Elektrondyq eńbek bırjasynda ótken jyly jumys kúshine suranys usynystan asyp tústi
ASTANA. KAZINFORM – 2025 jylǵy jeltoqsanda Enbek.kz Elektrondyq eńbek bırjasynda (budan ári – EEB) jumys berýshiler 109,6 myń bos jumys ornyn ornalastyrsa, jumys izdeýshiler 71,5 myń túıindeme jarııalady. Bul týraly Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Qarashamen salystyrǵanda bos oryndar sany 8,4%-ǵa (+8,5 myń) artqan, al túıindemeler sany 29,4%-ǵa (-29,8 myń) qysqardy. Nátıjesinde jyl sońynda jumys kúshine degen suranys usynystan aıtarlyqtaı asyp tústi: bos jumys oryndarynyń sany túıindemelerden shamamen 38 myńǵa kóp boldy.
Suranys qurylymynda burynǵydaı áleýmettik jáne bazalyq salalar jetekshi oryn aldy. Eń kóp bos jumys orny bilim berý salasynda tirkeldi – 23,3 myń, bul jalpy kólemniń 21,3%-yn qurady. Ózge qyzmet túrlerine tıesili kórsetkish osyǵan jýyq boldy – 23,2 myń bos oryn (21,2%). Sondaı-aq aýyl, orman jáne balyq sharýashylyǵynda da joǵary suranys saqtalyp, bul salada 18,7 myń bos jumys orny ornalastyryldy (17,1%). Jalpy alǵanda, osy úsh baǵyt jeltoqsanda jarııalanǵan barlyq bos oryndardyń shamamen 60%-yn qamtydy.
Sonymen qatar densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik salada (7,2 myń bos oryn), óńdeýshi ónerkásipte (6,2 myń), kóterme jáne bólshek saýdada (6,1 myń), qurylys salasynda (3,8 myń bos oryn) da suranys saqtaldy. Bul jyldyń sońyna qaraı da jumys berýshiler ekonomıkanyń negizgi salalary úshin qyzmetkerlerdi belsendi túrde izdeýdi jalǵastyrǵanyn kórsetedi.
Al jumys izdeýshiler arasynda áleýmettik jáne keńselik jumyspen baılanysty mamandyq ókilderi erekshe belsendi boldy. Atap aıtqanda, eń jıi jarııalanǵan túıindemeler: býhgalterlerge – 1 463, zańgerlerge – 1 132, sondaı-aq medıtsınalyq meıirbıkelerge – 1 181 tıesili boldy.
Genderlik turǵydan alǵanda, jumys izdeýshilerdiń belsendiligi shamalas deńgeıde qalyptasty: túıindemelerdiń 52,1%-yn áıelder, 47,9%-yn er adamdar ornalastyrdy. Áıelder kóbine bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne býhgalterııa salalarynda jumys izdese, er adamdar tehnıkalyq jáne basqarýshylyq baǵyttarǵa kóbirek qyzyǵýshylyq tanytty.
Aıta ketý kerek, jeltoqsanda túıindemelerdiń negizgi bóligi 35 jasqa deıingi jastarǵa tıesili boldy – bul barlyq jumys izdeýshilerdiń 40,8%-yn qurady, onyń ishinde 24 jasqa deıingi jastar – 15,2%. Odan keıin 35-44 jas aralyǵyndaǵy azamattar (29,9%) men 45-54 jas sanaty (19,1%) turdy, al 55 jastan asqandardyń úlesi 10,2% boldy.
Jalaqy deńgeıi boıynsha jeltoqsanda bos jumys oryndary arasynda eń joǵary usynystar óndiris basshysy (shamamen 1,8 mln teńge), kenish dırektory (shamamen 1 mln teńge) jáne ınjener-hımık (shamamen 1 mln teńge) laýazymdaryna qatysty tirkeldi. Al jumys izdeýshiler tarapynan eń joǵary jalaqy kútimi agronom-entomologtar (shamamen 3,4 mln teńge), stıýardessalar (shamamen 3,3 mln teńge) jáne kompıýterlik jabdyqty montajdaýshylardyń (shamamen 2,7 mln teńge) túıindemelerinde kórsetildi.
Jalpy alǵanda, 2025 jylǵy jeltoqsanda EEB-degi eńbek naryǵy bos jumys oryndary sanynyń ósýin jáne jumys izdeýshiler belsendiliginiń aıtarlyqtaı tómendeýin kórsetti, bul jyl sońyna tán qubylys. Jumys berýshiler, ásirese, áleýmettik salada, qyzmet kórsetý men aýyl sharýashylyǵynda kadr izdeýdi jalǵastyrsa, kóptegen jumys izdeýshiler jumys izdeýdi jańa jyldyń basyna qaldyrdy. Bul jaǵdaı maýsymdyq sıpatqa ıe jáne 2026 jyldyń basynda jumys izdeýshiler belsendiliginiń artyp, eńbek naryǵynda anaǵurlym teńgerimdi ahýal qalyptasatynyn kútýge múmkindik beredi.
Eske salsaq, budan buryn BUU mamandarynyń boljamynsha 2026 jyldyń qorytyndysy boıynsha álemdegi jumyssyzdyq deńgeıi orta eseppen 4,9% shamasynda bolatynyn jazǵan edik.