19 qyrkúıek. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún

Búgin, 19 qyrkúıek kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? Kazinform oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady

kúntizbe, týǵan kún, jylnama
Foto: Kazinform/ Midjourney

Ábil JOLAMANOV, Atyraý oblysynyń mádenıet, tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarmasy basshysy

Ábil JOLAMANOV
Foto: Gov.kz

1970 jyly Batys Qazaqstan oblysynda dúnıege kelgen. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen, tarıhshy (1992).

Eńbek joly: Batys Qazaqstan oblysy Jympıty orta mektebinde tarıh jáne qazaq tili páni muǵalimi, tárbıe isi jónindegi mektep dırektorynyń orynbasary (1992-1994); Syrym aýdany ákimi apparaty, aýdandyq jumyspen qamtý ortalyǵy, ishki saıasat, mádenıet jáne tilderdi damytý bólimi, bilim bóliminde basshylyq qyzmette (1994-2008); Batys Qazaqstan oblysy tarıhı-ólketaný murajaıynyń basshysy (2008-2014); Batys Qazaqstan oblysy Mádenıet, muraǵattar jáne qujattama basqarmasy basshysynyń orynbasary (2014-2015); Atyraý oblysy Mádenıet, muraǵattar jáne qujattama basqarmasynyń basshysy (2015-2017); Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet jáne sport mınıstrliginde mádenıet jáne óner departamenti dırektorynyń orynbasary jáne dırektory (2017-2019); Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq arhıviniń basshysy (2019-2020); Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń «Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq arhıvi» RMM dırektory.

Qazirgi laýazymyna 2023 jylǵy naýryzda taǵaıyndalǵan.

Lıýdmıla BıÝRABEKOVA, QR Prezıdenti Іs basqarmasynyń Medıtsınalyq ortalyǵy basshysynyń orynbasary

Lıýdmıla Bıýrabekova
Foto: QR Prezıdenti Іs basqarmasy

1973 jyly Qaraǵandyda dúnıege kelgen. Qaraǵandy ​​memlekettik medıtsına akademııasyn «Jalpy medıtsına» mamandyǵy boıynsha (1997); Qazaqstan farmatsevtıkalyq ınstıtýtyn «Farmatsııa» mamandyǵy boıynsha (2004); Halyqaralyq bıznes akademııasyn (2014) bıznes ákimshiligi magıstri.

Eńbek joly: Qaraǵandy ​​oblystyq qan quıý stantsııasynda medbıke (1990-1991); Qaraǵandy ​​qalasyndaǵy Qaraǵandy ​​memlekettik medıtsınalyq ınstıtýtynda klınıkalyq ordınator (1997-2000); professor H.J.Maqajan atyndaǵy kópsalaly klınıkalyq aýrýhanada klınıkalyq farmakolog (2004-2006); Qaraǵandy ​​oblysy Densaýlyq saqtaý departamentiniń bas mamany (2006-2007); Batys Qazaqstan oblysy Densaýlyq saqtaý departamentiniń strategııalyq damý jáne dári-dármek saıasaty jónindegi bastyǵynyń orynbasary (2007-2009); Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Medıtsınalyq jáne farmatsevtıkalyq qyzmetti baqylaý komıtetiniń Farmatsevtıkalyq qyzmetti, dári-dármekterdiń sapasyn jáne paıdalanylýyn baqylaý departamentiniń basshysy; Komıtet tóraǵasynyń orynbasary (2009-2010); «Ulttyq medıtsınalyq holdıng» AQ Medıtsınalyq kómekti uıymdastyrý departamentiniń bas menedjeri, Medıtsınalyq kómekti uıymdastyrý departamentiniń dırektory (2011-2013); Respýblıkalyq aeromobıl kóligi ortalyǵynyń oqý-klınıkalyq bóliminiń meńgerýshisi (2013-2014); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Іs basqarmasynyń Medıtsınalyq ortalyǵynyń «Medıtsınalyq tehnologııalar jáne aqparattyq júıeler ortalyǵy» AQ vıtse-prezıdenti (2014); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Іs basqarmasynyń vedomstvolyq baǵynysty uıymdardy basqarý departamentiniń bas ınspektory (2014-2015); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Іs basqarmasynyń Medıtsınalyq ortalyǵy basshysynyń orynbasary (2015-2017); Farmatsııa komıtetiniń tóraǵasy - Bas memlekettik farmatsevtıkalyq ınspektor; Taýarlar men qyzmetterdiń sapasyn baqylaý jáne qaýipsizdigi komıtetiniń tóraǵasy; Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý vıtse-mınıstri (2017-2020).

Qazirgi qyzmetin atqarýǵa 2021 jylǵy sáýirde kirisken.

