyń keńeıýi gıd qyzmetine suranysty arttyrdy. Ardaq Muqyshbaeva atap ótkendeı, ásirese Astana, Almaty jáne Túrkistan qalalarynda kásibı gıdterge qajettilik joǵary.
– Shet tilin meńgergen mamandarǵa suranys jetispeıdi. Aǵylshyn, qytaı, túrik, koreı tilinde erkin sóıleıtin gıdter erekshe suranysqa ıe. Sondaı-aq aýdıogıd júıeleri men tsıfrlyq tehnologııalardy paıdalaný da mańyzdy, – deıdi ol.
Suranystyń artýy naryqtaǵy básekelestiktiń kúsheıýine alyp keledi, sondyqtan tabysqa jetý úshin gıdtiń kásibı deńgeıi joǵary bolýy shart.
Halyqaralyq tájirıbe kórsetkendeı, gıd tek tabys kózi emes, mádenı dıplomatııa quraly. Týrıst elden alǵan áserin óz ortasynda bólisedi, al sol áserdiń sapasy gıdtiń kásibıligine baılanysty. Búkilálemdik gıdter kúni – tek merekelik data emes, osy mamandyqtyń jaýapkershiligin eske salatyn kún. Al naryqtaǵy shynaıy ózgeris kásibı talaptyń kúsheıýinen bastalatyny anyq.
Aıta keteıik, osyǵan deıin gıdter men ekskýrsııa jetekshileriniń II elordalyq forýmy ótkeni jaıly jazdyq.