15 qyrkúıek. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún

Búgin, 15 qyrkúıekte qandaı tanymal tulǵalar dúnıege kelgen? Kazinform oqyrman nazaryna esimder kúntizbesin usynady.

15 qyrkúıek. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún
Foto: Kazinform/Midjourney

Erkebulan MÁMBETOV, Qazaqstannyń memleket qaıratkeri

Erkebulan MÁMBETOV
Foto: 365info.kz

1962 jyly Soltústik Qazaqstan oblysynda dúnıege kelgen. Omby aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn (1985) ınjener-mehanık mamandyǵy boıynsha; al S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetin (2005) ekonomıst jáne menedjer mamandyǵy boıynsha bitirgen.

Eńbek joly: «Soltústik Qazaqstan mal sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýty» JShS-da zerthanashy, jumysshy, brıgadır, mehanık, bas ınjener, keńshar dırektory, «Mınkeserskıı» AÓK tóraǵasy (1985-1998); «Mambetov jáne K» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dırektory (1998-2004); Qazaqstan Respýblıkasy Soltústik Qazaqstan oblysy Mamlıýt aýdanynyń ákimi (05.2004-10.2007); Qazaqstan Respýblıkasy Soltústik Qazaqstan oblysy Qyzyljar aýdanynyń ákimi (10.2007-10.2008); «Mambetov jáne K» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń bas dırektory (2008-2023); Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty (2023-2026).

Erjan SYBANQULOV, Jetisý oblystyq prokýrorynyń birinshi orynbasary

Erjan SYBANQULOV
Foto: Gov.kz / JI-men óńdelgen

1974 jyly Almaty oblysynda dúnıege kelgen.

Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń zań fakýltetin «Quqyqtaný» mamandyǵy boıynsha bitirgen (1996).

Eńbek joly: Almaty qalasy Jetisý aýdandyq prokýratýrasynda taǵylymdamger (1996); Almaty qalasy Jetisý aýdany prokýrorynyń kómekshisi (1996-1998); Qostanaı oblysy prokýratýrasynyń jedel-tergeý qyzmetiniń, tergeý men anyqtaýdyń zańdylyǵyn qadaǵalaý bóliminiń prokýrory (1998-1999); Qostanaı oblysy prokýratýrasynyń áleýmettik-ekonomıkalyq saladaǵy zańdylyqty qadaǵalaý bóliminiń aǵa prokýrory (1999-2000); Qostanaı oblysy Áýlıekól aýdany prokýrorynyń orynbasary (2000-2001); Pavlodar qalalyq prokýratýrasynyń prokýrory (2002); Pavlodar oblysy prokýratýrasynyń aldyn ala tergeý men anyqtaýdyń zańdylyǵyn qadaǵalaý bóliminiń prokýrory (2002-2003); Pavlodar oblystyq prokýratýrasynyń aldyn ala tergeý jáne anyqtaý zańdylyǵyn qadaǵalaý departamentiniń aǵa prokýrory (2003); Pavlodar oblysy Aqtoǵaı aýdanynyń prokýrory (2003-2007); Pavlodar oblysy Baıanaýyl aýdanynyń prokýrory (2007-2012); Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Tirkeý qyzmeti jáne quqyqtyq kómek komıtetiniń departament bastyǵy (2012-2013); Almaty oblysy Tekeli qalasynyń prokýrory (2013-2015); Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasy janyndaǵy Quqyq qorǵaý organdary akademııasynyń biliktilikti arttyrý ınstıtýtynyń kásibı daıyndyq jáne damytý bólimi bastyǵynyń mindetin atqarýshy (2015-2016); Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasy janyndaǵy Quqyq qorǵaý organdary akademııasy rektorynyń kómekshisi (2016); Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasy janyndaǵy Quqyq qorǵaý organdary akademııasy apparatynyń kadr bóliminiń aǵa prokýrory (2016-2017); Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasy janyndaǵy Quqyq qorǵaý organdary akademııasynyń qaramaǵynda (2017); Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasy janyndaǵy Quqyq qorǵaý organdary akademııasynyń Personaldy basqarý bóliminiń aǵa prokýrory (2017-2018); Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasy janyndaǵy Quqyq qorǵaý organdary akademııasynyń Vedomstvoaralyq ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń Quqyq qorǵaý júıesin jetildirý jónindegi zertteýler ortalyǵynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri (2018-2019); Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýrorynyń aǵa kómekshisi (2019); Almaty oblysy prokýrorynyń orynbasary (2019-2022).

Qazirgi qyzmetin 2024 jyldyń tamyz aıynan beri atqaryp keledi.

