1,5 mln gektar jer munaımen lastanǵan — depýtat
ASTANA. KAZINFORM — QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Oljas Quspekov Premer-mınıstr Oljas Bektenovtiń atyna elimizdiń munaı óndiretin óńirlerindegi ekologııalyq qaýipsizdik, jer qoınaýyn paıdalaný talaptarynyń saqtalýy jáne munaı ónimderiniń zańsyz aınalymy máseleleri boıynsha depýtattyq saýal joldaǵanyn habarlady.
Májilis depýtaty Memleket basshysynyń jýyrda ótken Óńirlik ekologııalyq sammıtte aıtqan sózin eske saldy.
— Bizdiń jańa Konstıtýtsııamyz qorshaǵan ortany qorǵaýdy memlekettik saıasat pen azamattyq jaýapkershiliktiń negizgi qaǵıdattarynyń biri retinde naqty aıqyndaıdy, — dedi ol.
Depýtattyń aıtýynsha, munaı óndiretin óńirlerde bolyp jatqan jaǵdaılar ekologııalyq qaýipsizdik, jer qoınaýyn paıdalaný jáne munaı ónimderiniń aınalymy salalarynda memlekettik baqylaýdy kúsheıtý qajettigin kórsetip otyr.
— Búginde Qazaqstanda 1,5 mıllıon gektardan astam jer munaı jáne munaı ónimderimen lastanǵan. Ekologııalyq talaptardy buzǵan munaı óndirýshi kompanııalarǵa ondaǵan mıllıard teńgege jýyq aıyppuldar men talaptar qoıylyp otyr, — dedi Quspekov.
Sondaı-aq ol Atyraý oblysyndaǵy birqatar iri ekologııalyq zań buzýdy mysalǵa keltirdi. Atap aıtqanda, «Oxygenator» JShS ruqsatsyz munaı qaldyqtaryn kádege jaratqany úshin 37 mıllıard teńge kóleminde aıyppulǵa tartylǵan. «Kaspıı Neft» AQ-qa ekologııalyq zań buzý úshin 13 mıllıard teńgeden astam talap qoıylǵan.
Depýtattyq saýalda Aqtóbe oblysyndaǵy Kól-Bas ken ornyna qatysty jaǵdaıǵa da erekshe nazar aýdaryldy. Onyń aıtýynsha, jer qoınaýyn paıdalanýshy ilespe munaı gazyn kádege jaratýǵa arnalǵan keshendi gaz daıyndaý qondyrǵysyn salý jónindegi mindettemelerden jaltaryp, árqaısysynyń qýaty 2 megavatt bolatyn úsh gaztýrbınalyq qondyrǵyny paıdalanyp otyr. Al ken ornynyń naqty qajettiligi 1 megavattan az.
— Bul rette jylyna 17 gıgavatt-saǵatqa deıingi artyq energııa arnaıy jerge tuıyqtaý júıelerine jiberilýi múmkin. Mamandardyń baǵalaýynsha, bul topyraqtyń tozýyna jáne jer asty sýlarynyń lastanýyna ákelýi yqtımal, — dedi depýtat.
Sonymen qatar, Quspekov Kaspıı óńiri arqyly munaı ónimderiniń zańsyz aınalymyna qatysty máselelerdi qosymsha tekserý qajettigin málimdedi.
Mysal retinde depýtat Meliana tankerine qatysty jaǵdaıdy keltirdi. Tergeý barysynda habarlanǵandaı, 2022-2023 jyldary atalǵan tanker arqyly 2 myń tonnadan astam shıkizat shyǵarylǵan. Memleketke keltirilgen zalal 1 mıllıard teńgeden asyp, bıýdjet 300 mıllıon teńgeden astam salyq túsiminen aıyrylǵan.
— Saldarynan memleket tabıǵı resýrstardan jáne aımaqtardyń damýyna, mektepter, aýrýhanalar men joldar salýǵa baǵyttalýy tıis qarajattan qaǵylyp otyr, — dedi depýtat.
Depýtat birneshe ýákiletti organǵa júginip, Ekologııa mınıstrligi men Energetıka mınıstrligine munaı óndirý jáne ilespe gazdy kádege jaratý kezindegi ekologııalyq talaptardyń saqtalýyn tekserýdi, al Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligine óndiristik qaýipsizdik normalarynyń oryndalýyn baqylaýdy tapsyrdy.
Aıta keteıik, depýtat «Taza Qazaqstan» boıynsha turaqty shtab qurýdy usyndy.
