2 maýsym. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún

Búgin, 2 maýsym kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? Kazinform oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.

kalendar
Foto: Freepik

ESІMDER

61 jyl buryn (1965) «Astana Grour» holdınginiń negizin qalaýshy jáne basshysy, Qazaqstan metsenattar klýbynyń quryltaıshysy jáne múshesi, belgili kásipker Nurlan Erkebulanuly SMAǴULOV dúnıege keldi.

Nurlan Erkebulanuly SMAǴULOV
Foto: Astana Motors

Almaty qalasynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

1991 jyldan Qazaq memlekettik ýnıversıteti janyndaǵy «Nurbulaq» shaǵyn kásipkerliktiń dırektory, 1992-1993 jyldary «Saıat-Brok» JShS, «Mádına» shaǵyn óndirisiniń kommertsııalyq dırektory, 1993-1996 jyldary «Astana-motors» kompanııasynyń prezıdenti, «Astana-holdıng» vıtse-prezıdenti, 1996-1997 jyldary «Memlekettik azyq-túlik kelisimshart korporatsııasy» respýblıkalyq memlekettik óndiristiń prezıdenti, 1997-2004 jyldary «Azyq-túlik kelisimshart korporatsııasy» JAQ-tyń prezıdenti, 2004-2006 jyldary «Astana Motors» Qazaq motor kompanııasynyń prezıdenti qyzmetterin atqarǵan. 2003 jyly Mega Development (MEGA SOO jelisi) developer bólimshesin ashty.

«Qurmet» ordenimen marapattalǵan.

56 jyl buryn (1970) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń VIII shaqyrylym depýtaty Bolatbek NAJMETDINULY dúnıege keldi.

Bolatbek Najmetdınuly
Foto: Májilis

Ońtústik Qazaqstan oblysynda týǵan. 1989 jyly Almaty esep-nesıe tehnıkýmyn, 1998 jyly Qoja Ahmet ıAsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetin, 2010 jyly M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetin aıaqtady.

Eńbek jolyn 1989 jyly Sozaq aýdandyq atqarý komıtetiniń qarjy bólimderinde býhgalter-revızor, keıin ekonomıst retinde bastady. 1993-2000 jyldary ártúrli quqyq qorǵaý jáne kúshtik qurylymdarda qyzmet atqardy, onyń ishinde Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ishki ister basqarmasy, Memlekettik tergeý komıteti, Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń (OQO jáne BQO boıynsha) bólimsheleri men keden organdary bar. 2003-2007 jyldary «Agromashservıs» jáne «Dala-Trans» jaýapkershiligi shekteýli seriktestikterin qosa alǵanda, birqatar kommertsııalyq kásiporyndardy basqardy. 2007 jyly memlekettik qyzmetke kelip, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary departamentiniń basshysy qyzmetin atqardy. 2009-2013 jyldary Ońtústik Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary boldy. 2013-2023 jyldary «Dala-Trans» JShS-niń bas dırektory qyzmetin qaıta atqardy.

Qazirgi laýazymyn 2023 jyldyń naýryz aıynan beri atqaryp keledi.

«Parasat» ordenimen (2024), «Eren eńbegi úshin» medalimen (2017), «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 20 jyl» mereıtoılyq medalimen (2011), «Qazaqstan Táýelsizdigine 30 jyl» mereıtoılyq medalimen (2021) marapattalǵan. Túrkistan qalasynyń, Saıram jáne Sozaq aýdandarynyń Qurmetti azamaty.

56 jyl buryn (1970) Qazaqstan men Orta Azııadaǵy tuńǵysh jáne jalǵyz Úndi klassıkalyq bı ortalyǵynyń dırektory jáne horeografy Aqmaral Eleýsinqyzy QAINAZAROVA dúnıege kelgen.

Aqmaral Eleýsinqyzy QAINAZAROVA
Foto: kazchoreography.kz

Almaty qalasynda týǵan. 1992 jyly Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetin úzdik bitirgen. 1998 jyly Rýkmını Devı atyndaǵy «Kalakshetra» ásemdik óner kolledjin támamdady (Ońtústik Úndistan, Chennaı qalasy), bıshi, horeograf, bharatanatıam úndi klassıkalyq bı oqytýshysy, 2000 jyly Mýmbaı Ýnıversıteti janyndaǵy «Nalanda» bı ónerin zertteý ortalyǵyn támamdaǵan, úndi óneri boıynsha dıplomy bar.