Aleksandr SÝHANOV, Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Keńesi apparatynyń taldaý bóliminiń meńgerýshisi

Aleksandr SÝHANOV
Foto: Aqorda

1976 jyly dúnıege kelgen. Kásipkerlik jáne basqarý mádenıeti ınstıtýtyn ekonomıst mamandyǵy boıynsha (1997); «Ádilet» joǵary zań mektebin (2001) bitirgen.

Eńbek joly: BAQ jáne taldaý uıymdarynda ártúrli laýazymdardy atqardy (1997-2004); «QazMunaıGaz» UK AQ enshiles kompanııalarynda jáne ortalyq apparatynda qyzmetker (2004-2012); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń baspasóz qyzmetinde ınspektor, sektor meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń ishki saıasat bólimi meńgerýshisiniń orynbasary (2012-2018); Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Keńesiniń taldaý bóliminiń meńgerýshisi (2018-2026).

Qazirgi qyzmetine 2026 jyldyń qyrkúıeginde kiristi.

Arman BEISENBAEV, Shymkent qalasy Polıtsııa departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary

Arman BEISENBAEV
Foto: time.kz

1979 jyly dúnıege kelgen. QR ІІM Aqmola joǵary mektebiniń Qostanaı fılıalyn; QR ІІM Astana zań kolledjin «Zańger» mamandyǵy boıynsha bitirgen.

Eńbek joly: Shymkent qalalyq polıtsııa departamentiniń 2-polıtsııa bóliminiń tergeý bóliminiń tergeýshisi (1998); Shymkent qalalyq polıtsııa departamentiniń 2-jedel tergeý bóliminiń múliktik qylmystar jáne esirtki bıznesi boıynsha tergeý tobynyń tergeýshisi; Ońtústik Qazaqstan oblysy Shymkent qalalyq polıtsııa departamentiniń 2-jedel tergeý bóliminiń detektıvi; Ońtústik Qazaqstan oblysy Shymkent qalalyq polıtsııa departamentiniń 2-jedel tergeý bóliminiń qylmystyq qylmyskerler men habar-osharsyz ketkenderdi izdeý jónindegi qylmystyq tergeý tobynyń tergeýshisi; Ońtústik Qazaqstan oblysy ІІD Esirtki bıznesine qarsy kúres departamentiniń Esirtki bıznesine qarsy kúres jáne aımaqaralyq esirtki bandalaryn damytý bóliminiń aǵa tergeýshisi; Ońtústik Qazaqstan oblysy ІІD Esirtki bıznesine qarsy kúres departamentiniń vedomstvoaralyq úılestirý departamentiniń Esirtkige qarsy kúrestiń aldyn alý bóliminiń bastyǵy; Ońtústik Qazaqstan oblystyq Іshki ister departamentiniń Esirtki bıznesine qarsy kúres basqarmasynyń bastyǵy; Ońtústik Qazaqstan oblystyq Іshki ister departamentiniń Shymkent qalalyq Іshki ister departamentiniń Eńbekshi polıtsııa bóliminiń bastyǵy (2012); Shymkent qalalyq Іshki ister bas basqarmasynyń bastyǵy (2015-2017); Shymkent qalalyq Іshki ister departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary (2018); Shymkent qalalyq polıtsııa departamenti bastyǵynyń orynbasary (2019-2024); Shymkent qalalyq polıtsııa departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary (2024-2025); Túrkistan oblysy polıtsııa departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary (2025-2026).

Qazirgi qyzmetin atqarýǵa 2026 jyldyń aqpan aıynda kiristi.

Maqsat QALIAQPAROV, Qazaqstan Respýblıkasy kólik vıtse-mınıstri

Maqsat QALIAQPAROV
Foto: Aǵybaı Aıapbergenov/Kazinform

1980 jyly Qaraǵandy ​​oblysynda týǵan. L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

Eńbek joly: «QR PІB MTQ bazasy» RMK keden mamany (2000); kommertsııalyq jáne kvazımemlekettik qurylymdarda jumys istedi; Aqtaý halyqaralyq teńiz saýda portynda ınjener boldy; Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstrliginde ártúrli laýazymdardy atqardy; jáne «Elektrondyq qarjy ortalyǵy» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary (2019-2023).

Qazirgi qyzmetin 2023 jyldyń qazan aıynan beri atqaryp keledi.

Isa QAShQYNBAEV, saıası jáne qoǵam qaıratkeri, tuńǵysh qazaq dárigerleriniń biri

Isa QAShQYNBAEV
Foto: e-history.kz

1891 jyly Oral oblysynda dúnıege kelgen. Oral áskerı mektebin jáne Qazan ýnıversıtetiniń medıtsınalyq fakýltetin bitirgen.

