2025 jyl eleýli saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrýlarǵa toly boldy

ASTANA. KAZINFORM - Bıyl Memleket basshysynyń syrtqy jáne ishki saıasat baǵytyndaǵy qyzmeti óte qaýyrt ári jemisti ótti, dep jazdy búgin QR Prezıdentiniń kómekshisi - Baspasóz hatshysy Rýslan Jeldibaı óziniń jyl qorytyndysyna baılanysty jarııalaǵan Telegram paraqshasyndaǵy habarlamasynda.

- 2025 jyl eleýli saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrýlarǵa toly boldy. Eń bastysy, halyqtyń turmys-tirshiliginde oń ózgerister oryn aldy. Jańa óndiris oryndary ashylyp, qamba astyqqa toldy. Turǵyn úıler, mektepter men aýrýhanalar salynyp, kólik joldary jańartyldy, - dep jazdy Rýslan Jeldibaı.

Sonymen qatar ol Qasym-Jomart Toqaevtyń bıyl elimizdiń 9 óńirine jumys saparymen baryp, 50-den astam óndiristik, ǵylymı, áleýmettik-mádenı nysandy aralap kórgenin atap ótti.

Sondaı-aq Prezıdent 16 oblys jáne respýblıkalyq mańyzy bar qala ákimderiniń esebin tyńdaǵan. 

Senimdi ekonomıkalyq ósim

2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha ekonomıkalyq ósim 6 paıyzdan asady dep kútiledi. Bul – sońǵy on jyldaǵy eń joǵary kórsetkish. 

Qazaqstan tarıhynda tuńǵysh ret ishki jalpy ónim kólemi 300 mıllıard dollardan asady. Ol jan basyna shaqqanda 15 myń dollardan keledi. 

Elimizde jalpy quny 1478,1 mıllıard teńgeni quraıtyn 185 joba paıdalanýǵa berildi. 22,8 myńnan astam turaqty jumys orny ashyldy. 

Jobalardyń barlyǵy tolyq qýatyna kóshken kezde ekonomıkaǵa aıtarlyqtaı serpin beredi. Óndiris kólemi 2,3 trıllıon teńgege jýyqtaıdy.

2025 jyly Prezıdent Dostyq – Moıynty temir jolynyń ekinshi jelisin, Qostanaı oblysyndaǵy KIA Qazaqstan avtokólik zaýytyn iske qosty. 

Sonymen qatar Memleket basshysy Shymkent jáne Qyzylorda áýejaıynyń jańa termınaldaryn aralap kórip, Astanadaǵy Stadler Kazakhstan zaýyty shyǵarǵan alǵashqy jolaýshylar vagonymen tanysty. 

Budan bólek, qara jáne tústi metallýrgııa, hımııa, tsellıýloza-qaǵaz, jeńil jáne taǵam ónerkásibinde, qurylys ındýstrııasynda birqatar joba iske qosyldy.

Elimizdiń kólik-logıstıka áleýetin damytý 

Memleket basshysy Qazaqstannyń kólik-logıstıka áleýetin keńeıtip, elimizdi Eýrazııadaǵy iri tranzıt habyna aınaldyrýǵa jiti mán beredi. 

2025 jyly 13 myń shaqyrym avtokólik jolyn salý jáne jóndeý jumystary bastaldy. Jańa joldardyń uzyndyǵy – 1,9 myń shaqyrym. 

Strategııalyq turǵydan mańyzdy kúrejoldar qatarynda Ortalyq – Batys avtomagıstraly, Qaraǵandy – Jezqazǵan, Aqtóbe – Ulǵaısyn, Atyraý – Dossor ýchaskeleri bar. 

Memleket basshysynyń tapsyrmasymen Zaısan, Katonqaraǵaı jáne Kendirlide úsh jańa áýejaı qurylysy bastaldy. Arqalyq áýejaıyn qalpyna keltirý jumystary qolǵa alyndy. 

Prezıdent áýe arqyly júk tasymaldaıtyn alǵashqy ulttyq kompanııany qurý bastamasyn qoldady. Bul elimizdiń kólik áleýetin durys paıdalanyp, álemdik naryqqa shyǵýǵa múmkindik beredi.

2025 jyly el naryǵyna birqatar jańa avıakompanııa kirdi. Budan bólek, 35-ten astam jańa baǵdar, sonyń ishinde tuńǵysh ret Shanhaı, Gýanchjoý men Mıýnhenge tikeleı reıster ashyldy.

Qyzyljar – Moıynty ekinshi jolynyń, Almaty mańyndaǵy aınalma joldyń, Darbaza – Maqtaaral jáne Baqty – Aıagóz jańa temirjol jelileriniń qurylysy júrip jatyr.

El aýmaǵyndaǵy 124 vokzalǵa kúrdeli jóndeý, jańǵyrtý jumystary júrgizilip jatyr.

