20 ShІLDE. QAZAQPARAT KÚNTІZBESІ: ATAÝLY KÚNDER, OQIǴALAR, ESІMDER

20 shilde, JUMA

Halyqaralyq shahmat kúni. Halyqaralyq shahmat federatsııasynyń qurylýyna oraı 1966 jyldan bastap atap ótiledi. Búgingi tańda atalmysh uıymǵa álemniń 200-ge jýyq eli múshe. Federatsııanyń óz týy, ánurany jáne «Biz barlyǵymyz bir otbasymyz» («Vse my odna semıa») atty urany bar.

Oıynnyń ataýy parsy sózderinen shyqqan: shah mat - bıleýshi qaıtys boldy. Shahmattyń otany - Úndistan. Onda V ǵasyrda shahmattyń arǵy atasy - chatýranga oıyny paıda bolǵan. Shahmat - 64 tordan turatyn taqtanyń ústine 32 (16 aq jáne 16 qara fıgýra) fıgýrany ornalastyrý arqyly oınalatyn oıyn. Oıynnyń maqsaty qarsylasyńnyń koroline mat qoıý bolyp tabylady. Árbir qalada sporttyń osy túrin unatatyndarǵa arnalǵan shahmat klýby bar (keı qalalarda birnesheý). Halyqaralyq shahmat kúninde bul klýbtarda saıystar, oıyn-saýyq sharalary ótedi.

Kolýmbııa Respýblıkasynyń Memlekettik meıramy - Táýelsizdik kúni (1810). Kolýmbııa - Ońtústik Amerıkada ornalasqan memleket. Shyǵysynda Venesýela, Brazılııamen, ońtústiginde Ekvador, Perýmen, soltústik-shyǵysynda Panamamen shektesedi. Ákimshilik jaǵynan 32 departamentpen astanalyq okrýgke bólinedi. Astanasy - Bogota (Santa-Fe-de-Bogota) qalasy. Resmı tili - ıspan tili. Aqsha birligi - peso. Konstıtýtsııasy boıynsha eldi Prezıdent basqarady jáne ol 4 jylǵa bir-aq ret saılana alady. Zań shyǵarýshy organy Senat jáne Ókilder palatasynan turatyn parlament.

Qazaqstan Respýblıkasy men Kolýmbııa arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy qyrkúıektiń 23-inde ornatyldy.

Qyrǵyzstannyń Ulttyq gvardııasynyń kúni. 1992 jyldyń 20 shildesinde Qyrǵyzstan Respýblıkasy Ulttyq gvardııasynyń alǵashqy gvardııashylary Otanǵa jáne halyqqa adal qyzmet etýge ant qabyldady. Ulttyq gvardııa QR Prezıdentiniń Qaýlysymen 1991 jyldyń 3 jeltoqsanynda quryldy.

ESTE QALAR OQIǴALAR

19 jyl buryn (1993) QR Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Taılandqa alǵash ret resmı saparmen bardy.

17 jyl buryn (1995) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy keden isi týraly» Zańdy kúshi bar Jarlyqqa qol qoıdy.

17 jyl buryn (1995) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaev «Baǵaly metalldar men asyl tastarǵa baılanysty qatynastardy memlekettik retteý týraly» Zańdy kúshi bar Jarlyqqa qol qoıdy.

6 jyl buryn (2006) Almatydaǵy «Qazaqstan» kınoteatrynda «Tańsári» balalar teatrynyń «Qazaqstan balalarynyń soǵys ardagerlerine iltıpaty» atty derekti fılmi tanystyryldy. 2005 jyly «Tańsári» teatry Máskeý úkimetinen soǵystyń aıaqtalǵanyna 60 jyl tolýyna arnalǵan sharalarǵa qatysýǵa shaqyrtý alyp, oǵan 5 jas pen 15 jas aralyǵyndaǵy jas balalar barǵan bolatyn. Atalmysh fılm Máskeý saparynyń qorytyndysy negizinde túsirilgen. Fılmniń barysynda Otan soǵysy ardagerlerine búgingi búldirshinderdiń quttyqtaýy men iltıpaty, sondaı-aq ardagerlerge arnap qoıylǵan kontsertter túsirilgen.

18 jyl buryn (1994) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń «Uly Otan soǵysyna qatysýshylar men ardagerlerdi áleýmettik qoldaý jónindegi qosymsha sharalar týraly», «Zeınetkerler men turmysy tómen otbasylaryn áleýmettik qorǵaý jónindegi aımaqtyq qaıyrymdylyq qorlaryn uıymdastyrý týraly» Jarlyqtary jarııalandy.

