2,5 mıllıon jyl buryn ómir súrgen adamnyń súıegi tabyldy
ASTANA. QazAqparat - Álemniń ár túkpirinen jınalǵan ǵalymdar Ońtústik Afrıkadaǵy úńgirlerdiń birinen shamamen 2,5 mıllıon jyl buryn ómir súrgen adamdardyń súıegin tapty. Oljaly oralǵan sol ekspedıtsııaǵa Nazarbaev Ýnıversıtetiniń professory da qatysqan, dep habarlady massaget.kz portaly 24kz telearnasynyń resmı saıtyna silteme jasaı otyryp.
Ońtústik Afrıkadaǵy Iohannesbýrg qalasynan 50 shaqyrym jerde ornalasqan myna aýmaq «Adamzattyń besigi» dep atalady. Bul jerden adamnyń súıegi osyǵan deıin de tabylǵan. Alaıda, bul jolǵy olja búginge deıingi birde de bir tirshilik ıesine uqsamaıdy. Ony úńgirden alyp shyqqan ǵalymdar súıek emes, at basyndaı altyn tapqannan beter qýandy.
Antropologtar adamnyń jańa túrine «Homo Naledı», aýdarǵanda «juldyz» degen ataý berdi. Olar «Dınaledı» úńgiriniń 12 metrlik tereńinde, jyrtqyshtar jetpeıtin jerde jerlengen eken. Ǵalymdar alyp shyqqan myń jarymǵa tarta súıek shamamen 8 bala men 5 eresek adamǵa tıesili. Úlkenderiniń salmaqtary 45, boılary 1 metr 52 santımetr. Saýsaqtary sál búgilgen, al aıaqtary qısyqtaý kelgen.
Lı Berger, antropolog: - «Homo Naledı» syrtqy turpaty jaǵynan «Homo sapıensterge» uqsaıdy. Biraq mı saýyty óte kishkentaı, apelsınniń mólsherindeı ǵana. Al jambas súıekteriniń qurylysy olardy adamdardan góri avstralopıtekterge, ıaǵnı prımattarǵa jaqyndastyrady. Nebary 18 santımetrlik sańylaýdan ótip, myń jarym súıekti jınap syrtqa alyp shyǵý, olardyń árqaısysyn zertteý qanshalyqty qıynǵa soqqanyn bizge osy ekspedıtsııaǵa qatysqan Nazarbaev Ýnıversıtetiniń qyzmetkeri, antropolog Zakarı Kofran aıtyp berdi. Zakarı Kofran, Nazarbaev Ýnıversıtetiniń professory: - Afrıkalyq zertteýshiler osy saıahatqa qatysýshylardy Facebook arqyly jınaǵan. Men ótinish berip, ótip kettim. Bir aıǵa sozylǵan saıahattan endi oralǵan betim. Aldaǵy ýaqytta Qazaqstannyń jeri men ejelgi taıpalar súıegin zertteýdi josparlap otyrmyn.
Bir qyzyǵy, álem jurtshylyǵyn eleń etkizgen bul jańalyqty afrıkalyq antropologtar 2013 jyly tapqan. Alaıda ony tolyq zerttep, tegi men jasyn anyqtaǵannan keıin ǵana jarııalaýdy jón kórgen.