Otandyq agroónerkásip kesheniniń áleýetin nyǵaıtý

Agrarlyq salany damytý – memlekettik saıasattyń strategııalyq basymdyqtarynyń biri. Prezıdent atap ótkendeı, «Aýyl sharýashylyǵyn damytý máselesine aýyl-aımaqtardy, ıaǵnı búkil eldi damytý dep qaraǵan jón».

Memleket basshysy qarasha aıynda ótken Aýyl sharýashylyǵy eńbekkerleriniń ІІ forýmynda mal sharýashylyǵyn damytý, aýylsharýashylyq jerlerin ońtaıly paıdalaný, sýdyń tıimdiligin arttyrý, ırrıgatsııalyq júıelerdi jańǵyrtý, agroónerkásipti qarjylandyrý tásilderin jetildirý, salany tsıfrlandyrý, ónimdi tereń óńdeý sekildi birqatar negizgi mindetterdi aıqyndady.

Jyl basynan beri agrarlyq saladaǵy negizgi kapıtalǵa quıylǵan ınvestıtsııa 20 paıyzǵa ulǵaıyp, 790 mıllıard teńgege jetti. Sońǵy úsh jylda eńbek ónimdiligi 37,3 paıyzǵa artty.

Bıyl elimizde alǵash ret aýyl sharýashylyǵyna jeńildikpen berilgen nesıe kólemi 1 trıllıon teńgeden asty. 

Búginde aýylsharýashylyq tehnıkalaryna ishki suranystyń 90 paıyzyn otandyq óndiris qamtamasyz etedi. Elimizdegi 10 zaýytta álemge belgili brendterdiń 19 túrli tehnıkasy qurastyrylady.

Agroónerkásip ónimderi 70 elge eksporttalady. Onyń jalpy quny 5 mıllıard dollardan asady.

Bıyl dıqandarymyz 27 mıllıon tonna astyq jınady. El qambasyn toltyrýǵa barlyq óńir atsalysty.

Tsıfrlandyrý men jasandy ıntellektini damytý

Prezıdent bıylǵy Joldaýynda Qazaqstandy aldaǵy úsh jyldyń ishinde tolyq tsıfrlyq memleketke aınaldyrý jóninde strategııalyq mindet qoıǵan edi.
Elimizdiń tsıfrlyq ekojúıesin qalyptastyrý aıasynda Prezıdent tapsyrmasymen qyrýar sharýa atqaryldy.

«Jasandy ıntellekt týraly» Zańnyń qabyldanýy – atalǵan saladaǵy jańalyqtyń biri. Osylaısha, Qazaqstan JI salasyndaǵy qoǵamdyq qatynastardy retteýge zań júzinde negiz qalaǵan álemdegi alǵashqy elderdiń qataryna endi.

Atalǵan saladaǵy memlekettik saıasatty úılestirý maqsatynda Jasandy ıntellekt jáne tsıfrlyq damý mınıstrligi quryldy.

Prezıdent shilde aıynda Astanada Alemcloud ulttyq sýperkompıýterin resmı túrde iske qosty. Qarasha aıyndaǵy testileý nátıjesinde atalǵan júıe sýperkompıýterlerdiń álemdik TOP-500 reıtınginde 86-orynǵa ıe boldy. 

«Qazaqtelekom» AQ Almatyǵa ekinshi Al‑Farabium sýperkompıýterin jetkizdi. Ol jahandyq reıtıngte 103-orynǵa taban tiredi. 

Prezıdent, eń aldymen, bilikti mamandar daıarlaýǵa basa mán berý qajet dep sanaıdy. Sondyqtan elimizde JI salasyndaǵy arnaýly zertteý ýnıversıtetin qurýdy usyndy. 

Astanada Alemai halyqaralyq jasandy ıntellekt ortalyǵy ashyldy. 

Stýdentterge arnalǵan AI-Sana baǵdarlamasy bastaldy. Sol arqyly qazirdiń ózinde 440 myńnan astam stýdent JI salasyn meńgerdi.

Jasandy ıntellekt salasyndaǵy alǵashqy qazaqstandyq «syńarmúıiz» startap – Higgsfield AI paıda boldy. Bul da aıtýly ýaqıǵa.

Jumysshy mamandyqtary jyly 

Prezıdent Jarlyǵymen jarııalanǵan Jumysshy mamandyqtary jyly kásiptik bilim berý salasyn reformalaýmen jáne qarapaıym eńbek adamdaryn dáripteýmen este qaldy. 

Memleket basshysy jyl boıy óndiriste jáne áleýmettik salada eńbek etetin qyzmetkerlerdi Aqordada qarsy alyp, erekshe qurmet kórsetti. 

Respýblıka kúni qarsańynda ónerkásip jáne qurylys salasynda jumys istep júrgen 500-ge jýyq azamatqa joǵary marapat tabystaldy. Olardyń 138-i – eńbek dınastııasynyń ókilderi. 

Sonymen qatar 130-dan astam pedagog pen ǵalym, 100-den asa medıtsına qyzmetkeri memlekettik nagradaǵa ıe boldy. 

