20 qyrkúıek. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún

Bıbigúl ASYLOVA, QR Konstıtýtsııalyq Soty Apparatynyń basshysy 

1975 jyly Kókshetaý oblysynda dúnıege kelgen. Qazaq memlekettik basqarý akademııasyn bitirgen, ekonomıst (1996).

Eńbek joly: Kókshetaý oblystyq qarjy basqarmasynyń 1 sanatty mamany, jetekshi mamany (1996-1997); Soltústik Qazaqstan oblystyq qarjy basqarmasynyń baıandamashysy, bas mamany (1997-1998); QR Qarjy mınıstrligi Bilim, ǵylym, mádenıet, sport jáne BAQ departamenti bilim jáne ǵylym bóliminiń jetekshi, bas ekonomısi (1998-2001); QR Qarjy mınıstrligi Memlekettik organdardy qarjylandyrý departamenti Bilim, ǵylym, mádenıet, sport jáne BAQ departamenti bilim jáne ǵylym basqarmasynyń bastyǵy (2001-2002); QR Qarjy mınıstrligi Memlekettik organdardy qarjylandyrý departamenti bilim, ǵylym, mádenıet, sport jáne BAQ basqarmasy bastyǵynyń orynbasary (2002); QR Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrligi Áleýmettik salanyń shyǵystaryn josparlaý departamenti bilim, ǵylym, mádenıet, sport jáne BAQ basqarmasynyń bastyǵy (2002-2004); QR Mádenıet, aqparat jáne sport mınıstrligi Ekonomıka jáne qarjy departamentiniń dırektory (2004-2007); QR Statıstıka agenttiginiń Іshki ákimshilik departamentiniń dırektory (2007-2009); QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Aqparattyq qamtamasyz etý departamentiniń dırektory (2009-2010); QR Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrligi Áleýmettik salany damytý departamentiniń dırektory (2010); QR Qarjy mınıstrliginiń Áleýmettik saladaǵy bıýdjettik baǵdarlamalardy josparlaý, atqarylýyn taldaý jáne iske asyrylýyn baǵalaý departamentiniń dırektory (2010-2013); QR Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrligi Áleýmettik salanyń bıýdjettik baǵdarlamalaryn josparlaý departamentiniń dırektory (2013-2014); QR Qarjy mınıstrligi Áleýmettik sala bıýdjeti departamentiniń dırektory (2014-2016); QR Bilim jáne ǵylym vıtse-mınıstri (2016-2022); Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń keńesshisi (2022-2026).

2026 jyldyń sáýir aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.

«Eren eńbegi úshin» medalimen jáne mereıtoılyq medaldarmen marapattalǵan.

Shaıh-Hasan JAZYQBAEV, QR Qorǵanys mınıstriniń orynbasary

1976 jyly Jambyl oblysy, Moıynqum aýdanynda týǵan. Reseı Federatsııasyndaǵy N. N. Voronov atyndaǵy Penza áskerı-artıllerııalyq ınjenerlik ýchılışesin «Jylý jáne ımpýlstik mashınalar ınjeneri» mamandyǵy boıynsha (1999); Ulttyq qorǵanys ýnıversıteti, «Áskerı jáne ákimshilik» mamandyǵy boıynsha (2013); Máskeý qalasyndaǵy Reseı Federatsııasy Qarýly Kúshteri Bas shtabynyń Áskerı akademııasy, «Ulttyq qaýipsizdik jáne memlekettik qorǵanys» mamandyǵy boıynsha (2019) bitirgen.

Eńbek joly: 74261 áskerı bólimi RAV qyzmeti bastyǵynyń kómekshisi (1999-2004); 28079 áskerı bóliminiń rota komandıri (2004-2006); 89427 áskerı bóliminiń «Qazbat» qazaqstandyq bitimgershilik batalonynyń ınjener-saper otrıadynyń (arnaıy maqsattaǵy) qamtamasyz etý tobynyń komandıri (2006-2007); 89427 áskerı bóliminiń qazaqstandyq «Qazbat» bitimgershilik batalony komandıriniń orynbasary (2007-2008); 28079 áskerı bólimi shtab bastyǵy — batalon komandıriniń orynbasary (2008); 28079 áskerı bóliminiń qazaqstandyq bitimgershilik batalonynyń komandıri (2008-2013); 61993 áskerı bólim komandıriniń birinshi orynbasary — shtab bastyǵy (2013); 61993 áskerı bólim komandıri (2013-2016); Aeroutqyr áskerleri qolbasshysy basqarmasy jaýyngerlik daıarlyq bóliminiń bastyǵy — komandırdiń orynbasary (jaýyngerlik daıarlyq boıynsha) (2016-2017); Shtab bastyǵy — «Batys» óńirlik qolbasshylyǵy qolbasshysynyń birinshi orynbasary (2019-2021); «Astana» óńirlik qolbasshylyǵy áskerleriniń qolbasshysy (2021-2024).

2024 jyldyń aqpan aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.

