15 qańtar. QAZAQPARAT KÚNTІZBESІ: ATAÝLY KÚNDER, OQIǴALAR, ESІMDER

15 qańtar SÁR SENBІ

Vıkıpedı ıanyń týǵan kúni . Saıt 2001 jyly 15 qańtarda ashylǵan. Gavaı tilinen aýdarǵanda vıkı sózi «jyldam» degen maǵynany bildiredi.

Vıkıpedııa (aǵylshynsha Wikipedia) - álemdik ǵalamtor jelisinde erkin taratylatyn ámbebap entsıklopedııa.

Horvatııany halyqaralyq moıyndaý kúni. 1992 jyldyń qańtardyń 15-inde Horvatııa Respýblıkasyn Eýropalyq odaqtyń 12 eli halyqaralyq túrde moıyndady. Dál osy kúni oǵan Avstrııa, Bolgarııa, Kanada, Vengrııa, Malta, Polsha jáne Shveıtsarııa qosyldy. 1992 jyly qańtardyń aıaǵyna deıin taǵy da jeti memleket: Fınlıandııa, Rýmynııa, Albanııa, Bosnııa men Gertsegovına, Brazılııa, Paragvaı jáne Bolıvııa moıyndady. Horvatııany azııalyq elder ishinde birinshi bolyp Iran tanydy, al afrıkalyq elderde Mysyr. 1992 jyly mamyrdyń 22-inde Horvatııa BUU-ǵa qabyldandy jáne sol kezde Reseı, Japonııa, AQSh, Izraıl jáne Qytaı moıyndaǵan. Horvatııada 48 elshilik, ártúrli halyqaralyq uıymdarda alty turaqty mıssııalary, 23 elshilikteri bar jáne álemniń 120 elimen dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatylǵan.

ESTE QALAR OQIǴALAR

7 7 jyl buryn (1937) Qazaq mýzyka teatrynda (kazirgi Abaı atyndaǵy Qazaq akademııalyq opera jáne balet teatry) «Er Tarǵyn» operasynyń premerasy qoıyldy. Lıbrettosyn S.Kamalov, mýzykasyn E.Brýsılovskıı jazǵan. Operada 60-tan astam halyq án-kúıleri paıdalanylǵan. Operany alǵash rejısser Q.Jandarbekov qoıǵan. Basty rólderdi KSRO halyq ártisi K.Baıseıitova (Aqjúnis), Qazaqstannyń halyq ártisi Q.Baıseıitov (Tarǵyn) oınaǵan.

4 9 jyl buryn (1965) Semeı ıadrolyq polıgonynda, Shaǵan ózeniniń keýip qalǵan arnasynda, 178 metr tereńdikte qýaty 104 kılotonnalyq atom bombasyna jarylys jasaldy. Jarylys saldarynan uzyndyǵy 408 metr, tereńdigi 100 metrge jetetin krater paıda boldy. Keıinirek atalmysh kraterdiń jaǵalaýynan 20-35 metr jerde úlken kól paıda boldy. Jer qazý tehnıkasynyń kómegimen arna qazylyp, sý kraterge quıylǵan.

20 jyl buryn (1994) Elbasy Jarlyǵymen Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń muraǵaty quryldy.

28 9 jyl buryn (1725) Ábilqaıyr hannyń qazaqtardyń basyn qosyp, Túrkistandy qaıta alǵany jónindegi habar Máskeýge jetti.

23 9 jyl buryn (1775) «Jaıyq ózenin - Oral, sonda ornalasqan kazaktardy oraldyqtar, Jaıyq qalasyn - Oral» dep ózgertý týraly ІІ Ekaterına patshanyń jarlyǵy shyqty.

5 jyl buryn (2009) Respýblıkadaǵy tanymal jazýshy Medeý Sársekeniń jańa kitaby jaryq kórdi. «Dara daryn» atty roman-essede qazaqtyń uly ǵalymy, akademık Qanysh Sátbaev týraly jazylǵan. Jańa basylymǵa ǵalymnyń ómiri men qyzmetiniń ár túrli kezeńin kórsetetin úsh júzge jýyq fotosýretter kirdi.