«Mádenıet dıalogy-birtutas álem» (2006), «Úndi klassıkalyq bıiniń ádebı negizi» (2007), «Úndi klassıkalyq bıi jáne shyǵys jekpe-jek óneri» (2008), M. Áýezovtiń «Úndistan týraly ocherkteri» boıynsha «Úndi klassıkalyq bı ortalyǵynyń bı órnekteri» (2009) t. b. bı jobalarynyń avtory. 1989 jyldan — Sheteldermen dostyq jáne baılanys qoǵamy janyndaǵy «Shantı» Úndistan óneri áýesqoılar klýbynda úndi bıiniń horeografy (Almaty). 1993-1998 jyldary Rýkmını Devı atyndaǵy «Kalakshetra» ásemdik óner kolledjiniń stýdenti boldy. 1998-2005 jyldary Úndistannyń Qazaqstandaǵy Elshiligi janyndaǵy Úndistan mádenı ortalyǵynda bharatanatıam úndi klasssıkalyq bıiniń horeografy jáne oryndaýshysy, 2004 jyly ıÝNESKO janyndaǵy Halyqaralyq bı keńesiniń múshesi boldy. Altyn medalimen marapattalǵan jáne oryndaýshylyq óner túrleri boıynsha ótken 7-shi Álem chempıonatynyń «Etnıkalyq bı» nomınatsııasynda «Álem chempıony-2003» degen ataǵy bar (Gollıvýd, AQSh); «Mádenıet qaıratkeri» Qurmet belgisimen jáne medalimen marapattalǵan (2008). Afınadaǵy XVIII Halyqaralyq bı kongressiniń sertıfıkatyn jáne kongresstiń jumysyna belsendi qatysqany, kásibı bı sheberligi úshin berilgen «Dora Stratoý» grek bıi Ulttyq teatrynyń gramotasyn alǵan. Qazaqstanda bharatanatıam úndi klassıkalyq bıiniń tuńǵysh jáne jeke, kásibı oryndaýshysy retinde esimi «Almaty-2000 Altyn kitabyna», Qazaqstan rekordtar kitabyna (2002, 2003, 2005, 2006, 2007), LIMKA úndi rekordtar kitabyna (2006) endi. ICCR stıpendıaty (Úndistan úkimetiniń mádenı baılanystary jónindegi Úndistan Keńesi).

44 jyl buryn (1982) Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń Qaraǵandy oblysy boıynsha ókili Azamat Neǵmatollauly TLEShEV dúnıege keldi.

Azamat Neǵmatollauly TLEShEV
Foto: yk.kz

Pavlodar qalasynda týǵan. E.A.Bóketov atyndaǵy Qarǵandy memlekettik ýnıversıtetin «quqyqtaný» mamandyǵy boıynsha bitirgen.

Eńbek jolyn 2004 jyly Ortalyq aýmaqtyq kólik prokýratýrasynyń memlekettik organdar qyzmetinde zańdylyqty qadaǵalaý bóliminiń bas mamany qyzmetinen bastady. 2006-2008 jyldary Ortalyq aýmaqtyq kólik prokýratýrasynyń Aqmola kólik prokýrorynyń kómekshisi, Qaraǵandy qalasy Qazybek bı aýdany prokýrorynyń ákimshilik ister jáne atqarýshylyq óndiris zańdylyǵyn qadaǵalaý boıynsha kómekshisi, 2008-2009 jyldary Qaraǵandy qalasy Qazybek bı aýdany prokýrorynyń memlekettik organdardyń qyzmetinde zańdylyqty qadaǵalaý boıynsha aǵa kómekshisi, 2009 jyly Qaraǵandy qalasy Qazybek bı aýdany prokýratýrasynyń áleýmettik-ekonomıkalyq salasyndaǵy zańdylyqty qadaǵalaý bóliminiń bastyǵy boldy. 2009-2012 jyldary Qaraǵandy oblysy Abaı aýdany prokýrorynyń orynbasary, 2012-2014 jyldary Qaraǵandy oblysynyń Qarajal qalasynyń prokýrory, 2014 jyldyń qyrkúıeginen bastap Qaraǵandy oblysy Qaraǵandy qalasy Oktıabr aýdanynyń prokýrory boldy. 2018-2022 jyldary Shyǵys Qazaqstan oblysy prokýrorynyń orynbasary qyzmetin atqardy.

Qazirgi qyzmetin 2022 jyldyń qazan aıynan bastap atqaryp keledi.

43 jyl buryn (1983) «Shymkent» áleýmettik-kásipkerlik korporatsııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy Danııar Azmuhanbetuly AHMETJANOV dúnıege keldi.

Danııar Azmuhanbetuly AHMETJANOV
Foto: spkshymkent.kz

Shyǵys Qazaqstan oblysy Tarbaǵataı aýdanynda týǵan. 2002 jyly Semeı qarjy-ekonomıkalyq kolledjin, 2006 jyly Semeı memlekettik ýnıversıtetin, 2008 jyly Semeı memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

Eńbek joly: 2006-2009 jyldary QR Qarjy mınıstrliginiń ortalyq apparatynda bas sarapshy, aýdıt jáne qarjylyq baqylaý ádisnamasy basqarmasynyń basshysy, 2010-2011 jyldary QR Prezıdenti Іs basqarmasynyń bas sarapshysy, 2012 jyly respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń baqylaý is-sharalaryn taldaý men josparlaýdyń qorytyndy sektory, 2013-2017 jyldary QR Prezıdenti Іs Basqarmasynyń Qarjy-ekonomıkalyq bólimshesi, býhgalterlik esep jáne eseptilik bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, 2017-2019 jyldary «Materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý basqarmasy» MM basshysynyń orynbasary boldy. 2016-2020 jyldary «G-Global Halyqaralyq Hatshylyǵy» qaýymdastyǵy basshysynyń qoǵamdyq keńesinde qyzmet etti. 2019 jyly QR Prezıdenti Іs Basqarmasynyń qarjylyq-ekonomıkalyq bóliminiń meńgerýshisi, 2022-2023 jyldary Shymkent qalasy ákiminiń ekonomıkalyq máseleler jónindegi keńesshisi laýazymyn atqarǵan.