6 jyl buryn (2006) Almatyda Qazaqstannyń mýzyka ındýstrııasyna jáne mádenıetine arnalǵan «Kamerton» jýrnalynyń tusaýkeser rásimi ótti.

478 jyl buryn (1534) Kembrıdjde álemdegi alǵashqy baspa tirkeldi.

7 jyl buryn (2005) Astananyń Kongress-Hollynda Eýroparlament depýtaty Strýan Stıvensonnyń Semeı ıadrolyq synaq polıgonynyń qaıǵy-qasiretin beıneleıtin «Máńgilik qasiret» atty fotokórmesi bolyp ótti.

Birneshe jyl buryn S.Stıvenson Semeı óńirine baryp 1000-nan astam fotosýret túsirgen bolatyn, onda adamgershiliksiz synaqtyń búkil qorqynyshy kórsetilgen. S.Stıvenson Semeı polıgonynyń meselesine arnalǵan nazary úshin «Semeı qalasynyń qurmeti azamaty» ataǵyna ıe bolǵan. Sonymen qatar, S.Stıvenson keńes ıadrolyq synaq qarýynyń qurbandary týraly jazǵan maqalalarynyń qalamaqylaryna Semeı qalasyndaǵy onkologııa ortalyǵyna medıtsınalyq jabdyq satyp alyp berip, Semeı óńiriniń turǵyndaryna zattaı kómek kórsetedi.

7 jyl buryn (2005) Almatyda «Óz úıińdi qorǵa» atty qoǵamdyq komıtet quryldy.

Jańa birlestikke jergilikti ákimshiliktiń sheshimi boıynsha memleketke qajetti jerlerdi kóshirý máselesi qaýip bolyp turǵan qala turǵyndary endi. Komıtettiń maqsaty - azamattardyń kúshterin biriktirip, máseleniń sheshilý jolyn tabý.

3 jyl buryn (2009) Aqtóbede jumys isteıtin áıelderdiń balalaryna arnalǵan alǵashqy bólme ashyldy.

Joba Memleket basshysynyń Qazaqstan áıelderiniń besinshi forýmynda berilgen tapsyrmasyn iske asyrý jáne Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy genderlik teńdik strategııasy maqsatynda júrgizilip otyr. Jobanyń bastamashysy retinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti janyndaǵy Áıelder jáne otbasy-demografııalyq saıasat isteri jónindegi ulttyq komıssııa is-qımyl jasaýda.

Alǵashqy balalar bólmesi shaǵyn eki bólmeden turady, olarǵa jıhazdar, ústelder jáne oıynshyqtar qoıylǵan. Uıymdarda balalar bólmeleriniń bolýy emizetin analardyń óndiristen qol úzbeı jumys isteýlerine múmkindik beredi.

3 jyl buryn (2009) Qostanaıda «Qazaqtyń dástúrli sot júıesi» kitabynyń jáne «Torǵaı men Tobyldyń bıleri» fılminiń tanystyrylymdary bolyp ótti.

Bul shyǵarmalar «Mádenı mura» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda jasaldy. Bular ulttyq sot júıesiniń qaınar bastaýyn izdeýge arnalǵan úlken zertteý jumystaryn qorytyndylaıdy.

68 jyl buryn (1944) gıtlerdiń Ranstenbýrgtegi (Shyǵys Prýssııa) stavkasynda Adolf Gıtlerge qarsy eń iri qastandyq jasaldy. Áskerılermen kezdesý barysynda, Bas shtabtyń 37 jastaǵy podpolkovnıgi Klaýs Shenk fon Shtaýffenberg keńes ótip jatqan stoldyń astyna ishindi saǵat mehanızmine qosylǵan bombasy bar portfeldi qoıdy. Kóp uzamaı «men qońyraý shalýym kerek», degen sózdermen ol ǵımarattan shyǵyp ketedi.

Keńes barysynda ofıtserlerdiń biri bombasy bar portfeldi birneshe metrge jyljytyp qoıady, bul keıin Gıtlerdiń ómirin saqtap qalady.

Gıtlerdiń nusqaýymen sol kúni Shtaýffenberg pen onyń basqa da sybaılasary Berlınde ustalyp, atyldy. Keıin taǵy 200-ge jýyq adam jazalandy, deni qınalyp óltirildi. Olar roldyń ishekterimen basyp óltirildi.

