2 qyrkúıek. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún

ESІMDER

Ermaǵanbet BÓLEKPAEV, Qaraǵandy ​​oblysynyń ákimi.

1975 jyly Qaraǵandy ​​oblysynda týǵan. E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ​​memlekettik ýnıversıtetin zańger mamandyǵy boıynsha jáne L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ýnıversıtetin ekonomıst mamandyǵy boıynsha bitirgen.

Eńbek joly: «Kazkommertsbank» AAQ Pavlodar fılıalynyń ekonomısi, «Bıznes-Inform» aqparattyq-kommertsııalyq ortalyǵy ókildiginiń dırektory (1996-1998); Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda mınıstrliginiń eksporttyq baqylaý jáne lıtsenzııalaý departamentiniń bas mamany, bólim bastyǵy, basshysynyń orynbasary (1998-2003); Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty depýtatynyń kómekshisi (2003); Pavlodar oblysy ákiminiń kómekshisi (2003-2005); Pavlodar oblysy ákimi apparatynyń basshysynyń orynbasary (2005-2006); Pavlodar qalasy ákimi apparatynyń basshysy (2006); Pavlodar aýdanynyń ákimi (2006-2008); Pavlodar oblysynyń Kásipkerlik jáne ónerkásip departamentiniń basshysy (2008-2009); Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń aýmaqtyq basqarmasynyń basshysy – Qaraǵandy ​​oblysy boıynsha Tártiptik keńestiń tóraǵasy (2009-2011); Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha Tártiptik keńestiń tóraǵasy (2011-2013); Astana qalasy Saryarqa aýdanynyń ákimi (2013-2015); Astana qalasy, Almaty aýdanynyń ákimi (2015-2016); Astana qalasy, Esil aýdanynyń ákimi (2016-2018); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń memlekettik ınspektory (2018); Qaraǵandy ​​oblysy ákiminiń orynbasary (2018-2020); Qaraǵandy ​​qalasynyń ákimi (2020-2022).

2022 jyldyń jeltoqsan aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.

Nurjan BORANBAEV, Mańǵystaý oblysy prokýrorynyń orynbasary.

1976 jyly Ońtústik Qazaqstan (qazirgi Túrkistan) oblysynyń Shardara aýdanynda dúnıege kelgen. Q.A.ıAssaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetin bitirgen (1999).

Eńbek joly: Taraz qalasy prokýrorynyń kómekshisi (2000); Jambyl oblysy prokýratýrasynyń prokýrory; Ońtústik Qazaqstan oblysy prokýratýrasynyń departament bastyǵynyń orynbasary, departament bastyǵy; Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Maqtaaral jáne Saryaǵash aýdandarynyń prokýrory; Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń ekinshi departamentiniń prokýrory; Túrkistan oblysy prokýratýrasynyń Qoǵamdyq múddelerdi qorǵaý departamentiniń bastyǵy; Taraz qalasynyń prokýrory (2023 jyldyń sáýirinen 2026 jyldyń sáýirine deıin).

2026 jyldyń sáýir aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.

Botagóz ÁBІShEVA, «Qazaqstannyń Damý Banki» AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary.

1976 jyly týǵan. Qazaqstan quqyq jáne halyqaralyq qatynastar ınstıtýtyn (KIPMO) halyqaralyq quqyq mamandyǵy boıynsha bitirgen (1997); Qazaq ekonomıka, qarjy jáne halyqaralyq saýda ýnıversıtetin qarjy mamandyǵy boıynsha bitirgen (2014); ekonomıka ǵylymdarynyń magıstri (2018); Qytaıdyń Jenmın ýnıversıtetiniń IMBA (Pekın, Qytaı) (2022).

Eńbek joly: TuranÁlem bankiniń halyqaralyq bóliminde jumys istedi (1998); TuranÁlem bankiniń Pekındegi (Qytaı) ókildiginiń bank isi jónindegi dırektory – basshysynyń orynbasary (2003-2007); Reseıdiń ICICI Bank Eurasia qarjy ınstıtýttary departamentiniń basshysy (2007-2010); «Qazaqstannyń Damý Banki» AQ qarjylandyrý jáne halyqaralyq yntymaqtastyq departamentiniń dırektorynyń orynbasary, basqarýshy dırektory (2010-2022).

2022 jyldyń aqpan aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.

Aqjan ál-MAShANI, geolog-marksheıder, geomehanıkterdiń qazaqstandyq mektebiniń negizin qalaýshy jáne uıymdastyrýshy, geologııa-mıneralogııa ǵylymdarynyń doktory, Qazaq KSR ǵylymyna eńbek sińirgen qaıratkeri.