5 jyl buryn (2009) Aqmola oblysynyń Eńbekshiler aýdanynda jańa týrıstik keshen ashyldy. Bes jaqsy jabdyqtalǵan kottedjder, sport jáne balalar alańy, basseıni bar 60 adamǵa qyzmet kórsetýge eseptelgen ortalyq Şýche-Býrabaı kýrort aımaǵynda ornalasqan.

5 jyl buryn (2009) «Semey» fotoalbomy jaryq kórdi. Jýrnal qazaq, orys, aǵylshyn jáne qytaı tilderinde basylǵan. Albomda eski Semeıdiń tarıhı eskertkishteri, sáýleti men mádenıetiniń, qazirgi zaman jańa qurylystary, dańǵyly jáne kósheleriniń sýretteri jınaqtalǵan. Onyń avtory - mádenıet jáne tilderdi damytý bóliminiń bastyǵy Aıdar Samaev.

7 6 jyl buryn (1938) Pavlodar oblysy quryldy.

Pavlodar oblysy 1938 jylǵy qańtardyń 15-inde KSRO Joǵarǵy Keńesiniń 1-shi sessııasy Qazaqstannyń úsh oblysyn bólý týraly KSRO Zańyn jáne Búkilodaqtyq Kommýnıstik (bolshevıkter) Ortalyq Komıtetiniń qaýly jobasyn bekitti. Shyǵys Qazaqstan oblysynan Pavlodar oblysy bólinip shyqty, onyń quramyna on aýdan kirdi.

Oblystyń aýmaǵynda Baıanaýyl ornalasqan - ol Pavlodarlyq Ertis jaǵalaýynyń marjany, Qazaqstan Respýblıkasynyń eń ádemi jerleriniń biri.

6 jyl buryn (2008) Pavlodarlyq «Romat» polımerlik dárigerlik buıymdardy óndiretin farmatsevtıkalyq fırmasy zamanaýı jabdyqtarmen jaraqtalǵan bir ret qoldanatyn úsh komponenti shprıtsti shyǵaratyn jeli iske qosyldy. Jańa tehnıka kásiporynǵa halyqaralyq standarttarǵa saı jasalǵan jańa nusqany óndirýge jáne eskirgen eki komponentti shprıtsterdiń shyǵýyn toqtatýǵa múmkindik beredi. Jelini Reseıdiń jáne Ulybrıtanııanyń mamandary jasap shyǵarǵan, onyń qýaty - jylyna 100 mln. shprıts.

6 jyl buryn (2008) M.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń Qazaqstandyq fılıaly men softerlik SMART-EX kompanııasy Yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy.

Memorandým birqatar baǵyttar boıynsha perspektıvaly ózara yntymaqtastyq úshin quqyqtyq negiz bolyp otyr. Atap aıtqanda, mundaı yntymaqtastyq bolashaq baǵdarlamashylardy kásibı bilimdi tereńirek ıgerýge yntalandyrady.

6 jyl buryn (2008) Qazaqstan Úkimetiniń otyrysynda jarǵylyq kapıtalyna memlekettiń júz paıyzdyq qatysýymen akademık Ómirzaq Sultanǵazın atyndaǵy «Ǵaryshtyq zertteýler jáne tehnologııalardyń ulttyq ortalyǵy» aktsıonerlik qoǵamyn qurý týraly sheshim qabyldandy.

6 jyl buryn (2008) Memleket basshysy N.Nazarbaev «Býrabaı» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵyn qurý týraly Jarlyqqa qol qoıdy. Onyń maqsaty Şýche-Býrabaı kýrorttyq aımaǵyn damytý.

4 jyl buryn (2010) Qaraǵandy «Bolashaq» ýnıversıtetinde Quqyqtyq jáne salystyrmaly zertteýler ınstıtýty ashyldy.

Instıtýt 2009 jyldyń qyrkúıeginde quryldy.