Joshyhan QYRAÝBAEV, Qazaqstan Respýblıkasynyń Sıandaǵy Bas konsýly

Joshyhan Qyraýbaev
Foto: J.Qyraýbaevtyń jeke muraǵatynan

1975 jyly dúnıege kelgen. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (1998); Kókshetaý ýnıversıtetin shyǵystanýshy-fılolog, qytaı tili oqytýshysy, aýdarmashy-referent, zańger mamandyqtarymen bitirgen; tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty (2010).

Eńbek joly: Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Konsýldyq qyzmet departamentiniń jetekshi mamany, referenti, attashesi (1998-2000); Qazaqstan Respýblıkasynyń Ózbekstan Respýblıkasyndaǵy elshiliginiń attashesi, úshinshi hatshysy (2000-2003); QHR Úrimshi qalasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Pasporttyq-vızalyq qyzmetiniń úshinshi hatshysy (2003); Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Konsýldyq qyzmet departamentiniń úshinshi hatshysy (2003-2004); Qytaı Halyq Respýblıkasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Elshiliginiń vıtse-konsýly, birinshi hatshysy - konsýly, keńesshisi - konsýly (2004-2009); Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Gonkong SAR jáne Makao SAR-daǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas konsýly (2009-2010); Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Azııa jáne Afrıka departamenti dırektorynyń orynbasary (2010-2012); Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Shanhaı qalasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas konsýly (2015-2020); Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Konsýldyq qyzmet departamenti dırektorynyń orynbasary (2020-2021); Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Azııa-Tynyq muhıty óńiri departamentiniń dırektory (2021-2023).

Qazirgi qymetin 2023 jylǵy naýryzdan beri atqaryp keledi.

Asan DARBAEV, Qazaqstan Respýblıkasy ulttyq ekonomıka vıtse-mınıstri

Asan Darbaev
Foto: Aǵybaı Aıapbergenov/ Kazinform

1984 jyly Aqmola oblysynda dúnıege kelgen. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin (2005); T.Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıtetin (2007); QR Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasyn, Warwick ýnıversıtetin (Ulybrıtanııa) bitirgen (2012).

Eńbek joly: Qarjy mınıstrligi qurylymynda jetekshi maman (2005-2006); monopolııaǵa qarsy qurylymdardaǵy aýmaqtyq bólimshelerde bas maman (2006–2009); «Básekelestik saıasatty damytý jáne qorǵaý ortalyǵy» AQ jáne «KAZENERGY munaı-gaz jáne energetıka kesheni uıymdarynyń qazaq qaýymdastyǵy» zańdy tulǵalar birlestiginde menedjer (2009-2010); QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Tabıǵı monopolııalardy retteý jáne básekelestikti qorǵaý komıteti dırektorynyń orynbasarynan basqarma basshysyna deıingi laýazymdy qyzmet atqardy (2013–2015); QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Tabıǵı monopolııalardy retteý, básekelestikti jáne tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary (2015–2019); QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Tabıǵı monopolııalardy retteý komıtetiniń tóraǵasy (2019-2025).

Qazirgi laýazymyna 2025 jylǵy sáýirde taǵaıyndaldy.

«Eren eńbegi úshin» (2019) medalimen marapattalǵan.

Dýman RAHMETQALIEV, Rıdder qalasynyń ákimi

Dýman RAHMETQALIEV
Foto: Rıdder qalasynyń ákimdigi

1988 jyly Shyǵys Qazaqstan oblysynda dúnıege kelgen. Halyqaralyq Praga ýnıversıtetin (2011); Qazaqstan – Amerıka erkin ýnıversıtetin (2016) bitirgen.

Eńbek joly: «Teploenergosnab» JShS ekonomısi (2011); «Qazatomónerkásip-Demeý» JShS bas mamany (2013); Memlekettik mekemeniń orman jáne ańshylyq sharýashylyǵynyń jedel áreket etý tobynyń ınspektory (2014); «Ertis ÁKK» AQ baǵdarlamashysy, ınvestorlarǵa qyzmet kórsetý ortalyǵynyń bas menedjeri, aktıvterdi basqarý departamentiniń dırektory, basqarma tóraǵasynyń orynbasary (2014-2019); Shyǵys Qazaqstan oblysy qarjy departamentiniń basshysy (02.2020-04.2023); Shyǵys Qazaqstan oblysy Ulan aýdanynyń ákimi (2023-2024).

Qazirgi laýazymyna 2024 jylǵy maýsymda taǵaıyndalǵan.