Qazirgi qyzmetin 2023 jyldyń maýsym aıynan bastap atqaryp keledi.

42 jyl buryn (1984) «Qazaqstangyń Damý banki» AQ Basqarma tóraǵasy Marat Talǵatuly ELІBAEV dúnıege keldi.

Marat Talǵatuly ELІBAEV
Foto: QR Úkimeti

2005 jyly T. Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıtetin «Qarjy jáne býhgalterlik esep» mamandyǵy boıynsha úzdik bitirgen. 2004 jyly Halyqaralyq bıznes akademııasynda oqydy, mamandanýy – MBA baǵdarlamasynyń basqarý modýli (kásiptik menedjer). 2008-2009 jyldary «Bolashaq» halyqaralyq baǵdarlamasynyń sheńberinde London Business School mektebinde oqýdan ótip, qarjy magıstri dárejesin alǵan (korporatıvtik qarajat). Jáýtikov atyndaǵy Respýblıkalyq mamandandyrylǵan fızıka-matematıka mektep-ınternatynyń túlegi.

Eńbek jolyn 2004 jyly Deloitte «úlken tórttigi» kompanııasynda aýdıtor jáne aǵa aýdıtor bolyp bastap, onda metallýrgııa, taý-ken ónerkásibi, munaı jáne gaz, kólik jáne logıstıka salalaryndaǵy, sondaı-aq memlekettik kompanııalardaǵy jobalarǵa aýdıt ótkizdi. 2007-2010 jyldary PricewaterhouseCoopers kompanııasynda Qosý jáne sińirý bóliminiń menedjeri, 2010-2014 jyldary CITIC Kazyna Investment Fund I L.P kompanııasynda ınvestıtsııalyq dırektor/vıtse-prezıdent, 2014 jyldan bastap Eýrazııa, Orta Shyǵys jáne Afrıka Energetıka departamentiniń, Eýropalyq qaıta qurylymdaý jáne damý bankiniń (EQDB) bas bankıri laýazymyn atqaryp, onda Qazaqstanda jańǵyrtylǵan energııa kózderi boıynsha EQDB baǵdarlamasyn damytýǵa jaýapty boldy. 2022-2024 jyldary «Qazaqstannyń Damý Banki» AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary, 2023 jyly «Qazaqstannyń Damý Banki» AQ Basqarma tóraǵasynyń mindetin atqarýshy laýazymyn atqarǵan.

Qazirgi laýazymyn 2023 jyldyń jeltoqsan aıynan beri atqaryp keledi.

92 jyl buryn (1934-2012) túrkitanýshy-ǵalym, fılologııa ǵylymynyń doktory, professor Altaı Sársenuly AMANJOLOV dúnıege keldi.

Altaı Sársenuly AMANJOLOV
Foto: Wikipedia

Almaty qalasynda týǵan. Máskeý memlekettik ýnıversıteti janyndaǵy Shyǵys tilderi ınstıtýtyn bitirgen.

1957-1966 jyldary Qazaq SSR Ǵylym akademııasy Til bilimi ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, 1966-1979 jyldary Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ınstıtýtynyń aǵa oqytýshysy, dotsenti, professory, kafedra meńgerýshisi qyzmetinde boldy. 1979 jyldan Ál-Farabı atyndaǵy qazaq ulttyq ýnıversıtetinde istedi. 1986-1987 jyldary Ortalyq Ulttar ınstıtýtynda (Beıjiń), 1993-1994 jyldary Qara teńiz tehnıkalyq ýnıversıtetinde (Trabzon, Túrkııa) túrkitanýdan, qazirgi qazaq tilinen dáris oqydy.

A.Amanjolovtyń ǵylymı zertteý eńbekteri negizinen kóne túrki jazba eskertkishterin zertteý máselelerine, til tıpologııasy men grafıkalyq lıngvıstıkaǵa arnalǵan. Ǵalymnyń túrki fılologııasyna jáne til bilimine arnalǵan 200-ge jýyq maqalasy, onyń ishinde qazaq jáne orys tilderinde jaryq kórgen 7 monografııasy bar. Birqatar jarııalanymy aǵylshyn jáne túrik tilderinde basylǵan. Halyqaralyq ǵylymı konferentsııalarda baıandama jasaǵan. Ol 17 fılologııa ǵylymynyń kandıdatyn jáne 1 doktoryn daıarlaǵan.

«Qurmet» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan. Qazaqstan ǵylymyna eńbek sińirgen qaıratker.