ІІ dárejeli «Aıbyn» ordenimen marapattalǵan.

Esenǵalı BEISEBAEV, Túrkistan oblysy Polıtsııa departamenti bastyǵynyń orynbasary

1983 jyly Shymkent qalasynda týǵan. M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetin bitirgen (2004).

Eńbek joly: Shymkent qalalyq polıtsııa departamentiniń Saryaǵash, Ál-Farabı jáne Eńbekshi aýdandyq ishki ister bólimderinde, sondaı-aq Ońtústik Qazaqstan oblysy Іshki ister departamentiniń tergeý bóliminde ártúrli laýazymdarda qyzmet etken (2005-2016); Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Báıdibek aýdandyq ishki ister departamentinde jáne Túrkistan oblysy polıtsııa departamentiniń Kóshi-qon qyzmeti departamentinde basshylyq qyzmetterdi atqarǵan (2016-2023); jáne Túrkistan oblysy polıtsııa departamentiniń Saryaǵash aýdandyq polıtsııa bóliminiń bastyǵy qyzmetin atqarǵan (2023-2026).

Qazirgi qyzmetine 2026 jyldyń sáýirinde kirisken.

Marat OMAROV, QR Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi tóraǵasy

1988 jyly Semeı qalasynda dúnıege kelgen. London ekonomıka jáne saıası ǵylymdar mektebin bitirgen.

Eńbek joly: London qalasynda (Ulybrıtanııa) «Digiet Limited» IT kompanııasynda bıznes-sarapshy (2009); «Digiet Limited» IT kompanııasynyń kommertsııalyq dırektory (2010-2012); QR Ekonomıkalyq damý jáne saýda; Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý; Ulttyq ekonomıka mınıstriniń keńesshisi (2012-2014); QR UEM tarıftik jáne ınstıtýtsıonaldyq saıasatty qalyptastyrý departamenti dırektorynyń orynbasary (2014-2016); «Qazaqtelekom» AQ basqarýshy dırektory (2016-2017); «Tehnologııalyq damý jónindegi ulttyq agenttik» AQ basqarma tóraǵasy, QazTech Ventures» AQ basqarma tóraǵasy (2017-2019); «Báıterek» holdınginiń basqarýshy dırektory — basqarma múshesi (2019-2020); Qazaqstan Respýblıkasynyń Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi tóraǵasynyń orynbasary (2020-2022).

Qazirgi qyzmetin 2022 jyldyń tamyz aıynan beri atqaryp keledi.

«QR Konstıtýtsııasyna 20 jyl» (2015), «QR Táýelsizdigine 25 jyl» (2016) medaldarymen marapattalǵan.

Ǵanı QULJANOV, teatr jáne kıno akteri, telejúrgizýshi, Qazaqstan Respýblıkasyna eńbegi sińgen qaıratker, Qazaqstan Jastar odaǵy syılyǵynyń ıegeri

1965 jyly Qyzylorda oblysy Jalaǵash aýdanynda týǵan. Qyzylorda qalalyq mýzykalyq ýchılışesin, Almaty memlekettik teatr jáne kıno ınstıtýtyn bitirgen. 1990-2007 jyldary M.Áýezov atyndaǵy akademııalyq drama teatrynda qyzmet atqardy.

2017-2013 jyldary jas kórermen teatrynyń bas dırektory, 2013 jyldan bastap Q.Qýanyshbaev atyndaǵy qazaq mýzykalyq drama teatrynyń ártisi boldy.

M.Maqataevtyń «Qosh, mahabbat» spektaklinde Aıbar, M.Baıdjıevtiń «Qalyndyq pen kúıeýinde» — kúıeý, Ý.Shekspırdiń «Asaýǵa tusaýyndaǵy» — Gortenzıo, M.Áýezovtiń «Aıman-Sholpanyndaǵy» — Arystan, E.Zamıatınniń «Edil patshasynda» — Vegıla, Ǵ.Músirepovtiń «Mahabbat týraly ańyzynda» — Qodar, Iran Ǵaıyptyń «Shynǵys hanynda» — Súbitaı, «Abylaı hanynda» — Ábilmansur, Q.Ashırdyń «Qabyl — Adam Ata perzentinde» — Abyl, R.Muqanovanyń «Máńgilik bala beınesinde» — Qumar, G.Gaýptmannyń «Ymyrttaǵy mahabbatynda» — Erıh Klamrot, Ý.Shekspırdiń «Gamletinde» — Korol Klavdıı, D. Isabekovtiń «Ápkesinde» — Omar, Shahımardannyń «Qazaqtarynda» — Qasymsultan, Sh. Aıtmatovtyń «Aq kemesinde» — Orazqul, Á.Nurshaıyqovtyń «Qan men terinde» Táńirbergen rólderin oınap, «Qazaqfılm», «Qyrǵyzfılm», «Ózbekfılm», Reseı kınostýdıalarynda kınoǵa túsken.

«Toǵysqan taǵdyrlar», «Qara shegirtke», «Dnevnoı dozor», «Láılániń zary», «Jas ulan» fılmderinde basty rólderdi somdaǵan.

