2 aqpan. QAZAQPARAT KÚNTІZBESІ: ATAÝLY KÚNDER, OQIǴALAR, ESІMDER

2 aqpan JEKSENBІ

Sýyr kúni (AQSh). Hrıstıandyq Eýropadan kelip, AQSh-ta keńinen tanymal bolǵan dástúrlerdiń biri. Eýropada aqpannyń 2-in Candlemas «Balaýyzdar kúni» dep ataǵan. Yrymǵa saı, eger sol kúni kún ashyq bolsa, qystyń ekinshi jartysy sýyq bolady dep eseptelinedi.

Reseıdegi áskerı dańq kúni - Stalıngrad shaıqasy. 1943 jyly keńes áskerleriniń Stalıngrad shaıqasynda nemis basqynshylarynyń áskerin talqandaýy qurmetine oraı bekitilgen.

Búkilálemdik sýly-sazdy jerler kúni. Aqpannyń 2-inde Búkilálemdik sýly-sazdy jerler kúni atap ótiledi. 1971 jylǵy aqpannyń 2-inde Ramsar qalasynda (Iran) Sýly-sazdy jerler konventsııasyna qol qoıyldy. 1997 jyly dál osy kúni Búkilálemdik sýly-sazdy jerler kúni jarııalandy. Bul oqıǵa ár túrli elderdegi qoǵam men úkimetteriniń nazaryn jer sharynyń turaqty damýyn qoldaýǵa paıdaly sýly-sazdy jerlerdiń qundylyǵyna aýdarýǵa shaqyrady

Áz e rbaıjan jastarynyń kúni. 1996 jylǵy aqpannyń 2-inde Jastar jáne sport mınıstrliginiń bastamasymen, sonymen qatar Ázirbaıjan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen birinshi Ázerbaıjan jastarynyń forýmy ótti.

ESTE QALAR OQIǴALAR

10 1 jyl buryn (1913 jylǵy aqpannyń 2-nen 1918 jylǵy qyrkúıektiń 26-yna deıin) Orynborda arab árpimen qazaq tilinde «Qazaq» gazetiniń alǵashqy sany jaryq kórdi. Basylymnyń 264 sany jaryq kórgen. Gazette 20 ǵasyrdyń basyndaǵy qazaq eliniń saıası-áleýmettik ómiriniń eń túıindi máselelerine, sharýashylyq jaǵdaıyna, basqa eldermen qarym-qatynasyna, oqý-aǵartý, ádebıet pen mádenıet, ádet-ǵuryp, salt-sanaǵa, tarıh pen shejirege arnalǵan maqalalar jarııalanyp turǵan. Qazaq tili men ádebıeti jaıyndaǵy A.Baıtursynulynyń, Á.Bókeıhannyń, M.Dýlatovtyń, Sh.Qudaıberdiulynyń maqalalary basylǵan.

2 1 jyl buryn (1993) Qazaqstan Respýblıkasy men Eýropalyq Odaq arasynda dıplomatııalyq qarym-qatynas ornady.

1 5 jyl buryn (1999) «Astana» radıosy óz jumysyn bastady.

9 jyl buryn (2005) Elbasy Nursultan Nazarbaev Astanada halyqaralyq áýejaıdyń jańa ǵımaratyn ashty. Ǵımarat bes deńgeıdegi jolaýshylar úshin eki negizgi qabattan jáne qazaqtyń kıiz úıi tárizdi kúmbez ishindegi úsh qabattan turady. Olar alty teleskoptyq traptarmen jabdyqtalǵan. Jańa áýejaıdyń ótkizý múmkindigi qaýyrt shaqta táýligine 750 jolaýshyǵa deıin bolsa, júk termınaly táýligine 600 tonnaǵa deıin ótkize alady.

7 jyl buryn (2007) London qor bırjasynda «Qazaqstannyń banktik sektory» atty birinshi halyqaralyq konferentsııa ótti. Ony bedeldi bıznes-basylym Financial Times uıymdastyrdy.

6 jyl buryn (2008) Pragada áıgili jazýshy Muhtar Maǵaýınniń qazaq tilindegi «Jarmaq» dep atalatyn jańa romany basylyp shyqty.