Asqar TOQMAǴAMBETOV, qazaq aqyny, jazýshy

Asqar TOQMAǴAMBETOV
Foto: Adebiportal.kz

1905 jyly Qyzylorda oblysynda dúnıege kelgen. Aýyl moldasynan hat tanyǵan. Tashkent polıtehnıkalyq tehnıkýmyn, Máskeý Baspa ınstıtýtyn bitirgen. Uly Otan soǵysyna qatysqan. «Lenınshil jas» («Jas alash»), «Lenın joly» (qazirgi «Syr boıy»), «Sotsıalıstik Qazaqstan» («Egemen Qazaqstan»), «Qazaq ádebıeti» gazetteri men «Ara» jýrnalynda ár túrli qyzmetter istegen. Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Shymkent, Qyzylorda oblystary boıynsha jaýapty hatshysy bolǵan. Alǵashqy óleńder jınaǵy «Eńbek jyry» degen atpen 1928 jyly shyqqan. Asqar Toqmaǵambetov aqyndyq jolynyń alǵashqy kezeńinde Otan qorǵaý, ınternatsıonalızm taqyrybyna arnalǵan shyǵarmalar jazǵan. Otan soǵysy jyldarynda jaýyngerlerdiń maıdandaǵy erlikterin, halyqtar dostyǵy, soǵystan keıingi jyldarda beıbit ómir tynysyn óz shyǵarmalaryna arqaý etti. Asqar Toqmaǵambetov qazaq poezııasynda poema janryn damytýǵa eleýli úles qosqan aqyn. Onyń poemalaryn taqyryby, túri jaǵynan tórt topqa bólýge bolady: aýyl ómiri («Hat», «Baqyt kilti», «Qaskeleń», «Ómirge jol», «Agronom kóktemi»t. b.); elimizge eńbegi sińgen tarıhı adamdarǵa arnalǵan («Batyr Álı», «Aqyn taǵdyry», «Kreml saqshysy» t. b.); eldi, jerdi qorǵaý, otansúıgishtik, erlik taqyryby («Ajaldy jeńgen alyptar», «Batyrlar dastany», «Ýborşıtsa» t. b.); halyqtardyń dostyǵy taqyryby («Berlın kóshesinde», «Ispanııa», «Qarańǵytúnde», «Reın jaǵasynda» t. b.). Aqyn poemalarynda qazaq halqynyń kúres jolyndaǵy ómiri («Qara qyz», «Qandy jazý», «Tereń tolqyn») men keńes adamdarynyń tynys-tirshiligi («Kúzette», «Darııa syry», «Baldaqty Ospan», t.b.) sýrettelgen. «Aqyn taǵdyry» poemasyn Sáken Seıfýllınniń azamattyq, aqyndyq kelbetin ashýǵa arnaǵan. Aqynnyń «Bizdiń Sáýle», «Tap qorǵany», «Býdennyı marshy», «Bir, eki, úsh», «Qosh aman bol», «Kút meni», «Súıgen jarǵa», taǵy basqa lırıkalyq óleńderi ánge arnalǵan. Tańdamaly shyǵarmalarynyń jınaqtary jaryq kórgen.

Asqar Toqmaǵambetov aqyndyǵynyń jemisti salasy - onyń satıralyq týyndylary. Ol qazaq ádebıetindegi satıralyq poezııanyń negizin qalaýshy, ony qalyptastyryp, damytýshylardyń biri boldy. Onyń ótkir tildi syqaqóleńderi, feletońdary, mysaldary qoǵamdaǵy, adam boıyndaǵy qaıshylyqty qubylystardy synap, áshkereledi. «Kúlki-syqaq» jınaǵy, «Uıyqtaǵan bastyq», «Soqa men Qostambaev», «Bir myljyńnyń baıandamasy», «Myljyńnyń bet-aýzy», «Jelikken jeńgeılerge», «Kári jezde», «Bıdaı men qańbaq», «Saýysqan», «Mysyq pen shybyn», taǵy basqa týyńdylarynda aqyn adam boıyndaǵy unamsyz qylyqtar men ómirdiń kóleńkeli tustaryn dóp basyp, beınelep sýretteýde sheberlik tanytty. Asqar Toqmaǵambetov proza janrynda da jemisti eńbek etti. Ybyraı Jaqaev ómirin beınelegen «Qyran tuǵyrdan ushady» ( O.Bodyqovpen birge), Syr óńiri qazaqtary turmysynan jazylǵan «Syr dıqany», «Asyl azamat», «Áke men bala», «Qarbalasta», Qazan tóńkerisi qarsańyndaǵy aýyl ómirin sýrettegen «Aqmonshaq» povesterin jazdy.

Asqar Toqmaǵambetov – HІH ǵasyrda ómir súrgen qazaq aqyndary týraly jazylǵan «Jyr kúmbezi» atty tarıhı romannyń avtory. Dramatýrgııada «Eki zań», «Semafor ashyq», «Áziret Sultan» atty pesalar men «Marjan», «Bárimiz de sondaı bolsaq» atty kınostsenarııler jazǵan. S.Aınıdiń «Quldar» romanyn qazaq tiline aýdarǵan.

Qazan tóńkerisi, 1-dárejeli Otan soǵysy, úsh márte Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen, birneshe medaldarmen marapattalǵan.

Aýdarǵan: Nurlan Tuıaqov