Quqyqtyq jáne salystyrmaly zertteýler ınstıtýty mynadaı máselelerdi sheshedi. Zań jobalaryna, onyń ishinde vedomstvolyq normatıvtik aktiler men sheshimderge saraptama jasaý. Zamanaýı kezeńdegi qylmyspen kúres strategııasy men tásilderin ǵylymı negizdeý, qylmys jasaýǵa tikeleı jáne janama túrde jaǵdaı týǵyzatyn alǵysharttardy anyqtaý. Qoldanystaǵy zańnama normalaryn jetildirý boıynsha ǵylymı-zertteýler júrgizý jáne osy negizde qoldanystaǵy zańnamaǵa balama zań jobasyn nemese ózgertýlerdi daıyndaý. Quqyq qorǵaý organdarynyń qylmyspen kúresýdegi praktıkalyq qyzmetin zerttep bilý jáne olardyń jumysyndaǵy oń tájirıbelerdi taratý. Olardyń qylmyspen kúres baǵytynda basqa memlekettik organdarmen, qoǵamdyq uıymdarmen birlese áreket etý formalary men tásilderiniń negizgi baǵyttaryn ǵylymı negizdeý. Qylmyspen kúres salasynda áleýmettik zerteýler júrgizý.

4 jyl buryn (2010) Elordadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada aqyn, jýrnalıst Saılaý Baıbosynnyń «Ereımentaý» atty kitabynyń tanystyrylymy boldy.

Ereımen óńiri qıly-qıly tarıhymen, qarys súıem jeri úshin qaharmandyqpen kúresken qanjyǵaly Bógenbaı, Jantaı, Bozan batyrlardyń, Bógenbaıdan taraıtyn Bapan, Saqqulaq bıler, sondaı-aq Úmbeteı jyraý sııaqty halqyna qorǵan bolǵan uly tulǵalar dúnıege kelgen meken. Keń-baıtaq qazaq dalasynyń qasıetti bir pushpaǵy sanalatyn osynaý óńirdiń arǵy-bergi tarıhy hattalyp, el aýyzynda aıtylatyn ańyz-áńgimeler saralanǵan, aıtýly oqıǵalar men shejirelik jylnamalar júıelengen, tarıhı tanymal tulǵalar jaıynda syr shertetin kitaptyń oqyrmanǵa bereri az emes.

«Folıant» baspasynyń «Meniń Otanym - Qazaqstan» serııasymen jaryq kórgen kitaptyń tusaýkeser rásimine aqyn- jazýshylar, mádenıet jáne óner qaıratkerleri, zııaly qaýym ókilderi qatysty.

4 jyl buryn (2010) Qazaqstanda «Habar» telearnasynda qazaq jáne orys tilindegi «Semıa» - «Otbasy» atty jańa televızııalyq joba iske qosyldy. Joba balalardyń quqyǵyn qorǵaýǵa, otbasy máselelerine, otbasydaǵy qarym-qatynasqa, otbasy ınstıtýtaryn jáne otbasylyq dástúrlerdi saqtap qalýǵa arnalǵan. Árbir habarda mynandaı ózekti suraqtar kóteriledi - balalar nashaqorlyǵy jáne qylmysy, múmkindigi shekteýli balalar men jetimderdiń quqyqtaryn qorǵaý, kóp balaly, turmysy tómen jáne tolyq emes otbasylardyń máseleleri qaralady.

4 jyl buryn (2010) Almatyda Á.Qasteev atyndaǵy óner memlekettik murajaıynda belgili qazaqstandyq sýretshi Aıtbaı Qulbaıdyń jeke kórmesi ashyldy.

4 jyl buryn (2010) Almatyda QR tuńǵysh Prezıdentiniń qorynda áıgili qazaqstandyq fotosýretshi, kınematografıster Odaǵynyń múshesi, QR Jýrnalıster Odaǵy syılyǵynyń laýreaty Nıkolaı Postnıkovtyń kórmesi ashyldy.

2 jyl buryn (2012) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Ulttyq tennıs ortalyǵy aýmaǵynda qurylǵan halyqaralyq standarttarǵa saı keshende boldy.

1 jyl buryn (2013) «Qazaqfılm» AQ shyǵarǵan Ámir Baıǵazınniń «Úılesimdilik sabaqtary» týyndysy Halyqaralyq kıno qorynyń (Berlinale World Cinema Fund) syılyǵyna ıe boldy.

21 jyl buryn (1993) AQSh-ta NBC arnasynda «Santa-Barbara» operasynyń sońǵy serııasy shyqty. Telehıkaıa 8 jyldan astam translıatsııalanǵan. Osy ýaqytta 2137 serııasy shyǵyp úlgergen.