Qaraǵandy oblysy, Qarqaraly aýdany, Nurken aýylynda týǵan. Qazaq taý-ken metallýrgııa ınstıtýtyn (qazirgi QazUTÝ) bitirgen (1939).

KSRO UA Qazaqstan bólimshesinde (1939-1943), Geologııa ǵylymdary ınstıtýty (1943-1946), Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýty (qazirgi QazUPÝ) (1946-1950), Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýty (qazirgi QazUTÝ) (1950-1988) ǵylymı-zertteý jáne pedagogıkalyq jumystarmen aınalysty. Negizgi ǵylymı baǵyty geomehanıkanyń qurylymy krıstaldyq zańdylyqtardy zertteýge arnalǵan.

Ol geometrııa, optıka, mehanıka, hımııa, geohımııa, krıstaldyq hımııa, geografııa, geologııa, tehnologııa tárizdi pánderdiń sabaqtastyǵyn anyqtaý kezinde birtutas geomehanıka zańdylyǵyn ashyp, qaǵıdasyn tujyrymdady. Sóıtip, óz aldyna derbes ǵylym salasynyń ortaq ózegin izdeý barysynda Eıler teorııasy jańǵyrtatyn jańalyq jasady.

Sonymen qatar qazaq ádebıetiniń ǵylymı-kópshilik, fantastıka janrlaryna da úles qosty. Onyń «Jer astyna saıahat» atty kitaby oqyrmandardyń geolog, taý-ken mamandyqtaryna degen qyzyǵýshylyǵyn oıatty.

Ál-Mashanı óziniń ǵylymı keń oı-órisiniń, arab tilin jetik meńgerýiniń arqasynda mańyzdy jańalyqtardyń biri – Ábý Nasyr ál-Farabıdyń álemdegi rólin naqtylap ketti.

Ol ál-Farabıdyń kóptegen eńbekterimen jiti tanysyp qana qoımaı, onyń qazaq halqyna qatysy bar ekenin, Qazaqstan men Orta Azııadaǵy ejelgi órkenıet ortalyǵy bolǵan qazirgi Otyrar topyraǵynda dúnıege kelgenin álemge moıyndatty. Áıgili fılosoftyń eńbekterin tyńǵylyqty zerttegen Aqjan ál-Mashanı nemis astronomy Iogann Kepler «Kóktegi áýen» kitabynda ál-Farabıdyń «Kıtab al-mýzyka al-Kabır» eńbeginen málimetter paıdalanyp, keıbirin tikeleı aýdarǵanyn anyqtaǵan.

Ol Ábý Nasyr ál-Farabıdiń Damaskidegi (Sırııa) Bab as-Saǵır qorymynan qabirin taýyp, qulpytas ornatýǵa atsalysqan. Ol ál-Farabı murasyn ıslam dinimen jáne qazaq halqynyń ulttyq dúnıetanymymen sabaqtastyra zertteý nátıjesinde farabıtanýdyń negizin salýshylardyń biri retinde de keńinen tanyldy.

«Ál-Farabı» tarıhı romanynda onyń kórkem beınesin somdady, al «ál-Farabı jáne Abaı» eńbeginde eki ǵulama arasyndaǵy ǵylymı jáne rýhanı baılanystar máselesin zerdeledi. Túrki tildes halyqtardyń mádenı muralaryn, ǵylym tarıhyn, ıslam ǵylymyn zertteýde de kóp ter tókken.

1984 jyly Kýveıtte shyǵatyn «ál-Harab» merzimdik basylymynda «ál-Mashanı» búrkenshik atymen óziniń zertteýlerin jarııalady. Ol 350-den astam ǵylymı eńbek, onyń ishinde 9 monografııa jazǵan.

Lenın, Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan. Q.Sátbaev atyndaǵy QazUTÝ Jaratylystaný ınstıtýtyna ál-Mashanı aty berilgen, ýnıversıtette ál-Mashanı muralaryn zertteıtin ortalyq jáne ǵalymnyń esimi berilgen aýdıtorııa bar.

Ázerbaıjan Mádıuly MÁMBETOV, KSRO halyq ártisi, Qazaqstannyń halyq ártisi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, Qaraqalpaqstannyń halyq ártisi, KSRO jáne Qazaqstannyń Memlekettik syılyqtarynyń laýreaty, «Halyq qaharmany».