Chehııa astanasyna 2007 jyly qonys aýdarǵan qazaq jazýshysy qazirgi tańda shyǵarmashylyq jumyspen aınalysyp jatyr. Praganyń «Art-Fokýs» baspasynan jaryq kórgen jańa shyǵarma sonyń aıǵaǵy. «Jarmaq» degen atpen jaryq kórgen roman qazaq eliniń ǵasyrlar toǵysyndaǵy kókeıkesti máselelerine arnalǵan. Onda ultsyzdyq, memleket bolashaǵy, halyq taǵdyry týraly tolǵanystar kórinis tapqan. Al 2002 jyly tańdamaly 13 tomdyǵy jaryq kórdi.

Maǵaýın Muhtar Muqanuly (1940) - ǵalym-ádebıettanýshy, Qazaqstannyń halyq jazýshysy, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty. Shyǵys Qazaqstan oblysy Aıagóz aýdanynda týǵan. Qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen. «Qazaq ádebıeti» gazetiniń bólim meńgerýshisi, «Jazýshy» baspasy, «Jalyn» jýrnaly bas redaktorlarynyń orynbasary, Ádebıet ınstıtýty jáne Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń aǵa oqytýshysy, dotsenti, «Jazýshy» baspasynyń, «Juldyz» jýrnalynyń bas redaktory qyzmetterin atqarǵan. «Keshqurym» atty alǵashqy áńgimesi 1964 jyly «Juldyz» jýrnalynda jarııalanǵan.

«Aqsha qar», «Bir atanyń balalary», «Qııandaǵy qystaý», «Kók kepter» povester men áńgimeler jınaqtarynyń, «Kók munar», «Shaqan sheri» romandardyń, «Alasapyran» roman-dılogııanyń, «Qobyz saryny» atty monografııanyń avtory. Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń ıegeri.

4 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kitaphanasynda prozaık Alla Altynovanyń «Roza vetrov» atty oryssha kitabynyń tusaýkeser rásimi bolyp ótti. Atalmysh kitap avtordyń tuńǵysh týyndysy.

Kitap derekti povest emes, óz ómirindegi bolǵan oqıǵalar men taǵdyr týraly óz pikir, uǵynymyn jetkizgen, kórkem ádebı shyǵarma. Bul kitapti ómirbaıandyq shyǵarma deýge de bolady. Týyndynyń tálimdik tárbıelik máni bar. Avtordy áleýmettik máseleler, ásirese jetim balalar máseleleri, sonymen qatar, otbasy beriktigi men ana mindetiniń mańyzdylyǵy tolǵandyratyny kitapta anyq baıqalady.

4 jyl buryn (2010) Almatydaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıteti shekara qyzmetiniń «Shyǵys» aımaqtyq basqarmasynda «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy áskerılerdiń quqyǵy men zańdyq múddelerin qorǵaý» dep atalatyn kitaptyń tanystyrylymy ótti. Kitap «Generaldar keńesi» qoǵamdyq birlestigi zapastaǵy general-maıor, keńes prezıdıýmy tóraǵasynyń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń qurmetti múshesi Tursyn Aıjolov pen zapastaǵy polkovnık, zańger Aıbolat Qurmanbaıdyń qurastyrýymen shyǵarylǵan.

4 jyl buryn (2010) Mańǵystaý aýdany Shetpe kentindegi Shoqyr Bóltekuly atyndaǵy sport kesheniniń janynan júzý basseıni ashyldy. Basseınniń qurylysyna jergilikti bıýdjetten 52 mln. teńge bólingen. Júzý basseıniniń uzyndyǵy 25 metrdi quraıdy.

Shoqyr Bóltekuly (1916-1994) Mańǵystaý oblysy Jarmysh kentinde týǵan. Kıevtegi Kórkemsýret akademııasyn jáne Dene tárbıesi ınstıtýtyn bitirgen. Qazaq boksynyń atasy atanǵan Shoqyr Bóltekuly - Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy, KSRO sport sheberi atanǵan tuńǵysh qazaq.

Onyń mektebinen Maqsut Omarov, Ábdisalan Nurmahanov, Serik Ábdenálıev, Vıktor jáne Vladımır Karımovter, Iosıf Gıldın, Asqar Qulybaev sekildi talantty shákirtter tárbıelenip shyqty.

Mańǵystaý oblysynda Sh.Bóltekulynyń atyndaǵy halyqaralyq týrnır dástúrli túrde uıymdastyrylyp keledi. Bul týrnır Qazaqstan Respýblıkasy boks federatsııasynyń sheshimimen «A» sanatty týrnır mártebesine ıe boldy.