ESІMDER

79 jyl buryn (1935) aktrısa, Qazaqstannyń halyq ártisi ÁKBAROVA Zınat dúnıege keldi.

Almaty oblysy Jarkent qalasynda týǵan.

Almaty horeografııalyq ýchılışesin bitirgen.

1955 jyldan bastap Uıǵyr mýzykalyq teatrynyń bıshisi, keıin aktrısasy boldy.

Ákbarova jasaǵan obrazdar qyzý kańdy, ótkir minezimen aıqyndalady. Teatr sahnasynda Maıymhan, Leılihan, Gúlzara (D.Asımov pen A.Sadyrov «Anarhan»), Gúlbadam (D.Asımov pen V.Dıakov «Ǵarıp pen Sánám»), Gúlshehra (Ú.Gadjıbekov «Arshın mal alan»), Aıhan (X.Hamzan «Maısaranyń aılasy»), Nazýgým (Q.Hasanov pen S.Bashoıan «Nazýgým»), Ámal (S.Jamal «Qara raıhan»), ıArenka (A.Aleksandrov pen L.ıÝhvıd «Malınovkadaǵy toı») rólderin oryndady.

64 jyl buryn (1950-2008) sáýletshi, Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen sáýletshisi, KSRO halyq sáýletshisi MONTAQAEV Qaldybaı Jumaǵalıuly dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasynyń Altaı Respýblıkasynda týǵan.

Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn bitirgen.

1972-1982 jyldary Almaty Jobalaý ınstıtýtynda sáýletshi, aǵa sáýletshi, top jetekshisi, sheberhana bastyǵy, bas sáýletshisi qyzmetterin atqarǵan. Qazaqstan Sáýletshiler odaǵynyń prezıdenti, Shyǵys elderi Sáýlet Akademııasynń vıtse-prezıdenti, onyń Qazaqstandaǵy bólimshesiniń tóraǵasy, «Almatygıprogor» AQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy boldy.

Almatydaǵy 12-qabatty eksperımentti turǵyn úıdiń, Qazaqstan KP OK ǵımaratynyń, Almatydaǵy Prezıdent saraıynyń, Respýblıka alańy kesheniniń, «Aınabulaq», «Aqsaı», «Orbıta» yqsham aýdandaryndaǵy birqatar keshendi qurylystardyń, sondaı-aq Máskeý qalasyndaǵy Qazaqstan mádenı ortalyǵy jobasynyń avtorlar tobyn basqarǵan. Keıingi jyldary Astana qalasyndaǵy Prezıdent rezıdentsııasy, Úkimet jáne Parlament úıi, birqatar mınıstrler, Kongress-holl, Astana aeroporty men aerovokzaly, ortalyq ámbebap dúkeni jáne taǵy basqa jobalaryn jasady.

KSRO Memlekettik syılyǵynyń ıegeri, Afına qalasynda ótken Akropol murajaıyna arnalǵan halyqaralyq baıqaýdyń dıplomanty, dúnıejúzilik Bennale festıvaliniń ıegeri.

Qazaqstannyń 2000 jylǵy «Jyl sáýletshisi» ataǵyn alǵan. «Qurmet» ordenimen marapattalǵan.

10 3 jyl buryn (1911-1990) qoǵam jáne memleket qaıratkeri ARTYǴALIEV Sholaq dúnıege keldi.

Batys Qazaqstan oblysynda týǵan. Oral halyqtyq bilim berý ınstıtýtyn, Búkilodaqtyq Kommýnıster partııasy Ortalyq Komıteti janyndaǵy Joǵary partııa mektebin bitirgen. 1931-1938 jyldary - keńshar komsomol komıtetiniń hatshysy, Batys Qazaqstan oblystyq partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi, Aqtóbe oblystyq partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi, Oral qalalyq partııa komıteti hatshysynyń orynbasary, Orda aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy, Batys Qazaqstan oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy. 1938-1940 jyldary - Batys Qazaqstan oblystyq partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisiniń orynbasary, nusqaýshysy. 1940-1942 jyldary - Jánibek aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy. 1942-1943 jyldary - Batys Qazaqstan oblystyq partııa komıtetiniń kadrlar jónindegi hatshysy. 1943-1945 jyldary - Búkilodaqtyq Kommýnıster partııasy Ortalyq Komıteti janyndaǵy Joǵary partııa mektebiniń tyńdaýshysy. 1945-1950 jyldary - Taldyqorǵan oblystyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy. 1950-1952 jyldary - Jambyl oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy. 1952-1958 jyldary - Qazaq KSR Kásipodaqtary Keńesiniń hatshysy. 1958-1962 jyldary - Qazaq KSR Kásipodaqtary keńesi Almaty oblysy boıynsha uıymdastyrý bıýrosynyń tóraǵasy. 1962-1964 jyldary - Almaty oblystyq ónerkásip qyzmetkerleri kásipodaqtary keńesiniń tóraǵasy. 1964-1971 gody - Almaty oblystyq kásipodaqtary keńesiniń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. 1971 jyly zeınetkerlikke shyqqan. 1971-1975 jyldary - Almaty tutyný odaǵy tóraǵasynyń kadrlar jónindegi orynbasary boldy. Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń 2-4 shaqyrylymynyń depýtaty.