43 jyl buryn (1969) amerıkalyq ǵarysh kemesi «Apollon-11» aıǵa tarıhtaǵy alǵashqy qonýy jasady.

202 jyl buryn (1810) táýelsiz latınoamerıkalyq Kolýmbııa memleketiniń qurylýy týraly jarııa etildi.

59 jyl buryn (1953) KSRO Izraılmen dıplomatııalyq qarym-qatynastardy qaıta qalpyna keltirdi.

38 jyl buryn (1974) Túrikterdiń Kıprge basa kóktep kirýi bastaldy.

36 jyl buryn (1976) Marstyń joǵarǵy qabatynda alǵashqy zertteýler bastaldy.

19 jyl buryn (1993) Lıtvada derbes valıýta - lıt engizildi.

ESІMDER

64 jyl buryn (1948-2006) tarymal músinshi, Qazaqstan Respýblıkasy Sýretshiler odaǵynyń múshesi, Qazaqstan Respýbılkasynyń mádenıet qaırakteri JANBOLATOV Muratbek dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. V.Sýrıkov atyndaǵy Máskeý memlekettik kórkemsýret ınstıtýtyn bitirgen.

139 jyl buryn (1873-1957) bıologııa ǵylymynyń doktory, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri ShNITNIKOV Vladımır Nıkolaevıch dúnıege keldi.

Reseıde týǵan. Novo-Aleksandrovsk aýyl sharýashylyǵy jáne orman ósirý ınstıtýtyn bitirgen. Qazaqstanda, Lenıngradta jumys istegen. Jetisý óńirin aralap, onyń tabıǵatyn, ósimdikter dúnıesin zerttegen. Onyń «Jetisý sútqorektileri», «Jetisý qustary», «Jetisýdyń janýarlar dúnıesi», «Qazaqstan aýdary», t.b. kitaptary jaryq kórgen. Jetisý (Jońǵar) Alataýy men Іle Alataýyndaǵy 2 muzdyqqa Shnıtnıkov esimi berilgen.

83 jyl buryn (1929-1997) kompozıtor, professor, Qazaqstannyń halyq ártisi, Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen óner qaıratkeri BYChKOV Anatolıı Vladımırovıch dúnıege keldi.

Pavlodar oblysynda týǵan. Almaty konservatorııasyn (qazirgi Qazaq ulttyq konservatorııasy) bitirgen. 1955-1962 jyldary Almaty mýzykalyq ýchılışesinde, 1962-1968 jyldary Almaty konservatorııasynda pedagogıkalyq qyzmetpen aınalysty. 1968-1973 jyldary Qazaqstan Kompozıtorlar odaǵy basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary qyzmetin atqardy.

A.Bychkovtyń «Dala araıy» operasy, «Sáken týraly ańyz» sımfonııalyq poemasy, «Aqyn áni», «Soǵys ánderi», «Joqtaý» atty sımfonııalyq orkestrge arnalǵan vokaldyq jáne hor tsıklderi, án-romanstary,  taǵy basqa mýzykalyq shyǵarmalary bar. Ol «Bul bizdiń ulymyz», «Tynyshtyq», «Ana týraly ańyz», «Botagóz»,  t.b. kınofılmderdiń mýzykasyn jazǵan.      

73 jyl buryn (1939) jazýshy, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi, bıologııa ǵylymynyń kandıdaty ŞERBAKOV Borıs Vasılevıch dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. Óskemen pedagogıkalyq ınstıtýtynyń bıologııa fakýltetin bitirgen. B.Şerbakov 20 jylǵa jýyq jas natýralısterdiń oblystyq stansysynyń zoologııalyq úıirmesin basqardy. Sol kezderi ol jas natýralıstermen birge týǵan ólkege saıahat jasap júrdi. Ol jol dápterine joryqta kórgenderi men kezdesken qyzyqty oqıǵalardy jazyp otyrdy. Osy jazbalarynan týǵan tabıǵat jaıly sýrettemeleri men áńgimeleri «Jas natýralıst», «Prıroda», «Ohota ı ohotnıche hozıaıstvo», «Kazahstanskaıa pravda», «Lenınskaıa smena», «Rýdnyı Altaı» gazet-jýrnaldary men «Lık zemlı» jınaǵynda jaryq kórdi. 1976 jyly «Jalyn» baspasynan «Aıly mekenniń turǵyny» atty tuńǵysh kitaby jaryq kórdi. Bul jınaqqa tabıǵattyń tańǵajaıyp kórinisterin sýretteıtin 20-ǵa jýyq áńgimesi toptastyrylǵan. Qalamgerdiń «Qońyraýly ózenniń jaǵasynda», «Kúzdiń altyn soqpaqtary», «Jasyl úı», «Taýsylmas soqpaqtar» atty prozalyq kitaptary jaryq kórgen.

