2027 jyldan bastap zeınetaqy júıesinde birqatar ózgeris engiziledi

ASTANA. KAZINFORM – 2027 jyldan bastap zeınetkerlik jasqa jetken salymshylarǵa ınflıatsııa deńgeıindegi aıyrmany birjolǵy óteýdi kózdeıtin bıýdjettik kishi baǵdarlama ońtaılandyrylady. 

zeınetaqy jınaǵy
Foto: Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi

Áleýmettik salany jańǵyrtý sheńberinde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Ulttyq bankimen jáne Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorymen birlesip azamattardyń zeınetaqy jınaqtaryn qorǵaýdyń neǵurlym tıimdi ári ashyq modeline kezeń-kezeńimen kóshý júzege asyrylyp jatqanyn habarlaıdy.

Áleýmettik kodeksine sáıkes memleket azamattardyń zeınetaqy jınaqtarynyń saqtalýyna kepildik beredi. Kodekstiń 217-babynda BJZQ-daǵy mindetti zeınetaqy jarnalary men mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalarynyń naqty engizilgen somasynyń saqtalýyna memlekettik kepildik zań júzinde bekitilgen. Osy norma ózgerissiz saqtalady.

— 2027 jyldan bastap zeınetkerlik jasqa jetken salymshylarǵa ınflıatsııa deńgeıindegi aıyrmany birjolǵy óteýdi kózdeıtin bıýdjettik kishi baǵdarlama ońtaılandyrylady. Bul qadam zeınetaqy júıesin ıkemdirek, kásibı ári uzaq merzimdi naqty ınvestıtsııalyq tabystylyqqa baǵdarlanǵan júıege aınaldyrýǵa baǵyttalǵan keshendi reformalardyń jalǵasy.

2026 jylǵy qyrkúıekten bastap (2026 jylǵy 7 shildede qol qoıylǵan zańǵa sáıkes) zeınetaqy jınaqtaryn basqarýdyń jańa tártibi kúshine enedi. Negizgi ózgeris — buryn qoldanysta bolǵan shekteýlerdiń tolyqtaı alynyp tastalýy. Eger osyǵan deıin salymshylar jeke ınvestıtsııalyq portfeldi basqarýshylarǵa (IPB) zeınetaqy aktıvteriniń 50%-ynan aspaıtyn bóligin ǵana senimgerlik basqarýǵa bere alsa, endi bul shekteý tolyǵymen joıylady. Azamattarǵa jınaqtarynyń 100%-yna deıin jeke basqarýshy kompanııalarǵa berý quqyǵy usynylady. Osylaısha, qazaqstandyqtar óz qarajatyn basqarýda tolyq tańdaý erkindigine ıe bolyp, táýekeli tómen nemese joǵary tabysty ınvestıtsııalyq strategııany óz qalaýynsha tańdaı alady, — delingen mınıstrlik habarlamasynda.

Mundaı jaǵdaıda ınflıatsııalyq táýekelderdi memlekettik bıýdjet qarajaty esebinen avtomatty túrde óteýdiń ekonomıkalyq negizi joıylady. Óıtkeni salyq tóleýshilerdiń qarajaty azamattardyń jeke ınvestıtsııalyq sheshimderiniń nátıjesin óteýge jumsalmaýy tıis. Sonymen qatar jeke ınvestıtsııalyq portfeldi basqarýshylar qatań qarjylyq jaýapkershilikke ıe jáne teris ınvestıtsııalyq nátıje týyndaǵan jaǵdaıda aıyrmany óz kapıtaly esebinen óteýge mindetti. Olarǵa menshikti kapıtal kólemine (keminde 1,9 mlrd teńge nemese 440 myń AEK) jáne qyzmet tájirıbesine qatysty joǵary talaptar qoıylady.

— Konservatıvti ınvestıtsııalyq tásildi tańdaǵan salymshylar úshin negizgi basqarýshy burynǵydaı Ulttyq bank bolyp qala beredi. Áleýmettik kodekste Ulttyq banktiń zeınetaqy aktıvteriniń saqtalýyn qamtamasyz etýge jáne uzaq merzimdi naqty tabystylyqqa qol jetkizýge umtylýǵa mindetti ekeni zańnamalyq deńgeıde bekitilgen. 2028 jylǵa deıingi Strategııalyq jospar aıasynda Ulttyq bankke zeınetaqy aktıvteriniń tabystylyǵyn ınflıatsııa deńgeıinen keminde +1 paıyzdyq tarmaqqa arttyrý mindeti júktelgen. Bul rette aktıvterdi ınvestıtsııalaý joǵary deńgeıdegi ártaraptandyrý qaǵıdattaryna sáıkes, sapaly sheteldik qarjy quraldaryn paıdalaný arqyly júzege asyrylady. Sonymen qatar valıýtalyq aktıvterdiń úlesi keminde 30% deńgeıinde saqtalady, — delingen habarlamada.

Qazirgi ýaqytta Eńbek mınıstrligi qoldanystaǵy zeınetaqy júıesin transformatsııalaý máseleleri boıynsha jumys tobyn qurdy. Onyń aıasynda saqtandyrý quramdasyn engizý, «4+1» modeli, eńbek ótilin 40 jylǵa deıin esepke alý, sondaı-aq Sıngapýrdyń zeınetaqy júıesiniń modeli sııaqty túrli tásilder qarastyryldy.

Zeınetaqy júıesin jańǵyrtýdyń basty maqsaty — azamattardy eńbek ótilin eskeretin jáne joǵalǵan tabysty Halyqaralyq eńbek uıymynyń standarttaryna sáıkes keminde 40% deńgeıinde almastyrýdy qamtamasyz etetin BJZQ-dan ómir boıǵy úzdiksiz tólemdermen qamtý. Osy maqsatta Úkimet zeınetaqy júıesiniń áleýmettik saqtandyrý quramdasyn qalyptastyrý baǵytynda jumys júrgizýde. Ol azamattardyń zeınetaqy jınaqtarynyń kólemine táýelsiz, biraq olardyń zeınetaqy júıesine qatysý ótilin eskeretin, BJZQ-dan ómir boıǵy turaqty tólemderdi qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Osyǵan baılanysty memlekettik kepildik sheńberinde tólenetin birjolǵy ótemaqynyń ózektiligi joıylady.

Memleket qabyldap otyrǵan barlyq sharalar áleýmettik qoldaýdyń ataýlylyǵyn arttyrýǵa, bıýdjet qarajatyn tıimdi paıdalanýǵa jáne eń bastysy — qazaqstandyqtardyń uzaq merzimdi ál-aýqatyn qamtamasyz etetin senimdi, ashyq ári tabysty zeınetaqy júıesin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. 

Aıta ketelik jetkiliktilik shegi artqan soń zeınetaqy jınaǵyn saqtandyrý kompanııasyna aýdarý eki ese ósti