20 jylǵa jýyq ýaqyt boıy keıinge ysyrylyp kelgen Ertiske kópir salý jobasy iske asa ma

ÓSKEMEN. KAZINFORM – Óskemen qalasynda Ertis ózeni arqyly ótetin jańa kópirdiń jobalyq-smetalyq qujattamasy ázirlenip jatyr. Menovnoe kenti mańyndaǵy bul kópir qurylysy alǵash ret 2007 jyly talqylanǵanymen, tek qazir ǵana joba naqty iske asyrý kezeńine ótti.

Qalaǵa taǵy bir kópir ne úshin qajet

Qazirgi tańda Óskemende Ertis arqyly ótetin nebári eki kópir bar. Ekeýi de uzaq jyldan beri shamadan tys júktememen jumys istep keledi. Ásirese ortalyqtaǵy kópirdiń jaǵdaıy kúrdeli.

Táýligine odan 70 myńǵa jýyq kólik ótedi. Sonyń saldarynan jol jamylǵysynyń jaǵdaıy syn kótermeıdi. Halyq ta shaǵymyn qarsha boratyp jatyr. 

Osy sebepti jańa kópir salý máselesi kópten beri jaı ǵana ınfraqurylymdyq joba emes, qala turǵyndarynyń kúndelikti qozǵalysyn qamtamasyz etetin mańyzdy qajettilikke aınaldy. 

- 2025 jyldyń naýryz aıynda jobalyq-smetalyq qujattamany ázirleý bastalyp, jobalaýshy anyqtaldy. Qazir bastapqy derekter jınalyp, tujyrymdamalyq nusqalar pysyqtalýda, - dedi Shyǵys Qazaqstan oblysy jolaýshy kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy basshysynyń orynbasary Nurbek Turarov.

Jańa kópir qandaı bolmaq

Joba óńirdegi eń aýqymdy kópir ótkelderiniń biri retinde qarastyrylyp otyr. Kópirdiń uzyndyǵy 834 metr bolsa, oǵan aparatyn joldardyń uzyndyǵy 1181 metrdi quraıdy.

Árqaısysynyń eni 3,5 metrden turatyn alty jolaqty jol jalpy uzyndyǵy shamamen 2,35 shaqyrym bolatyn kólik magıstralin qalyptastyrady. Kópirge kireberis ıAroslavskaıa kóshesi men Almaty tasjolynyń qıylysynan, al shyǵaberis Serikbaev jáne Karbyshev kósheleri mańynan josparlanǵan.

- Bul joba tek júrgizýshiler úshin ǵana emes. Ol turǵyn aýdandardan jumys oryndaryna jetý ýaqytyn qysqartýǵa, qalanyń ár bóliginiń ózara baılanysyn jaqsartýǵa jáne kólik aǵynyn tıimdi qaıta bólýge múmkindik beredi, - deıdi Nurbek Turarov.

Jobalyq-smetalyq qujattamany ázirleý 2026 jyly aıaqtalady dep josparlanǵan. Osydan keıin oblys bıligi qurylysqa qarjy bólý úshin respýblıkalyq bıýdjetke ótinim bermek. Aldyn ala esepteý boıynsha jobanyń quny 115 mlrd teńge shamasynda baǵalanyp otyr.

Jıyrma jylǵa jýyq ýaqytqa sozylǵan joba

Alǵash ret kópir týraly joba 2007 jyly tanystyrylǵan. Ol kezde kópirdiń uzyndyǵy 420 metr, al quny sol ýaqyttaǵy baǵamen 12,2 mlrd teńge dep baǵalanǵan. Qurylysty 2016 jylǵa deıin aıaqtaý josparlanǵanymen, joba bıýrokratııalyq kedergilerden asa almady.

2010 jyldardyń ortasynda bul taqyryp qaıta kóterildi. Kópir qurylysy oblystyń on basym ınvestıtsııalyq jobasynyń tizimine engizilip, tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdeme (TEN) ázirlendi. Alaıda jobalyq-smetalyq qujattamaǵa qarjy bólinbegendikten, 67 mln teńge jumsalǵan TEN ózektiligin joǵaltty. Osylaısha joba taǵy da toqtap qaldy. 2017 jylǵa qaraı qurylys baǵasy 62 mlrd teńge dep baǵalanǵan.

- 2025 jyly «Altay Invest-2025» halyqaralyq ınvestıtsııalyq forýmynda bul jobaǵa jańa serpin berildi. Forým aıasynda quzyrly basqarma men Qytaıdyń International Engineering Branch of Loungian Road and Bridge Co., Ltd kompanııasy arasynda Serikbaev kóshesin jalǵaý jáne Ertis arqyly kópir ótkelin salý boıynsha memorandýmǵa qol qoıyldy, - dep habarlady oblys ákimdigi.

Qurylys qashan bastalady

Eger daıyndyq kezeńderi belgilengen merzimde aıaqtalsa, merdiger kompanııa qurylys jumystaryna 2026 jyly kirisýi múmkin. Degenmen mamandar merzim jáne qarjylandyrýmen qatar Ertis ózeniniń ekologııalyq jaǵdaıyna jáne kópirdiń sapasyna aıryqsha kóńil bólý qajettigin alǵa tartty. Sebebi byltyr kúzde qaladaǵy Úlbi ózeni arqyly ótetin Shnaıder kópiri opyrylyp qulaǵan bolatyn. Atalǵan derek boıynsha qylmystyq is qozǵaldy.

Sondyqtan jańa kópirge qoıylatyn talap ta joǵary. Óskemen úshin bul – jaı ǵana jańa qurylys emes, qalada uzaq ýaqyt boıy sheshimin tappaı kelgen ınfraqurylymdyq máselelerdiń birine núkte qoıýtyn múmkindik. 

Eske salsaq, osyǵan deıin Óskemendegi Ertis kópiri kúrdeli jóndeý aldynda keshendi tekserýden ótetindigi jaıly jazǵanbyz.