Eńbektegi Qyzyl Tý ordenimen úsh márte, «Qyzyl Juldyz», «Qurmet belgisi» ordenderimen jáne kóptegen medaldarmen marapattalǵan.

73 jyl buryn (1941) Aqmola memlekettik medıtsına akademııasynyń kafedra meńgerýshisi, Astana qalasy otorınolarıngologııa ǵylymı-klınıkalyq ortalyǵynyń dırektory, medıtsına ǵylymynyń doktory, professor, UǴA-nyń akademıgi, QR Medıtsına ǵylymy akademııasynyń akademıgi, QR Halyqaralyq joǵary ǵylym mektebi akademııasynyń akademıgi, Nıý-Iork Ǵylym akademııasynyń akademıgi, Halyqaralyq otorınolarıngologııa akademııasynyń akademıgi, KSRO, Qazaq KSR-i densaýlyq saqtaý isiniń úzdigi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, akademık N.P.Sımanovskıı atyndaǵy syılyqtyń laýreaty TÓLEBAEV Raıys Qajkenuly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysy Jarma aýdanynda týǵan. Semeı medıtsına ınstıtýtyn, Almaty memlekettik medıtsına ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen. 1970-1975 jyldary - Qazaq aımaqtyq potologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri. 1975-1977 jyldary - Qazaq KSR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ǵylym bóliminiń meńgerýshisi. 1977-1982 jyldary - Qazaq aımaqtyq potologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bólim bastyǵy. 1982-1987 jyldary Qazaq KSR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń bas mamany. 1987-1991 jyldary - Qazaq gıgıena jáne kásibı aýrýlar ǵylymı zertteý ınstıtýtynyń Óskemen fılıalynyń basshysy. 1991-1992 jyldary - «KRAMDS-Densaýlyq» JShS-iniń dırektory, «Kramds» korporatsııasynyń menedjeri. 1992-1993 jyldary - QR Mınıstrler Kabıneti janyndaǵy Joǵary attestatsııalyq komıssııa bóliminiń meńgerýshisi. 1993-1997 jyldary - Ońtústik Qazaqstan medıtsına akademııasynyń rektory. 1997-2001 jyldary - Qazaq memlekettik medıtsına akademııasynyń rektory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde 1997 jyldan isteıdi. Doktorlyq jáne kandıdattyq dıssertatsııa qorǵaý jónindegi keńesiniń múshesi. «Otorınolarıngologııa - Bas, Moıyn hırýrgııasy» jýrnalynyń bas redaktory, sonymen qatar «Otorınolarıngologııa jarshysy» jýrnaldarynyń, «Reseılik rınologııa», «Reseılik otorınolarıngologııa» baspahanalarynyń redaktsııalyk keńesteriniń múshesi, respýblıkalyq «Qazaqstannyń medıtsınalyq jýrnaly», «Ýnıversıtet jarshysy», Ekologııa jáne densaýlyq», «Morfologııa jene deleldemeli medıtsına» jýrnaldarynyń redaktsııalyq alqalarynyń múshesi. Respýblıkalyq otorınolarıngologtar assotsıatsııasynyń Prezıdenti.