3 jyl buryn (2011) QR Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda Qazaqstannyń memleket jáne qoǵam qaıratkeri Qarataı Turysovtyń ómiri men qyzmetine arnalǵan «Azamat» kitabynyń tusaýkeseri ótti.

3 jyl buryn (2011) Almatydaǵy QR Ortalyq memlekettik murajaıynda «Mádenı Azıada-2011» festıvaliniń aýqymynda Qazaqstan men Orta Azııa qolóner sheberleriniń «Kerýen-saraı» kórme-jármeńkesi ótti.

2 jyl buryn (2012) Almpatyda Islam revolıýtsııasynyń 34 jyldyǵy jáne Iran Táýelsizdigi kúnine arnalǵan «Qazirgi Iran» kórmesi ashyldy.

1 jyl buryn (2013) astanalyq «Barys» Ombynyń «Avangard» komandasyn utyp, Qurlyqtyq hokkeı lıgasyna shyqty.

458 jyl buryn (1556) Qytaıdyń Shansı jáne Henan provıntsııalarynda oryn alǵan jer silkinisi 830 myńǵa jýyq adamnyń ómirin qıdy.

ESІMDER

115 jyl buryn (1899-1980) geologııa-mıneralogııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń akademıgi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri ShLYGIN Evgenıı Dmıtrıevıch dúnıege keldi.

Reseıdiń Perm qalasynda týǵan. Oral taý-ken ınstıtýtyn bitirgen. 1927-1937 jyldary Qazaqstan aýmaǵynyń geologııasyn, kenderin zertteýmen aınalysqan. 1937-1979 jyldary Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtynda (qazirgi Q.Sátbaev atyndaǵy QazUTÝ) kafedra meńgerýshisi, sonymen birge 1939 jyldan Qazaqstan Ǵylym akademııasy Geologııa ǵylymdar ınstıtýtynda aǵa ǵylymı qyzmetker bolyp istegen. Shlygınnyń ǵylymı eńbekteri Soltústik Qazaqstannyń kembrııge deıingi qat-qabattaryn jikteý, Saryarqanyń tektonıkalyq qurylymyn doǵa pishindes kaledon jáne gertsın beldemderine bólý jáne joǵarǵy paleozoı janartaý-tekti taý jynystaryn anyqtaýǵa arnalǵan. Ol tústi, sırek kezdesetin jáne asyl metall kenderin ashqan.

«Qyzyl Juldyz», eki ret «Eńbek Qyzyl Tý» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

104 jyl buryn (1910-1960) qazaqstandyq sáýletshi BARAG Teodor ıAkovlevıch dúnıege keldi.

Uly Otan soǵysyna qatysqan. Ýkraınanyń Vınnıtsa oblysynda týǵan.

Ázerbaıjan ındýstrııalyq ınstıtýtynyń sáýlet fakýltetin bitirgen.

Qaraǵandynyń bas sáýletshisi, Qazaqstannyń Turmystyq qamsyzdandyrý mınıstrliginde, Qazaqstan Mınıstrler Keńesi janyndaǵy qala qurylysy basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan.

Qaraǵandy qalasynda T.Barag jobalary boıynsha oblystyq kitaphana, qalalyq bazar, aıaq kıim tigin fabrıkasy, temirjol vokzaly, turǵyn úıler ǵımarattary salynǵan.

86 jyl buryn (1928-2006) dramatýrg, aýdarmashy, Mahambet syılyǵynyń ıegeri QORQYTOV Berik dúnıege keldi.

Atyraý qalasynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetin bitirgen. 1942-1946 jáne 1951-1970 jyldary Atyraý oblystyq gazetiniń redaktsııasynda ádebı qyzmetker, bólim meńgerýshisi, jaýapty hatshy qyzmetterin atqarǵan. 1970-1989 jyldary Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Atyraý oblysyndaǵy ádebı keńesshisi bolǵan. Dramatýrgtiń «Jaıyq tańy», «Asyl jandar», «Aqbóbek», «Biz Jetibaıdanbyz», «Altyn aıdar», «Soqyr ishek», «Isataı», «Aqylshy aǵa», «Qudiret» dramalary, «Kindik sheshe», «Jaraısyń, shalym», «Jaraısyń, baja», «Jaraısyń, boztorǵaıym» komedııalary bar. A.Parnıstiń «Afrodıta araly», E.Rannettiń «Adasqan bala», N.Dorızonyń «ıAkov Djýgashvılı», Sh.Bashbekovtyń «Shoıyn qatyn» pesalaryn aýdarǵan. Onyń tól týynylary men aýdarmalary Shymkent, Torǵaı, Oral, Atyraý oblystyq teatrlarynda qoıylǵan. «Atyraýdyń bıleri men batyrlary», «Syrymnyń sheshendik sózderi», «Maqashtyń sheshendik sózderi» atty kitaptary jaryq kórgen.