Kásibı merekelerine oraı kólik, energetıka, munaı-gaz, aýyl jáne sý sharýashylyǵy, jedel qyzmetter, bilim, ǵylym, mádenıet, jýrnalıstıka salasynyń ókilderine erekshe syı kórsetildi.

Normatıvtik-quqyqtyq aktiler

Bıyl Memleket basshysy 95 Zańǵa, 388 Jarlyqqa, 80 Ókimge, 22 otyrys hattamasyna, 3504 qyzmettik qujatqa qol qoıdy. 

Olardyń qatarynda Bıýdjet, Salyq, Sý kodeksteriniń jańa redaktsııalary men «Jasandy ıntellekt týraly» Zańdy erekshe atap ótýge bolady. 

Sonymen qatar Prezıdent «Túrkistan qalasynyń erekshe mártebesi týraly» Zańǵa, sondaı-aq «Alataý qalasyna damý qarqyny ozyq qala» arnaýly mártebesin berý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy. 

Qasym-Jomart Toqaevtyń atalǵan sheshimderi ekonomıkalyq ósimniń jańa ortasyn qalyptastyrýdy, Túrkistandy mádenı-týrıstik ortalyqqa, al Alataý qalasyn joǵary tehnologııalyq ındýstrııasy bar, iskerlik habqa aınaldyrýdy kózdeıdi.

Halyqaralyq qatynastar júıesindegi Qazaqstan

Bir jyl ishinde Memleket basshysy 23 ret shetelge shyqty. 

Onyń ishinde Reseıge jáne Ózbekstanǵa memlekettik saparmen bardy.

QHR, Iordanııa, Túrkııa, Qyrǵyzstan jáne Japonııa sekildi elderge 5 resmı sapar uıymdastyryldy. Reseı (eki ret), AQSh (eki ret), Túrikmenstan (eki ret), BAÁ, Ózbekstan, Ázerbaıjan, Tájikstan jáne Qyrǵyzstan sııaqty memleketterge 16 márte jumys saparymen bardy.

Sheteldik saparlarda saýda-ekonomıkalyq, kólik-logıstıkalyq jáne ınvestıtsııalyq yqpaldastyqty nyǵaıtýǵa aıryqsha mán berildi.

Halyqaralyq kezdesýler kezinde jalpy somasy 70 mıllıard dollardan asatyn kommertsııalyq kelisimder jasaldy. 

Prezıdent shet memleketterdiń úkimet basshylarymen, basqa da joǵary laýazymdy tulǵalarymen, halyqaralyq qurylymdar jetekshilerimen, iskerlik top ókilderimen jáne sarapshylarmen 186 kezdesý ótkizdi.

Qazaqstan halyqaralyq dıalogtyń belsendi alańyna aınaldy. 2025 jyly shet memleketterdiń basshylary Qazaqstanǵa 30 ret caparmen keldi. 

Olardyń arasynda QHR, Italııa (eki ret), Grýzııa, Ózbekstan, Slovenııa, Vetnam, BAÁ, Rýanda, Soltústik Makedonııa, Bolgarııa, Slovakııa, Iordanııa, Kongo Demokratııalyq Respýblıkasy, Mıanma, Majarstan, Ázerbaıjan, Fınlıandııa, Estonııa, Armenııa, Túrikmenstan, Shveıtsarııa jáne Iran elderiniń memleket jáne úkimet basshylary bar.

Qasym-Jomart Toqaev ózge de prezıdenttermen 43 márte telefon arqyly sóılesti. Budan bólek, 4 resmı rásim barysynda 30 memlekettiń elshilerinen senim gramotalaryn qabyldady.

Bir jyl ishinde Prezıdent óńirlerge jáne shet memleketterge jasaǵan sapary barysynda 168 960 shaqyrym jol júrdi. 252 saǵat ýaqytyn ushaqta ótkizdi.

Mańyzdy jumys baǵyttarynyń biri – «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn júzege asyrý.

2025 jyly Prezıdent Ákimshiligine 82,5 myń ótinish kelip tústi. Búginde azamattardyń talap-tilegin sapaly qaraý úshin eOtinish júıesinde tolyq tsıfrlyq ınfraqurylym jasaqtaldy. Oǵan 50 myń uıym jáne 320 myń qyzmetker qosyldy. 

Ótinishterdi qaraý úderisi udaıy jetildirilip otyrady: jasandy ıntellekt elementteri engizilip, AQSh, Ońtústik Koreıa jáne Sıngapýr sekildi ozyq elderdiń tsıfrlyq úkimet tájirıbesi zerdelenýde.

Dıalog oflaın-formatta da júredi. Óńirlerde azamattardan ótinish qabyldaıtyn 150-den astam ortalyq jumys isteıdi. Bıyl 360 myńnan asa adamǵa tıisti kómek kórsetildi.

Aıta keteıik, keshe Memleket basshysy Qaýipsizdik Keńesiniń otyrysyn ótkizdi.