1993 jylǵy Konstıtýtsııany qaıtarýǵa ne kedergi – Marat Shıbutovtyń jaýaby

ASTANA. KAZINFORM – Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııanyń búgingi otyrysynda saıasattanýshy Marat Shıbutov 1993 jylǵy Konstıtýtsııany qaıta kúshine engizý kerek deıtin usynystarǵa jaýap berdi.

Sarapshy sóz basynda Qazaqstan táýelsizdik alǵannan keıin qabyldanǵan Konstıtýtsııalardyń tarıhyna toqtaldy.

– 1993 jylǵy Konstıtýtsııa bar bolǵany 1,5 jyl ǵana kúshinde boldy. Áleýmettik jelide ony áldebir «demokratııalyq sıpaty» úshin maqtaǵandy unatatyndar kóp. Biraq, birinshiden, olar ony oqyǵan joq. Ekinshiden, ol Konstıtýtsııa aýqymdy saıası daǵdarysqa ákelip soqtyrǵanyn este ustaý kerek. Sáıkesinshe búkil Konstıtýtsııalardyń ishinde eń qysqa merzimde jumys istedi, – dedi ol.

Marat Shıbutov 1995 jylǵy Konstıtýtsııa 30 jyl boıy kúshinde bolǵanyn eske saldy.

– Osynsha merzim jumys istegen Konstıtýtsııany almastyrý – qalypty protsess. Qoǵam retinde biz de, memleket te ózgerip jatyr. Aınalamyzdaǵy álem múlde ózgerip jatyr. Keıingi kezde túrli saıasatkerler men halyqaralyq uıymdar halyqaralyq quqyq aldamshy kórinis pen jalań syltaý ekenin, kúshtiniń degeni bolyp jatqanyn, realıst bolý kerektigin aıta bastady.

Qoldanystaǵy Konstıtýtsııada tsıfrlyq quqyq deıtin uǵym joq. Jastar úshin onyń basqa quqyqtardan mańyzy áldeqaıda joǵary, suranystaryna ıe. Bizge Konstıtýtsııamyzda adam quqyqtary men azamat quqyqtaryn ajyratyp kórsetý kerek. Óıtkeni 1995 jylmen salystyrǵanda qazir áldeqaıda kóp sheteldikter ómir súredi, jumys isteıdi, bilim alyp júr. Tipti júzdegen myń adam deýge bolady. Sondyqtan muny da quqyq máselesinde eskerýimiz kerek, – dedi saıasattanýshy.

Onyń paıymdaýynsha, qazir azamattarǵa aman qalý, qaýipsizdik sııaqty bazalyq qundylyqtar ǵana jetkiliksiz.

– Masloýdyń qajettilikter ıerarhııasy boıynsha aıtsaq, shyǵarmashylyq erkindik pen zııatkerlik menshik sııaqty joǵary satydaǵy quqyqtar kóbirek qajet. Saıası júıemiz de ózgerip jatyr – bir ınstıtýttar ketip, basqalary kelip jatyr. Sonyń bárin Konstıtýtsııa jobasynda tolyqtaı kórsetip, eskerip, bekitip, túsinikti tilmen mazmundadyq dep úmittenemin. Otandastarymyz ony jalpyhalyqtyq referendýmda qoldaıdy dep oılaımyn, – dedi Marat Shıbutov.

Aıta keteıik, Kazinform agenttiginiń Telegram arnasynda osy otyrystyń mátindik translıatsııasy berilip jatyr.