2025 jyly 27,4 myń adam skorıngtik model arqyly qosymsha qoldaý aldy
ASTANA. KAZINFORM – Qaraǵandy oblysynda jáne Shymkent qalasynda otbasylardyń ál-aýqat deńgeıin aıqyndaýǵa arnalǵan skorıngtik modeldi qoldaný arqyly memlekettik qoldaý sharalaryn taǵaıyndaý boıynsha pılottyq joba iske asyrylyp jatyr. 2025 jyly skorıng memlekettik qyzmetterdiń 4 túrin kórsetý kezinde qoldanylyp, nátıjesinde 27,4 myń ótinish berýshi qosymsha qoldaý sharalaryna ıe boldy.
Qazirgi ýaqytta «Turǵyn úı kómegin taǵaıyndaý», «Jeke turǵyn úı qorynan jalǵa alynǵan turǵyn úıdi jaldaý aqysynyń bir bóligin sýbsıdııalaý» jáne «Múgedektigi bar balalardy úıde oqytýǵa jumsalǵan shyǵyndardy óteý» sııaqty úsh qyzmetti taǵaıyndaý kezinde pılottyq aımaqtarda skorıngtik model qoldanylady.
Pılottyq joba aıasynda turǵyn úı kómegi túrindegi qoldaýǵa 1 942 adam ótinish bildirip, barlyq ótinish qanaǵattandyryldy.
Jaldaý aqysynyń bir bóligin sýbsıdııalaýǵa 2 356 ótinish tústi. Skorıngtik model boıynsha olardy qaraý nátıjesinde 913 otbasynyń ál-aýqatynyń joǵary deńgeıi anyqtaldy.
«Múgedektigi bar balalardy úıde oqytýǵa jumsalǵan shyǵyndardy óteý» qyzmetine ótinishter 2025 jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap qabyldana bastady. Barlyǵy 1 741 ótinish túsip, upaı sany boıynsha onyń 44-i ál-aýqaty boıynsha 6-sanatqa jatatyn otbasylardan ekeni anyqtaldy.
Sonymen qatar Shymkent qalasy men Qaraǵandy oblysy mektepteriniń áleýmettik pedagogtary úshin «Bilim berý uıymdarynyń stýdentteri men tárbıelenýshilerine qarjylyq jáne materıaldyq kómek kórsetý» qyzmetine ótinishterdi qabyldaý kezinde otbasylardyń ál-aýqatynyń deńgeıin tekserý fýnktsıonaldyǵy engizildi.
Skorıngtik modelge qoljetimdilikti qamtamasyz etetin platformany 317 mektep (Qaraǵandy oblysy – 202, Shymkent qalasy – 115) paıdalanady. Atalǵan bilim berý uıymdarynyń áleýmettik pedagogtary 22382 ótinishti qarady, onyń ishinde ball jınaý nátıjesi boıynsha 74-i turmysy joǵary otbasylardan (Qaraǵandy oblysy – 16, Shymkent qalasy – 58) boldy.
Pılottyq joba aıasynda jergilikti atqarýshy organdar tarapynan ál-aýqatynyń joǵary deńgeıine (6-deńgeı) jatqyzylǵan otbasylar qosymsha qoldaý sharalaryna muqtaj emes ekeni anyqtaldy.
Eske sala keteıik, Memleket basshysy óz sózinde áleýmettik kómekti shyn máninde muqtaj azamattar alýy qajet ekenin birneshe ret atap ótken bolatyn. Osyǵan baılanysty Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi áleýmettik qoldaý júıesin transformatsııalaýǵa kirisip, sanattyq qaǵıdattan muqtajdyq krıterıılerine kóshý kózdelýde.
2025 jyldyń mamyr aıynda alty memlekettik organ (QR ǴJBM, QR OM, QR TSM, QR ÓQM, QR JITsDM jáne QR EHÁQM) otbasynyń ál-aýqat deńgeıin anyqtaýdyń skorıngtik modelin paıdalana otyryp, Biryńǵaı tsıfrlyq platforma arqyly bilim berý, halyqty áleýmettik qorǵaý, turǵyn úı qatynastary jáne dene shynyqtyrý salalarynda memlekettik qyzmetterdi kórsetý boıynsha pılottyq jobany iske asyrý týraly birlesken buıryqqa qol qoıǵan bolatyn.
Otbasynyń ál-aýqatyn anyqtaýdyń skorıngtik modeli 23 áleýmettik-demografııalyq jáne ekonomıkalyq krıterıılerge negizdelgen. Qosymsha qoldaý sharalaryna ótinish bildirgen barlyq otbasy 6 sanatqa jikteledi – asa qajettilikten (azyq-túlikke qarajattyń bolmaýy) joǵary ál-aýqatqa deıin (materıaldyq qıyndyqtar joq). Sheshim Otbasynyń tsıfrlyq kartasy arqyly jınalǵan obektıvti derekter negizinde avtomatty túrde qabyldanady.
Kómek barlyǵyna birdeı emes, qajettiligine qaraı kórsetiledi. Materıaldyq kórsetkish retinde: tabys, múlik, kólik, nesıelerdiń bolýy; jáne materıaldyq emes (densaýlyq, múgedektik, bilim deńgeıi), sondaı-aq táýeldilik aýyrtpalyǵy jáne jasyryn tabystyń bolýy, mysaly, beıresmı jumys esepke alynady.
Mysaly, 2 jáne odan da kóp turǵyn úı, 2 jáne odan da kóp avtokólik birligi bar úı sharýashylyqtary tirkelgen zańdy tulǵa (JK, JShS) bar, al otbasynyń bir múshesiniń aılyq tabysy 4 eń tómengi kúnkóris deńgeıinen asady, 6 – sanatqa jatqyzylǵan-ál-aýqaty joǵary. Mundaı otbasylar jergilikti bıýdjetterden qarjylandyrylatyn qosymsha áleýmettik qoldaý sharalaryn alýshylar qatarynan shyǵarylatyn bolady.
Skorıngtik modeldi engizý respýblıkalyq bıýdjetten tólenetin áleýmettik tólemderge (barlyǵy 41 túrine) áser etpeıtinin erekshe atap ótken jón. Bazalyq jáne yntymaqty zeınetaqylar, júktiligi jáne bala kútimi boıynsha 1,5 jasqa deıingi járdemaqylar, kópbalaly analarǵa jáne marapattalǵan analarǵa beriletin járdemaqy, múgedektik boıynsha jáne múgedektigi bar kútimi boıynsha járdemaqylar, asyraýshysynan aıyrylý boıynsha járdemaqy, arnaýly memlekettik jáne basqa da járdemaqy túrleri ózgerissiz tólenedi.
Buǵan deıin Qazaqstannyń eńbek naryǵynda qaı mamandyqtarǵa suranys joǵary ekenin jazǵan edik.