708 jyl buryn (1304-1374) ıtalıan aqyny, qaıta órkendeý dáýiriniń gýmanıstik mádenıetiniń negizin salýshy PETRARKA Franchesko dúnıege keldi.

Francheskonyń lırıkalyq týyndylary eýropalyq poezııanyń damýyna zor áser etti. Latyn tilinde jazylǵan «Dúnıeniń keleńsizdigi týraly» fılosofııalyq traktatynda, «Urpaqqa hat» atty ómirbaıandyq shyǵarmasynda izgilikti jaqtap, áıelder teńdigin madaqtady. Onyń shyǵarmashylyǵynda mahabbat lırıkasy erekshe oryn aldy. «Madonna Laýranyń ómirine», «Madonna Laýranyń ólimine» atty 2 bólimnen turatyn týyndysy 317 sonetten jáne kóptegen balladalyq, madrıgaldyq shyǵarmalardan quralǵan. Ol Dante, Dj.Bokkachomen birge ıtalıan ádebı tiliniń negizin saldy. Onyń esimimen Merkýrııdegi krater atalady.

93 jyl buryn (1919-2008) jańazelandııalyq alpınıst, 1953 jyly Everest shyńyn alǵash baǵyndyrýshy HILLARI Edmýnd dúnıege keldi.

Jańa Zelandııanyń Oklend qalasynda týǵan. Uly Otan soǵysy jyldarynda áskerı ushqysh boldy.  1951 jyly Erık Shıptonnyń Everestke uıymdastyrǵan ekspedıtsııasyna qatysty, biraq shyńdy baǵyndyrý joryǵy sátsiz aıaqtaldy. 1953 jyly nepaldyq alpınıstpen birge Everest shyńyn baǵyndyrdy. Ol 1980 jyly Jańa Zelandııanyń Úndistandaǵy elshisi qyzmetin atqardy. Hılları saıahat jasaýmen qatar ómiriniń biraz bóligin taýly óńirde qonystanǵan nepaldyqtarǵa kómek kórsetýge arnady. 2003 jyly Nepaldyń qurmetti azamaty atandy.

82 jyl buryn (1930-1987) fızıolog, mal sharýashylyǵy salasyndaǵy ǵalym, bıologııa ǵylymdarynyń doktory, professor PROKÝDIN Anatolıı Vasılevıch dúnıege keldi.

Petropavl qalasynda týǵan. Omby maldárigerlik ınstıtýtyn, Almaty zootehnıkalyq-maldárigerlik ınstıtýtynyń (Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti) aspırantýrasyn bitirgen.

1959-1978 jyldary - Qazaq KSR Ǵylym akademııasy Fızıologııa ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri. 1978-1983 jyldary - Almaty zootehnıkalyq-maldárigerlik ınstıtýtynyń professory, kafedra meńgerýshisi. 1983-1987 jyldary Qazaq mal sharýashylyǵy tehnologııasy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri qyzmetterin atqarǵan.

Negizgi ǵylymı eńbekteri mal fızıologııasyna (kúıis qaıyratyn maldyń as qorytýy, ontogenezde zat almasýy, jemshóptiń as qorytý protsesine tıgizetin áseri) arnalǵan.

62 jyl buryn (1950) zańger, «Qurmetti sýdıa» ataǵynyń ıegeri, ádilet polkovnıgi MAQAShEV Zeınolla Muhamedınuly dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynyń Jańaarqa aýdanynda týǵan. Saratov zań ınstıtýtyn bitirgen.