76 jyl buryn (1938) Qazaqstan avtorlary qoǵamynyń tóraǵasy, jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri YSQAQBAI Maral dúnıege keldi.

Jambyl oblysynyń Qordaı aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetin bitirgen.1971-1977 jyldary Qazaq Sovet entsıklopedııasynda, Qazaq KSR Baspa, polıgrafııa jáne kitap saýdasy isteri jónindegi memlekettik komıtetinde redaktor, respýblıkalyq «Qazaqkitap» birlestiginde bas redaktor bolyp istegen. 1977-1984 jyldary Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq komıtetinde jaýapty qyzmet atqarǵan. 1985-1988 jyldary - «Mektep», «Jazýshy» baspalarynyń dırektory. 1991-1997 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Avtorlyq quqyq jónindegi memlekettik agenttiginiń tóraǵasy. Qazirgi qyzmetinde 1997 jyldan bastap isteıdi. Jazýshynyń «Qyryq qyz», «Sulýtórdiń bókteri», «Uıat týraly ańyz», «Joıqyn tóbe», «Shilde bastalǵanda», «Kóńil jubanyshy», «Meniń kórshilerim», «Pende ǵumyr», «Ǵashyq bop kórmegen kelinshek» atty prozalyq, «Shyǵarma shyraıy - shyndyq», «Múıizdi Ótegen», «Baba urany» atty synı-zertteý kitaptary jaryq kórgen. Jazýshynyń áńgime, hıkaıattary boıynsha «Qyryq qyzdyń aýyly», «Qııandaǵy qystaý» sııaqty teleqoıylymdar, «Tamshy» kórkem fılmi túsirilgen. Qazaqtyń 1100 ánin qurastyryp, «Qazaqsha Karaoke» degen atpen CD-ǵa jazdyrǵan.

Qazaqstan Respýblıkasy Qurmet gramotasymen marapattalǵan.

74 jyl buryn (1940) ǵalym-ádebıettanýshy, Qazaqstannyń halyq jazýshysy, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty MAǴAÝIN Muhtar Muqanuly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysy Aıagóz aýdanynda týǵan.

Qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

«Qazaq ádebıeti» gazetiniń bólim meńgerýshisi, «Jazýshy» baspasy, «Jalyn» jýrnaly bas redaktorlarynyń orynbasary, Ádebıet ınstıtýty jáne Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń aǵa oqytýshysy, dotsenti, «Jazýshy» baspasynyń, «Juldyz» jýrnalynyń bas redaktory qyzmetterin atqarǵan.

«Keshqurym» atty alǵashqy áńgimesi 1964 jyly «Juldyz» jýrnalynda jarııalanǵan.

«Aqsha qar», «Bir atanyń balalary», «Qııandaǵy qystaý», «Kók kepter» povester men áńgimeler jınaqtarynyń, «Kók munar», «Shaqan sheri» romandardyń, «Alasapyran» roman-dılogııanyń, «Qobyz saryny» atty monografııanyń, «Ǵasyrlar bederi», «Qazaq tarıhynyń álippesi» ǵylymı-zertteý eńbekteriniń, «Qazaq handyǵy dáýirindegi ádebıet» oqýlyqtarynyń, hrestomatııa jáne basqa da oqý quraldarynyń avtory. «Aldaspan», «Bes ǵasyr jyrlaıdy», «Aı zaman-aı, zaman-aı» aqyn-jyraý shyǵarmalary jınaqtarynyń antologııasyn qurastyrǵan. Kóptegen shyǵarmalary basqa elderdiń tilderine aýdarylǵan.

Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń ıegeri.

66 jyl buryn (1948) ánshi, sazger, Qazaqstannyń halyq ártisi, Qyrǵyz Respýblıkasynyń eńbek sińirgen ártisi, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri, Jambyl oblysynyń qurmetti azamaty QORAZBAEV Altynbek dúnıege keldi.

