2030 jylǵa qaraı Almaty óńiriniń daıyn ónim eksporty 1,5 mlrd dollarǵa ulǵaıady

ASTANA. KAZINFORM – 2030 jylǵa qaraı Almaty qalasy men Almaty oblysynan shyǵarylatyn daıyn ónim eksportyn 1,5 mlrd AQSh dollaryna arttyrý josparlanyp otyr. Bul týraly Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi uıymdastyrǵan Almaty men Almaty oblysynyń eksporttyq áleýetine arnalǵan dóńgelek ústelde aıtyldy.

Іs-sharaǵa Saýda jáne ıntegratsııa mınıstri Arman Shaqqalıev, Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Oljas Smaǵulov, sondaı-aq jergilikti atqarýshy organdardyń, kvazımemlekettik sektordyń jáne bıznes qaýymdastyqtyń ókilderi qatysty.

Qazirgi tańda almatylyq aglomeratsııada 4 mln-ǵa jýyq adam turady jáne eldegi shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń 35 paıyzdan astamy osy óńirde shoǵyrlanǵan. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha Almaty qalasynyń syrtqy saýda aınalymy 33,6 mlrd AQSh dollaryna jetip, 5,2 paıyzǵa ósti. Eksport kólemi 6 mlrd dollardy qurady. Qytaı, Ortalyq Azııa elderi, Eýropa jáne TMD memleketterine jetkizilimniń turaqty artýy óńir ónimderine suranystyń joǵary ekenin kórsetedi.

Almaty oblysynda ósim qarqyny budan da joǵary. Óńirdiń taýar aınalymy 15,6 paıyzǵa ósip, 4,2 mlrd dollarǵa jetti. Eksport kólemi 28 paıyzǵa ulǵaıyp, 1,1 mlrd dollardan asty. Ósimniń negizgi draıveri – daıyn ónim óndirisi. Bul ekonomıkanyń shıkizattyq modelden ındýstrııalyq-agrarlyq baǵytqa birtindep aýysyp jatqanyn ańǵartady.

Mınıstr Arman Shaqqalıevtiń aıtýynsha, qyzmet kórsetý eksporty da qosymsha serpin bere alady. Onyń sózinshe, Almaty iskerlik jáne ІT-qyzmetter eksportynda kósh bastap tur, kólemi 300 mln dollardan asady. Zııatkerlik menshik, tsıfrlyq sheshimder, konsaltıng, qarjy, jarnama jáne analıtıka shıkizattyq emes eksporttyń jańa draıverlerine aınalýda.

Elektrondy saýda da eksporttyq belsendilikti arttyryp otyr. Qazaqstandaǵy onlaın-satylymnyń jartysynan astamy Almatynyń úlesine tıesili, kólemi shamamen 3 trln teńgeni quraıdy. Bul shaǵyn jáne orta bıznes úshin syrtqy naryqtarǵa shyǵýdyń daıyn ınfraqurylymy sanalady.

Mınıstrliktiń baǵalaýynsha, Almaty aglomeratsııasynyń jıyntyq eksporttyq áleýeti shamamen 1,5 mlrd dollarǵa teń. Negizgi rezervter azyq-túlik ónerkásibi, hımııa, mashına jasaý, farmatsevtıka, qurylys materıaldary óndirisi jáne ІT sektorynda shoǵyrlanǵan.

Strategııalyq maqsat – Almaty men Almaty oblysyn Ortalyq Azııadaǵy jetekshi shıkizattyq emes eksport habyna aınaldyrý. Osyǵan baılanysty turaqty eksporttyq klasterlerdi qalyptastyrý, saýda mıssııalaryn keńeıtý, tsıfrlyq B2B-platformalardy damytý, eksportqa deıingi daıyndyq ınfraqurylymyn qurý josparlanǵan. Onyń quramyna sertıfıkattaý zerthanalary men e-commerce habtary kiredi.

Sondaı-aq Eksporttyq-kredıttik agenttikpen birlesip Almatynyń eksporttyq qarjy pýlyn qurý múmkindigi qarastyrylýda. Bul shaǵyn jáne orta bızneske jeńildetilgen nesıe, saqtandyrý jáne logıstıkalyq sýbsıdııalar alýǵa múmkindik beredi.

Jańartylǵan «Biryńǵaı tereze» júıesi eksporttaýshylarǵa kadr daıarlaý, ónimdi halyqaralyq standarttarǵa beıimdeý, sertıfıkattaý, seriktester tabý jáne eksporttyq mámilelerdi súıemeldeý boıynsha keshendi qoldaý kórsetýdi kózdeıdi.

Jalpy, usynylyp otyrǵan sharalar 2030 jylǵa qaraı Almaty aglomeratsııasynyń eksportyn 1,5 mlrd AQSh dollaryna ulǵaıtyp, óńir ekonomıkasyn óńdeý, tehnologııa jáne qazaqstandyq ónimniń jahandyq básekege qabilettiligine negizdelgen jańa turaqty damý modeline kóshirýge baǵyttalǵan.

Aıta keteıik, qazaqstandyq kompanııalar 478 mln dollar somasyna eksporttyq kelisimder jasady.