1975-1982 jyldary - Qaraǵandy oblysy Saran qalasy halyq sotynyń tóreshisi. 1982-1986 jyldary - Qaraǵandy oblysy Ýlıanov aýdandyq sotynyń tóraǵasy. 1986-1987 jyldary - Qaraǵandy oblysy Saran qalalyq halyq sotynyń tóreshisi. 1987-1990 jyldary - Saran qalalyq sotynyń tóraǵasy. 1990-1994 jyldary - Qaraǵandy qalasy Lenın aýdandyq halyq sotynyń tóraǵasy, Oral oblystyq sotynyń tóraǵasy. 1994-1997 jyldary - Batys Qazaqstan oblystyq soty sýdıasynyń mindetin atqarýshysy, Batys Qazaqstan oblystyq sotynyń sýdıasy. 1997-1998 jyldary - Soltústik Qazaqstan oblystyq soty sharýashylyq isteri jónindegi alqasynyń sýdıasy. 1998-1999 jyldary -Soltústik Qazaqstan oblysy Ádilet basqarmasynyń bastyǵy. 1999-2004 jyldary -Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisi ekinshi shaqyrylymynyń depýtaty - Zańdar jáne sottyq-quqyqtyq reformalar jónindegi komıtettiń múshesi. 2004-2007 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Soty janyndaǵy Sot ákimshiligi jónindegi komıtetiniń tóraǵasy. 2007-2009 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Soty sýdıasy qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldan otstavkada.

«Qurmet» ordenimen jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń mereıtoılyq medaldarymen marapattalǵan.

66 jyl buryn (1946) QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń múshesi MYRZAHMETOV Shalataı dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Sháýildir aýylynda týǵan. Qazaq hımııa - tehnologııalyq ınstıtýtyn bitirgen (1968). 1992 jyly Qazaqstan menedjment, ekonomıkalyq boljam ınstıtýtyn (KMEBI) aıaqtady. 1962-1963 jyldary - Qyzylkum aýdany Arys keńsharynyń traktorshysy. 1968-1971 jyldary - Aqtóbe oblysy Baıǵanın aýdany Abaı atyndaǵy sovhozynyń qurylys sheberi, tseh bastyǵy. 1971-1976 jyldary - Shymkent oblysy Qyzylkum aýdandyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bas qurylys ınjeneri. 1976-1981 jyldary - Qyzylkum aýdany Sháýildir aýylynda PMK-2507 bastyǵy. 1981-1988 jyldary - halyq depýtattary Qyzylqum aýdandyq Keńesi atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary. 1988-1992 jyldary - halyq depýtattary Sozaq aýdandyq Keńesi atqarý komıtetiniń tóraǵasy. 1992-2000 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha «Jibek joly» ámbebab taýar bırjasy basqarmasynyń prezıdenti. 2000-2003 jyldary - Ontústik Qazaqstan oblysy Otyrar aýdanynyń ákimi. 2003-2007 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblystyq máslıhatynyń depýtaty, hatshysy. 2007-2011 jyldary - tórtinshi saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty.

2012 jylǵy qańtardan bastap besinshi saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty. «Nur Otan» Halyqtyq Demokratııalyq partııasynyń múshesi, partııalyq tizim boıynsha saılanǵan.

«Qurmet» ordenimen, «Za trýdovye otlıchııa», «Eńbektegi úzdiktigi úshin», «Eren eńbegi úshin», «Astana» medaldarymen marapattalǵan.

36 jyl buryn (1976) Pavlodar oblysy ákiminiń áleýmettik máseleler jónindegi orynbasary ORSARIEV Aryn Amangeldiuly dúnıege keldi.

Alma-Ata qalasynda dúnıege keldi. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq memlekettik ulttyq ýnıversıtetin maman-eltanýshy mamandyǵy (eki shet tilinde) boıynshy támámdady. «Bolashaq» baǵdarlamasymen Sorbonna (Parıj) ýnıversıtetin dıplomatııa jáne strategııa magıstri mamandyǵy boıynsha bitirdi. Saıasat ǵylymdarynyń doktory.

Eńbek jolyn Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Dıplomatııalyq akademııasynyń muǵalimi, joǵary sanattaǵy maman bolyp bastap, keıin QR Syrtqy ister mınsıtrliginiń ekinshi hatshysy qyzmetin atqarady. 2000-2005 jyldary - Qaýipsizdik keńesi sekretarıaty analıtıkalyq ortalyǵynyń aǵa sarapshysy, ishki saıasat bóliminiń aǵa sarapshysy, bas sarapshysy, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi Іshki saıasat basqarmasynyń Aqparattyq-analıtıkalyq ortalyǵy sektorynyń meńgerýshisi.  2005-2007 jyldary - Astana qalasynyń ishki saıasat departamentiniń dırektory. 2007-2008 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń taldaý jáne strategııalyq josparlaý departamentiniń dırektory. 2008-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri agenttigi tóraǵasynyń orynbasary, tóaraǵasy mindetin atqarýshy.

2009 jylǵy qyrkúıekten 2012 jylǵy aqpanǵa deıin - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynyń rektory.