Jambyl oblysynyń Merke aýdanynda týǵan. Almaty konservatorııasyn bitirgen. 1973-2003 jyldary - Jambyl, Almaty oblystarynyń mádenı mekemelerinde pedagogtik jáne basshylyq qyzmetter atqarǵan. 2003 jyldan bastap «Qazaqkontsert» gastroldik-kontserttik birlestiginiń bas dırektory bolyp isteıdi. Onyń «Ágýgaı, dombyra», «Syrǵalym», «Shashbaýlym», «Qara kempir», «Qara shal», «Elge sálem», t.b. 50-den astam áni bar. Birqatar ánderin ózi oryndaıdy.

«Parasat» ordeniniń ıegeri. QR Memlekettik syılyǵynyń laýreaty.

6 5 jyl buryn (1949) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty SAMAQOVA Aıtkúl Baıǵazyqyzy dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Jambyl jeńil jáne taǵam ónerkásibi tehnologııalyq ınstıtýtyn, KOKP OK janyndaǵy Joǵarǵy partııa mektebin, Abaı atyndaǵy Almaty memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Saıası ǵylymdarynyń kandıdaty. Eńbek jolyn 1967 jyly Almaty jemis-konservileý kombınatynda bastap, sol jerde 13 jyl ártúrli ınjenerlik-tehnıkalyq jáne saılanbaly qyzmetterdi atqarǵan. 1980-1991 jyldary - partııa organdary qyzmetinde: Frýnze aýdandyq partııa komıtetiniń hatshysy, Almaty qalalyq partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi, Qazaqstan Kommýnıstik partııasy Ortalyq Komıtetiniń saýda jáne turmystyq qyzmet kórsetý bólimi meńgerýshisiniń orynbasary boldy. 1991 - 1996 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Saýda mınıstriniń birinshi orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi Azamattyq bóliminiń meńgerýshisi. 1996 - 1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty, Senat tóraǵasynyń orynbasary. 1999 - 2002 jyldary - QR Mınıstri, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Otbasy jáne áıelder isteri jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraıymy. 2002 - 2006 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstri, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Otbasy jáne áıelder isteri jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraıymy. 2006 - 2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń keńesshisi - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Otbasy isteri jáne genderlik saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraıymy. 2007 - 2011 jyldary - IV saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty. 2012 jyldyń qańtardan bastap V saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty. Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisindegi «Nur Otan» halyqtyq demokratııalyq partııasy fraktsııasynyń sheshimimen Fraktsııa janyndaǵy Áleýmettik keńestiń tóraıymy bolyp bekitildi. «Parasat» (2007 j.), «Qurmet» (2001 j.) ordenderimen, «Eńbek ardageri» (1990 j.) medalymen marapattalǵan.

80 jyl buryn (1934-2004) ekonomıka ǵylymynyń doktory, Qazaqstan Respýblıkasy Injenerlik akademııasynyń akademıgi, Halyqaralyq ınjenerlik akademııanyń akademıgi, Jambyl oblysynyń qurmetti azamaty TURYSOV Qarataı Turysuly dúnıege keldi.

Jambyl oblysynyń Jambyl aýdanynda týǵan. Máskeý geologııa-barlaý ınstıtýtyn, KOKP OK janyndaǵy Joǵary partııa mektebin, KSRO Mınıstrler Keńesi janyndaǵy Halyq sharýashylyǵy akademııasyn bitirgen. 1974-1978 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Torǵaı oblystyq komıtetiniń hatshysy. 1980-1981 jyldary - Qazaq KSR Ónerkásipte jumys isteýdiń qaýipsizdigin baqylaý men ken baqylaý jónindegi memlekettik komıtetiniń tóraǵasy. 1981-1984 jyldary - Qazaq KSR Kásipodaqtar keńesiniń tóraǵasy. 1984-1986 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń hatshysy. 1990-1991 jyldary - Qazaq KSR Mınıstrler Keńesi tóraǵasynyń orynbasary, Qazaq KSR Ekonomıkalyq reformalar jónindegi memlekettik komıssııasynyń tóraǵasy, Qazaq KSR Premer-Mınıstriniń orynbasary. 1991-1993 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Týrızm, dene tárbıesi jáne sport mınıstri. 1993-1994 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy. 1995-2004 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Ekonomıka, qarjy jáne bıýdjet jónindegi komıtetiniń tóraǵasy bolǵan. Ekonomıka máselelerine arnalǵan birneshe kitaptyń avtory.