Jumaqan Maýsymbaıuly KÚDERIN, qazaqtyń alǵashqy bıolog ǵalymdarynyń biri, qoǵam qaıratkeri

Semeı oblysy Aıagóz qalasynda dúnıege kelgen. 1918 jyly Lepsi qalasynda Keńesterdiń І sezinde delegat jáne Jer komıssary bolyp saılanǵan. 1920 jyly «Qytaıǵa ketken qazaqtardy qaıtarý» komıssııasynda jumys istep, onyń tikeleı aralasýymen Qytaıdan 6 myń januıa eline qaıta oraldy. 1921 jyly Jetisý óńirin jaılaǵan tyrysqaq indetine qarsy emdeý jumystaryna qatysty. 1924-1930 jyldary Tashkent qalasyndaǵy Orta Azııa memlekettik ýnıversıtetinde oqyǵan. Osy ýnıversıtette oqyp júrip, Túrkistannyń tabıǵı resýrstary men osy óńirdi aýdandarǵa bólýdi zertteýmen aınalysqan ekspedıtsııaǵa qatysty. Ol «Qytaıdaǵy bosqyndar ómiri», «Qazaqtardyń ata-tegi týraly materıaldar» atty etnografııalyq eńbekterdiń, «Botanıka», «Qoı men onyń júni», «Kendir» sekildi bıologııalyq eńbekterdiń avtory. Eń qundy eńbekteri — arab jáne latyn árpimen tuńǵysh ret qazaq tilinde jaryq kórgen «Orta Azııadaǵy jylandar túri» jáne «Ósimdiktaný» oqýlyqtary. 1930 jyly ǵalym tutqyndalyp, Reseıdiń Voronej qalasyna jer aýdaryldy. 1935 jyly tutqynnan bosaǵan ol Almatyǵa oralyp, QazKSR Jer Halyq komıtetiniń Mal sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda aǵa ǵylymı qyzmetker, «Kaýchýkonos» tresinde nusqaýshy agronom boldy. 1937 jylǵy mamyrdyń 22-inde qaıtadan tutqynǵa alynyp, 1938 jylǵy naýryzdyń 7-sinde atý jazasyna kesildi. 1990 jyly maýsymda aqtaldy. Almatyda bir kóshe Kúderın esimimen atalady.

Saıym BALMUQANOV, medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Ulttyq Ǵylym akademııasynyń akademıgi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri, halyqaralyq Beıbitshilik syılyǵynyń laýreaty

1923 jyly Aqtóbe oblysynyń Temir aýdanynda dúnıege kelgen. Almaty medıtsına ınstıtýtyn (qazirgi Almaty memlekettik medıtsına ýnıversıteti) bitirgen. 1946-1953 jyldary Hırýrgııa ınstıtýtynyń aspıranty, ǵylymı qyzmetkeri, bólim meńgerýshisi, 1953-1960 jyldary Almaty medıtsına ınstıtýty rentgenologııa jáne radıologııa kafedrasynyń meńgerýshisi, 1960-1962 jyldary Ólkelik patologııalyq ǵylymı-zertteý ınstıtýty dırektorynyń orynbasary, 1962-1995 jyldary Onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýty dırektorynyń orynbasary, dırektory, zerthana meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 1996 jyldan osy ınstıtýttyń qurmetti dırektory atanǵan. Ǵalymnyń negizgi ǵylymı eńbekteri onkologııa jáne radıologııa, sáýlemen emdeý máselelerine arnalǵan. Qaterli isikti anyqtaý, odan saqtaný ádisterin jetildirý, ýytty isikterdi hırýrgııalyq jolmen jáne jańadan shyqqan radıomodıfıkatorlardy paıdalanyp, sáýlemen emdeý ádisterin tapty. Osynyń nátıjesinde áıelder keýdesindegi qaterli isik aýrýynan aıyǵyp ketý kórsetkishi, basqa organdarǵa túsken qaterli isiktiń aıyǵyp ketý kórsetkishine qaraǵanda 1,5 ese joǵary bolady. Respýblıkada klınıkalyq onkologııa jáne radıologııanyń jańa baǵyttaryn qalyptastyryp, olardy odan ári damytty.

1954-1960 jyldary oryn alǵan Semeı ıadrolyq polıgonyndaǵy jarylystardyń jergilikti turǵyndar densaýlyǵyna áserin zertteýge qatysty. Biraq bul málimetter 1990 jyldan keıin ǵana jaryq kóre bastady.

«Megavolttik sáýlemen emdeý», «Prırodnye fenoly — perspektıvnyı klass protıvoopýholevyh ı radıopotentsırýıýşıh soedınenıı», «Zlokachestvennye opýholı kosteı. Voprosy teorıı ı prognozırovanııa», «ıAdernyı polıgon moımı glazamı», «The radiation situation and Population health status in some towns of Semipalatinsk Province» atty ǵylymı eńbekterdiń avtory.