450 astam ǵylymı eńbektiń, 16 monografııanyn, memlekettik tildegi eki oqý kuralynyń, 26 ádistemelik usynystar men oqý-ádistemelik quraldardyń avtory, ol onnan astam ónertabystyń avtorlyk kýáligi men patentine ıe bolǵan. Onyń jetekshiligimen 14 doktorlyq jáne 37 kandıdattyq dıssertatsııa qorǵalǵan. Ol bes halyqaralyq akademııalardyń akademıgi, Q.A.Iassaýı atyndaǵy Halyqaralyq Qazaq-Turik ýnıversıtetiniń, Semeı jáne Qaraǵandy memleketgik ýnıversıtetteriniń kurmetti professory. Raıs Qajkenulynyń esimi Kembrıdj ýnıversıtetiniń Halyqaralyq ómirbaıandar ortalyǵynyń «XXI ǵasyrdyń ataqty ǵalymdary» kitabyna engizilgen. «Joǵarǵy tynys alý joldary men estý músheleriniń patologııasy» , «Fosforlyq ýyttaný kezindegi tynys alý joldary men estý músheleriniń patologııasy», «Qorǵasynmen sozylmaly ýyttaný» (1996), medıtsınalyk kolledjder men joǵarǵy oqý oryndaryna arnalǵan memlekettik tildegi «Qulaq, muryn, tamaq aýrýlary oqý quraly, Otorınolarıngologııa men pýlmonologııadaǵy derilik ósimdikter», Tynys alý traktynyń qabyný-dıstrofııalyk ezgeristerin dıagnostıkalaý», «Deni saý jastar - kúshti ásker kepili», «Tynys alý patologııasynyń kýrorttyq terapııasy», «Jedel jáne sozylmaly sınýsıtter», «Ambýlatorııalyq jaǵdaıdaǵy sınýsıtterdi dıagnostıkalaý, aldyn alý jáne emdeý», «Muryn qýysy jáne onyń qosalqy qýystarynyń aýrýlary», Tynys joldary men estý músheleriniń aýrýlaryn jikteý jónindegi anyqtamalyq, «Otorınolarıngologııa termınderiniń túsindirme sózdigi», joǵarǵy medıtsınalyq oqý oryndaryna arnalǵan qazaq tilindegi «Otorınolarıngologııa dáristeri» oqýlyǵy, taǵy basqa eńbekteri jaryq kórgen

Kóptegen medaldarmen marapattalǵan.

63 jyl buryn (1951) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Medıtsınalyq qyzmetke aqy tóleý komıtetiniń tóraǵasy ERMEKBAEV Qanat Qartaıuly dúnıege keldi.

Jezqazǵan oblysynda (qazirgi Qaraǵandy oblysy) týǵan. Qaraǵandy memlekettik medıtsına ýnıversıtetin, Evneı Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Medıtsına ǵylymdarynyń kandıdaty.

1974-1976 jyldary - Qaraǵandy oblystyq klınıkalyq aýrýhanasynyń ıntern-dárigeri, Qaraǵandy qalalyq №2 emhanasynyń jáne №4 qalalyq aýrýhanasynyń hırýrg-dárigeri, 1978-1981 jyldary - Qaraǵandy qalalyq №2 emhanasynyń hırýrg-dárigeri jáne №3 qalalyq aýrýhanasynyń travmatolog- dárigeri bolǵan. 1976-1978 jyldary KSRO qarýly kúshterinde qyzmet etken. 1981-1999 jyldary - Qaraǵandy memlekettik medıtsına ınstıtýtynyń travmatologııa kafedrasynyń zerthanashy dárigeri, Qaraǵandy qalasy Karýgol aýylyndaǵy Medıtsınalyq sanıtarııalyq bóliminiń travmatologııa bólimshesiniń meńgerýshisi, basdárigeriniń orynbasary jáne oblystyq klınıkalyq aýrýhanasynyń basdárigeri. 1999-2006 jyldary - Qaraǵandy oblysy Densaýlyq saqtaý departamentiniń dırektory. 2008-2010 jyldary - Úkimet jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq bankiniń janyndaǵy Ulttyq taldaý ortalyǵy jobasynyń menedjeri, Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Strategııalyq damý departamentiniń dırektory, Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Medıtsınalyq qyzmet kórsetý salasyndaǵy baqylaý komıteti tóraıymynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2010 jyldyń sáýirinen Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Medıtsınalyq qyzmetke aqy tóleý komıtetiniń tóraǵasy qyzmetin atqarady.