2-shi dárejeli «Barys» jáne eki márte «Eńbek Qyzyl Tý» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

64 jyl buryn (1950) «QazMunaıGaz» Barlaý Óndirý» AQ bas dırektorynyń orynbasary MIROShNIKOV Vladımır ıAkovlevıch dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasy Krasnodar ólkesinde týǵan.

V.I.Lenın atyndaǵy Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (Q.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.

«Ózenmunaı» munaıgaz óndirý basqarmasynyń operatory, sheberi, aǵa tehnology, aýdandyq ınjenerlik-tehnıkalyq qyzmet bastyǵynyń orynbasary, qat qysymyn ustap turý tsehynyń, óndiristik qyzmet kórsetý bazasynyń bastyǵy, bas ınjener, basqarma bastyǵynyń birinshi orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 1993-2001 jyldary - «Mańǵyshlaqmunaı» óndiristik bólimi dırektorynyń birinshi orynbasary - bas ınjeneri, «Mańǵystaýmunaıgaz» AQ birinshi vıtse-prezıdenti, bas ınjeneri, basqarma tóraǵasy, bas tehnolog - bólim bastyǵy, tehnıkalyq dırektory. 2001-2004 jyldary - «Qaraqudyqmunaı» birlesken kásiporyny joba menedjeri, «QazMunaıGaz» UK JAQ óndiris jónindegi basqarýshy dırektory. 2004 jyldan - «QazMunaıGaz» Barlaý Óndirý» AQ bas dırektorynyń birinshi orynbasary. 2009-2012 jyldary - «QazMunaıGaz» Barlaý Óndirý» AQ Aqtaý qalasyndaǵy jedel basqarý tobynyń jetekshisi. Qazirgi qyzmetinde - 2012 jylǵy qańtardan beri.

58 jyl buryn (1956) Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi ýákil, zań ǵylymdarynyń kandıdaty ShÁKІROV Asqar Orazalyuly dúnıege keldi.

Qaraǵandy qalasynda týǵan. M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıteti janyndaǵy Azııa jáne Afrıka elderi ınstıtýtyn, KSRO Іshki ister mınıstrligi Akademııasynyń Adıýnktýrasyn bitirgen. 1978-1987 jyldary - KSRO Іshki ister mınıstrligi akademııasynyń adıýnkty, ınspektory, aǵa ınspektory,ǵylymı qyzmetkeri. 1987-1989 jyldary - KSRO Іshki ister mınıstrligi syrtqy baılanys bóliminiń 1989-1992 jyldary - KSRO Іshki ister mınıstrligi Búkilodaqtyq ǵylymı-zertteý ınstıtýty bóliminiń bastyǵy.

1992-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Kelisimshart-quqyq basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, basqarma bastyǵy. 1995-1996 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Koreı Respýblıkasyndaǵy Ýaqytsha Senimdi Ókili, 1996 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Erekshe tapsyrmalar jónindegi Elshisi. 1996-1998 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary. 1998-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Úndistan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi. 2004-2006 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister vıtse-mınıstri. 2006-2007 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Keden komıtetiniń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan.

2007 jyldyń qyrkúıek aıynan - qazirgi qyzmetinde.

KSRO-nyń ІІІ dárejeli «Za bezýprechnýıý slýjbý» medalimen, Qazaqstan Respýblıkasynyń «Astana», «Eren eńbegi úshin», «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamentine 10 jyl», «Qazaqstan Konstıtýtsııasyna 10 jyl», «Halyqaralyq áskerı dostastyqty damytqany úshin» medaldarymen, Reseı Federatsııasynyń «Za ýkreplenıe tamojennogo sodrýjestva» medalimen, Qyrǵyzstan Respýblıkasynyń «Za ýkreplenıe tamojennogo sotrýdnıchestva» medalimen marapattalǵan.

3 7 jyl buryn (1977) QR kólik jáne kommýnıkatsııa vıtse-mınıstri SÁRSENOV Sáken Seıitjapparuly dúnıege keldi.

