1916 jylǵy ult-azattyq kóterilisi tarıhta qazaqqa tán asqaq rýhty pash etken oqıǵa - Qojamjarova
ASTANA. QazAqparat - Taraz memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynda «1916 jylǵy ult-azattyq kóterilis: tarıhı mańyzy, taǵylymy men zertteýdiń perspektıvalary» atty respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq konferentsııasy ótti, dep habarlaıdy QazAqparat.
Atalǵan oqý ornynyń baspasóz qyzmetiniń aqparatyna qaraǵanda, 1916 jylǵy ult-azattyq qozǵalysynyń 100 jyl tolýyna jáne Qazaqstan Respýblıkasy táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna oraı uıymdastyrylyp otyrǵan alqaly jıynǵa memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, elimizdegi ǵylymı mekemelerdiń basshylary, tanymal tarıhshylar men belgili ǵalym-zertteýshiler qatysty.
«Qazaq halqy óz tarıhynda kóptegen azattyq kóterilisterdi bastan keshirip, eldigin, erligin tanyta bilgen. Búgingi 100 jyldyǵyn atap otyrǵan 1916 jylǵy ult-azattyq kóterilisi el tarıhyndaǵy qazaqqa tán asqaq rýhty pash etken, ulttyq sanyn qalyptastyrǵan, birlik pen yntymaqtyń úlgisin kórsetken taǵylymdy oqıǵa. Tarıhymyzdyń tereńine boılasaq, táýelsizdikke jetý jolynda qazaq halqynyń birneshe júzdegen kóterilisterge shyqqany belgili. Al sonyń barlyǵy tolyǵymen zerttelip, ádiletti tarıhı baǵasyn aldy dep aıta almaımyz. Mine búgingi konferentsııamyzdyń mindeti de osy 1916 jylǵy ult-azattyq kóterilistiń ashylmaı, aqıqaty aıtylmaı kele jatqan tustaryn baıandaý men talqyǵa salý», dedi TarMPI rektory Darııa Qojamjarova kirispe sózinde.
Jambyl oblysy ákiminiń orynbasary Erqanat Manjýov oblys ákimi Kárim Kókirekbaevtyń sharaǵa qatysýshylarǵa joldaǵan quttyqtaý hatyn oqydy.
«1916 jylǵy ult-azattyq kóterilis otarshyldyq ezgige qarsy baǵyttaldy. Sol sebepten de, búkil Qazaqstan aýmaǵyn qamtyp, ulttyq memleketti saqtaý úshin talpynǵan eń iri kóterilis retinde tól tarıhymyzda saqtaldy. Ult-azattyq kóterilisiniń barysyn zertteýde birneshe býyn aýysyp, tarıhnamalyq jáne derektanýshylyq dástúrleri qalyptasty. Alaıda, ǵylym damýynyń mindetteri 1916 jylǵy kóterilistiń áli de muraǵat qorlarynda aınalymǵa enbegen derekterin kópshilik nazaryna usyný jolynda zertteýdi jalǵastyrý qajettiligin qoıyp otyr», delingen ákim quttyqtaýynda.
Jıyn barysynda T. Sadyqov atyndaǵy Qazaqstan tarıhy kafedrasynyń meńgerýshisi, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Mámbet Qoıgeldıev «1916 jyl. Ulttyq biregeılikti saqtaý úshin kúres», ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ janyndaǵy Ortalyq Azııadaǵy dástúrli órkenıetterdi zertteý ortalyǵynyń dırektory, professor Talas Omarbekov «1916 jyl: ult zııalylarynyń kózqarasy», Memleket tarıhy ınstıtýtynyń dırektory, professor Búrkitbaı Aıaǵan «1916 jylǵy kóterilis Qazaqstandaǵy ult-azattyq qozǵalystardyń quramdas bóligi» jáne Jambyl oblystyq «Qazaqstan-Taraz» telearnasynyń dırektory Meırambek Tólepbergen «1916 jylǵy ult-azattyq kóterilistiń tarıhy týraly óleń-jyrlar» taqyryptarynda baıandamalar jasady.
Konferentsııa jumysy tórt sektsııa boıynsha júrgizildi. Atap aıtqanda, «1916 jylǵy kóterilistiń ádistemesi men teorııasy», «1916 jylǵy kóterilistiń tarıhı taǵylymdary», «1916 jylǵy kóterilis halyq aýyz ádebıetinde» jáne «1916 jylǵy kóterilis aımaqtyq tarıhta».
Konferentsııa aıasynda esimi elge belgili birqatar azamattar Qazaqstan tarıhshylar qaýymdastyǵynyń usynysymen jasalǵan 1916 jylǵy ult-azattyq kóteriliske 100 jyl tolý qurmetine arnalǵan estelik medalmen marapattaldy.
Іs-shara barysynda kitap kórmesi uıymdastyrylyp, kelip túsken materıaldar negizinde arnaıy jınaq shyǵarylatyn bolady.