Eńbek joly: 1917 jyly Oral oblystyq jer basqarmasynda bólim meńgerýshisi qyzmetin atqardy. Sol jyldyń jeltoqsan aıynda Ýaqytsha Ult Keńesine (Alash Orda) múshelikke kandıdat bolyp saılandy. 1920 jyly 21 maýsymda Qazaq RKP(b) sheshimimen «áleýmettik qaýipti» degen aıdarmen ol Edil boıy áskerı okrýgine jiberildi. Qazaq Halyq aǵartý komıssarıatynyń aralasýynan keıin ol Tashkentke qaıta jiberildi. 1930 jyly 1 qazanda ol Muhtar Áýezov jáne Qoshke Kemeńgerovpen birge Tashkent zańsyz ultshyl uıymynyń músheleri dep aıyptalǵan kezde, ol Almatyǵa qaıtaryldy. 1930 jyldardyń ortasynda Isa Qashqynbaev medıtsınalyq ınstıtýttyń fýnktsıonaldy dıagnostıka kafedrasynyń meńgerýshisi boldy. 1938 jyly 23 sáýirde oǵan qarsy kontrrevolıýtsııalyq qyzmet jasady degen aıyppen qylmystyq is qozǵaldy. 1939 jyly 1 jeltoqsanda Isa Qashqynbaev qamaýdan bosatyldy. Soǵys kezinde ol evakýatsııalanǵan aýrýhanany basqardy.

Stalıngrad jáne Ýkraına maıdandaryndaǵy shaıqastarǵa qatysqany úshin ol Qyzyl Juldyz ordenimen jáne medaldarmen marapattaldy. Tashkent musylman aımaqtyq feldsherlik mektebin uıymdastyrýshylardyń biri, soǵystan keıin Semashko atyndaǵy Tashkent kýrortologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda jumys istedi.

Ábsattar qajy DERBІSÁLІ, Qazaqstannyń dinı qaıratkeri, dıplomat, shyǵystanýshy ǵalym

Ábsattar qajy DERBІSÁLІ
Foto: e-history.kz

1947 jyly Ońtústik Qazaqstan oblysynda dúnıege kelgen.

M.O.Áýezov atyndaǵy Shymkent pedagogıkalyq ınstıtýtyn (1969); KSRO Ǵylym akademııasynyń Shyǵystaný ınstıtýtynda shyǵystaný jáne arabtaný mamandyǵy boıynsha aspırantýrany bitirgen (1975).

Eńbek joly: V Muhammed atyndaǵy Koroldik ýnıversıtette (Marokko) taǵylymdamadan ótti (1975 jyldan bastap); Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń Ádebıet jáne óner ınstıtýtynda ǵylymı qyzmetker (1976 jyldan bastap); S.M. Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetiniń oqytýshysy, aǵa oqytýshysy, dotsenti, dekannyń orynbasary (1977-1985); S.M. Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń arab fılologııasy kafedrasynyń meńgerýshisi (1984-1997); Áz-Zaıtýna ýnıversıtetinde (Týnıs) taǵylymdamadan ótýshi (1985 jyldan bastap); KSRO Ǵylym akademııasynyń Shyǵystaný ınstıtýtynda doktorant (1986-1988); S.M. Kırov atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń shyǵystaný fakýltetiniń dekany (1989 jyldan bastap); Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń arab fılologııasy kafedrasynyń meńgerýshisi jáne tilder jáne halyqaralyq qatynastar jónindegi prorektory (1991 jyldan bastap); Saýd Arabııasy Koroldigindegi Qazaqstan Respýblıkasynyń elshiliginde keńesshi (1997 jyldan bastap); Joǵarǵy múftı jáne Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń tóraǵasy (2000-2013); Súleımenov atyndaǵy Shyǵystaný ınstıtýtynyń dırektory (2013 jyldan bastap).

Fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor jáne Qazaqstan Joǵary bilim berý ǵylym akademııasynyń akademıgi retinde ol Berlın ýnıversıtetiniń kitaphanasynyń qoljazba qorynan Muhamet Haıdar Dýlatıdiń 1329 baıttan turatyn «Jahan name» dastanyn taýyp, ony shaǵataı tilinen qazaq tiline aýdardy. Sondaı-aq, ol Mazarı-Salatınde (Kashmır, 1988) osy kórnekti tulǵanyń qabirin izdep tapty. 2002 jyly Dýlatıdiń negizgi eńbegi «Tarıh-ı-Rashıdı» Ábsattar Derbisáliniń redaktsııasymen jáne alǵysózimen qazaq tilinde jaryq kórdi.

Ol «Parasat» (2004), І dárejeli «Ǵylym jáne óner» (Egıpet, 2002), «Ál-Fahr» (Reseı, 2007), «Sharapat» (Mońǵolııa, 2009) ordenderimen; Qazaqstan Respýblıkasynyń úsh medalimen jáne Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń «Qazaq ǵylymyn damytýǵa qosqan úlesi úshin» tósbelgisimen (2007) marapattalǵan.

Aýdarǵan: Nurlan Tuıaqov