Shymkent oblysynda týǵan. Máskeý memlekettik avıatsııalyq ınstıtýtyn bitirgen, «Aqparat óńdeý jáne basqarýdyń avtomattandyrylǵan júıesi» mamandyǵy boıynsha ınjener. Ár jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstrliginde jumys istegen, Qazaqstan Respýblıkasy radıojıilik spektrin paıdalanýdy baqylaý máselesimen aınalysty, Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi «Qarjylyq júıelerdi aqparattandyrý ortalyǵy» RMK aqparatty qorǵaýdy uıymdastyrý bóliminiń meńgerýshisi bolyp jumys istedi. 2003 jyly «Ulttyq aqparattyq tehnologııalar» AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary qyzmetine taǵaıyndaldy. Memlekettik baǵdarlamalar sheńberinde ulttyq aqparattyq ınfraqurylym jáne elektrondyq úkimet ınfraqurylymyn damytý boıynsha jobalardy júzege asyrý jáne damytý máselelerimen, sondaı-aq vedomstvoaralyq aqparattyq júıelerdi súıemeldeýmen aınalysty. 2008 jyldyń sáýir aıynan bastap 2009 jyldyń qazan aıyna deıin «Qazaqtelekom» AQ elektrondyq qyzmetter boıynsha Basqarýshy dırektory laýazymyn atqardy. "Qazaqtelekom" AQ jańa bıznes-jobalaryn damytý máselelerimen (Qaznette jańa ınteraktıvtik jáne tranzaktsııalyq servısterdi qurý ), sondaı-aq QR elektrondyq bilim jobasyn júzege asyrý máselelerimen jáne uıaly Wimax tehnologııalary bazasynda jelilerdi qurýmen aınalysty. 2009 jyldyń qazan aıynan bastap 2010 jyldyń 30-shy naýryzyna deıin QR Bas prokýratýrasy Quqyqtyq statıstıka jáne arnaýly esep jónindegi komıteti tóraǵasynyń orynbasary qyzmetin atqardy. 2010 jyldyń sáýir aıynan 2012 jyldyń qańtar aıyna deıin QR Baılanys jáne aqparat vıtse-mınıstri laýazymyn atqardy. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2012 jylǵy aqpannyń 1-i kúngi №180 qaýlysymen QR Kólik jáne kommýnıkatsııa vıtse-mınıstri qyzmetine taǵaıyndaldy. «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 20 jyl» mereıtoılyq medalimen marapattaldy.

27 6 jyl buryn (1838-1904) orys baspageri Adolf Fedorovıch MARKS dúnıege keldi.

185 jyl buryn (1829-1884) nemis zoology, saıahatshy BREM Alfred (Adolf) Edmýnd dúnıege keldi.

Tıýrıngııadaǵy Rentendorf qalasynda týǵan. Ien ýnıversıtetin bitirgen. 1863-1867 jyldary Gambýrgtegi Haıýanattar baǵynyń dırektory bolǵan. 1867-1876 jyldary Berlınde akvarıým saldyryp, onyń jumysyna jetekshilik jasaǵan. 1863-1869 jyldary Egıpet, Nýbııa, Sýdan, Abıssınııa, Ispanııa, Norvegııa, Batys Sibirge jasaǵan saıahaty kezinde janýarlar dúnıesi jóninde kóptegen derekter jınap, on tomnan turatyn «Janýarlar tirshiligi» atty eńbegin jazǵan. Birqatar shet tilderine aýdarylǵan bul eńbektiń kópshilikke tabıǵattaný ilimin taratýda mańyzy zor boldy. 1877 jyly Batys Sibir men soltústik-batys Túrkistanǵa jasaǵan saıahaty kezinde Semeıde bolyp, keıin bul sapary jóninde «Qyrǵyzdardyń turmysy men otbasy», «Dala kóshpendileri - malshylar» atty eńbekteri jaryq kórdi. Onda Qazaqstannyń tabıǵı baılyqtary men qatar qazaqtardyń turmysy, ádet-ǵurpy, olardyń aıryqsha qonaqjaılylyǵy, ánge, mýzykaǵa degen erekshe daryndylyǵy, tiliniń mánerligi jóninde aıtylǵan.

131 jyl buryn (1883-1957) kompozıtor, pedagog, mýzyka qaıratkeri GNESIN Mıhaıl Fabıanovıch dúnıege keldi.

113 jyl buryn (1901-1987) HH ǵasyrdaǵy uly amerıkandyq skrıpkashy ıAsha HEIFETs (Iosıf Rývımovıch Heıfets) dúnıege keldi.

110 jyl buryn (1904-1938) keńestik ushqysh, Keńes Odaǵynyń Batyry ChKALOV Valerıı Pavlovıch dúnıege keldi.