2012 jylǵy 28 aqpanda Pavlodar oblysy ákiminiń orynbasary bolyp taǵaıyndaldy.

41 jyl buryn (1971) teatr jáne kıno akteri POGOSıAN Sergeı Razmıkovıch dúnıege keldi.

Almatyda túnıege kelgen. Almaty Aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn, (ekonomıst); T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq memlekettik teatr jáne kıno ınstıtýtyn (teatr jáne kıno aktery) bitirdi.

65 jyl buryn (1947) QR Ulttyq ǵarysh agenttigi tóraǵasynyń orynbasary MOLDABEKOV Meıirbek dúnıege keldi.

Atalǵan qyzmetinde - 2008 jyldyń tamyzynan.

«Qurmet», «Parasat» ordenderimen; «Qajyrly eńbegi úshin», «Astana», «Qazaqstan Konstıtýtsııasyna 10 jyl» medaldarymen marapattalǵan.

61 jyl buryn (1951) QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný komıtetiniń múshesi MÝRADOV Ahmet Seıdarahmanovıch dúnıege keldi.
Qostanaı oblysy Uzynkól aýdany Ershovka selosynda týǵan. 1974 j. Groznyı munaı ınstıtýtynyń munaı óńdeý fakýltetin bitirgen. 1974-1977 jj. - Groznyı munaı ınstıtýtynyń BLKJO komıteti hatshysynyń orynbasary, hatshysy, Sheshen-Ingýsh Respýblıkalyq stýdenttik qurylys otrıady komandıriniń orynbasary. 1977-1993 jj. - «Mańǵyshlaqmunaı» óndiristik birlestiginiń Jetibaı burǵylaý jumystary basqarmasynda burǵyshynyń kómekshisi, burǵyshy, burǵylaý sheberiniń kómekshisi, burǵylaý sheberi, ınjener-tehnolog, bastyqtyń orynbasary, aýdandyq ınjenerlik-tehnologııalyq qyzmetiniń basshysy, Qumkól tereń burǵylaý ekspedıtsııasynyń basshysy, bastyqtyń orynbasary, Jetibaı burǵylaý jumystary basqarmasy partkomynyń hatshysy. 1992 jyl - Halyqtyq Kelisim Keńesi tóraǵasynyń orynbasary. 1993-1995 jj. - Aqtaý qalasyndaǵy «Mekke» kommertsııalyq ortalyǵy Mańǵystaý fılıalynyń dırektory. 1995-1997 jj. - Almaty qalasyndaǵy «Rosneft» munaı kompanııasy ókildiginiń basshysy. 1997 jyldan bastap osy ýaqytqa deıin «Vaınah» sheshen jáne ıngýsh halqynyń mádenıetin damytý qaýymdastyǵynyń teń tóraǵasy, Qazaqstan halqy Assambleıasy Keńesiniń múshesi.

2012 jylǵy qańtardan bastap besinshi saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Qazaqstan halqy Assambleıasynan saılanǵan.

Merekelik medaldarmen, «Qurmet» ordenimen jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N. Nazarbaevtyń Alǵys hatymen, Reseı Federatsııasy Úkimetiniń dıplomymen marapattalǵan, Reseı Federatsııasynyń SІM men Sheshen Respýblıkasy Parlamentiniń «Dostyq isine qosqan úlesi úshin» qurmet belgisimen atap ótilgen.

53 jyl buryn (1959) Mańǵystaý oblysynan saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty,  Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi ShELPEKOV Baqtybaı Aqberdiuly dúnıege keldi.

Munaı tehnıkýmyn, Almaty halyq sharýashylyǵy ınstıtýtyn bitirgen. Tehnık-munaıshy, ekonomıst.

Mańǵystaý oblysy ákimshiliginiń oblystyq saýda basqarmasynyń bastyǵy, «Fırma Aqqý» JShS dırektory, Mańǵystaý oblysy máslıhatynyń 2-4 shaqyrylymynyń hatshysy bolyp qyzmet atqarǵan.

«Qurmet» ordenimen, eki medalmen, sonyń ishinde «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattalǵan.

64 jyl buryn (1948) Batys Qazaqstan oblysy ishki saıasat departamentiniń dırektory IMAShEV Tilekqabyl Imashuly  dúnıege keldi.

52 jyl buryn (1960) Mańǵystaý oblysy Qurylys basqarmasynyń bastyǵy HAMIEV tanǵaly Smıtuly dúnıege keldi.