Reseıdiń Volgograd oblysynda týǵan. Almaty horeografııa ýchılışesinde, A.Lýnacharskıı atyndaǵy Memlekettik teatr óneri ınstıtýtynda bilim aldy.

Instıtýt bitirgennen keıin M.Áýezov atyndaǵy Qazaq drama teatrynda, «Mosfılm» kınostýdııasynda, Qazaq KSR Memlekettik kıno komıtetinde, «Qazaqfılm» kınostýdııasynda, Almaty teatr jáne kórkemóner ınstıtýtynda jemisti eńbek etti.

Instıtýtty bitirgen soń M.Áýezov atyndaǵy Qazaq akademııalyq drama teatrynyń rejısseri, 1965 jyly bas rejısseri qyzmetterin atqardy.

1976 jyly KSRO halyq ártisi ataǵyna ıe boldy. Bunyń aldynda ǵana oǵan KSRO jáne Qazaq KSR Memlekettik syılyǵy berilgen.

Ázirbaıjan Mádıuly óziniń rejısserlik eńbek jolyn 1957 jyly Qazaqtyń memlekettik akademııalyq drama teatrynda Sh.Husaıynovtyń «Ertis jaǵasynda» atty pesasyn qoıýmen bastaǵan. Osy óner ordasynda júrip Q.Muhamedjanovtyń «Bóltirik bórik astynda», M.Áýezovtiń «Aıman-Sholpan», Q.Baıseıitov pen Q.Shańǵytbaevtyń «Beý, qyzdar-aı», Lope de Veganyń «Qyzǵanyshtan mahabbat» sekildi pesalaryn qoıý arqyly komedııa janrynda darynyn ushtaı tústi.

1970-1980 jyldary Á.Mámbetov ómiriniń eń belesti sátteri boldy. Ol teatrdan kıno salasyna ketip, ózin kıno salasynda synap kórdi. Osy jyldar kezeńinde keıinnen kórermenniń júregine jol tartyp, qazaq kınematografııa salasynyń altyn qorynan ózindik oryn alǵan «Jaýshy», «Qan men ter» fılmderi jaryq kórdi.

Budan keıingi jyldary Á.Mámbetov teatrǵa kórkemdik jetekshi retinde shaqyrylady. 1989 jyly KSRO Joǵarǵy keńesiniń depýtaty bolyp saılandy. 1999 jyly Memleket basshysynyń qabyldaýynda bolǵan Ázirbaıjan Mádıuly Elbasynyń «elorda teatryna basshylyq jasańyz» degen usynysyn qabyl alyp, Astanaǵa kelgen bolatyn.

Ol elordada Qalıbek Qýanyshbaev atyndaǵy Qazaq memlekettik mýzyka-dramalyq teatrdy basqardy. Onyń aldynda teatrdy jańa sapaly deńgeıge kóterýdiń úlken mindeti turǵan bolatyn.

Astana teatrynyń sahnasynda qoıylǵan «Qarakóz», «Qozy Kórpesh-Baıan sulý», «Ǵasyrdan da uzaq kún», «Ana - Jer-Ana» syndy taǵy da basqa kóptegen qoıylymdardy sahnalady.

«Otan», «Eńbek Qyzyl Tý», «Halyqtar dostyǵy» orden-medaldarymen marapattalǵan. «Halyq qaharmany» qurmetti ataǵy berilgen. KSRO jáne Qazaqstannyń memlekettik syılyǵynyń laýreaty, KSRO jáne Qazaqstannyń Halyq ártisi atanǵan.

Astana qalasynyń qurmetti azamaty.

Murat MUSABAEV, opera ánshisi (barıton), Qazaqstannyń halyq ártisi, M.Glınka atyndaǵy búkilodaqtyq ánshiler baıqaýynyń laýreaty.

Qaraǵandy qalasynda týǵan. Almaty memlekettik konservatorııasynyń vokaldyq fakýltetin (professor B.Jylysbaevtyń klasynda) bitirgen.

1962 jyldan Abaı atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynyń ánshisi. 1964 jyldan Almaty memlekettik konservatorııasynda pedagogtik jumysta (1979 jyldan – dotsent) boldy.

Negizgi partııalary: Tarǵyn, Semen (E.Brýsılovskııdiń «Er Tarǵyn» jáne «Dýdaraı» operasynda), Janbota (M.Tólebaevtyń «Birjan-Sara» operasynda), Abaı (A.Jubanov pen L.Hamıdıdiń «Abaı» operasy).

«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen jáne Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.