53 jyl buryn (1961) «Qazaqstan temir joly» Ulttyq kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamy býhgalterlik esep departamentiniń dırektory BIMAHIMOVA Raýshan Sembekqyzy dúnıege keldi.

Taldyqorǵan oblysy Taldyqorǵan aýdanynda (qazirgi Almaty oblysy Eskeldi aýdany) týǵan. Evneı Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

1983-1985 jyldary - Taldyqorǵan avıaotrıadynyń aǵa qarjygeri. 1985-1986 jyldary - «Selhozhımııa» óndiristik birlestiginiń aǵa ekonomısi-qarjygeri. 1986-1991 jyldary - Taldyqorǵan agroóndiristik komıtetiniń esepke alý jónindegi jetekshi mamany. 1991-1994 jyldary - «Agrotehservıs» JShS-niń bas esepshisi. 1994-1999 jyldary -«PromservısHoldıngi» Korporatsııasynyń bas esepshisi. 1999-2003 jyldary - «Baldyrǵan» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń bas esepshisi. 2003-2004 jyldary - «Kaspıan Servısez Grýpp Lımıted Almaty» fılıalynyń salyq jónindegi esepshisi. 2004-2005 jyldary - «QazTransInvest» aktsıonerlik qoǵamynyń bas esepshisi. 2005-2006 jyldary - «Sát Jol kompanııasy» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń bas esepshisi.

2006-2008 jyldary - «Qazaqstan temir joly» Ulttyq kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamy býhgalterlik esep basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan.

2008 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

38 jyl buryn (1976) «Kto est kto v Kazahstane» aqparattyq-baspalyq jobasynyń jetekshisi, Qazaqstan ómirbaıandyq entsıklopedııasynyń bas redaktory, Qazaqstan Respýblıkasy Jýrnalıster Odaǵy syılyǵynyń laýreaty ÁShІMBAEV Danııar Rahmanuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. «Turan» ýnıversıtetin bitirgen.

1990-1993 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym Akademııasy Ortalyq ǵylymı kitaphanasynyń kitaphanashysy. 1993-2000 jyldary - «Turan-Azııa» Holdıng-ortalyǵynyń menedjeri, bólim basshysynyń orynbasary, qarajattyq dırektory, vıtse-prezıdenti. 2000-2004 jyldary - «Repýtatsııa» kommýnıkatıvtik tehnologııalar ortalyǵynyń bas redaktory qyzmetterin atqarǵan. 1994 jyldyń maýsymynan - qazirgi qyzmetinde.

«Kto est kto v Kazahstane», «Kazahstan 90-h. Pravıtelstvo Kajegeldına: prıvatızatsııa, korrýptsııa ı borba za vlast», «Vybory-2004 v Kazahstane: shag za shagom», «Sotsıalno-polıtıcheskıe portrety gosýdarstv Tsentralnoı Azıı» kitaptarynyń avtory.

5 8 jyl buryn (1956) QR ádilet mınıstriniń orynbasary BAIMOLDINA Záýresh Hamıtqyzy dúnıege keldi.

Aqmola oblysynda týǵan. Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń zań faýltetin, Saratov zań ınstıtýty janyndaǵy aspırantýrany, AQSh-tyń Reno qalasynda Ulttyq sot kolledji janyndaǵy kýrsty bitirgen.

1985 jyldan E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń zań fakýltetinde, oqytýshy, aǵa oqytýshy, dotsent, dekannyń orynbasary. 1994 jyldan - QR ádilet mınıstrligi Bas basqarmasy zańdy tulǵalardy tirkeý basqarmasynda ekonomıkalyq zańnama bóliminiń bastyǵy, basqarma bastyǵy. 1996 jyldan - Qazaq memlekettik zań ınstıtýtynyń kafedra meńgerýshisi, kásipkerlik-quqyqtyq fakýltetiniń dekany, dotsent, professor. 2005 jyldan - QR qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrliginiń normatıvtik-quqyqtyq qamtamasyz etý basqarmasynyń bastyǵy, normatıvtik-quqyqtyq qamtamasyz etý jáne halyqaralyq yntymaqtastyq departamenti dırektorynyń orynbasary. 2006 jyldan - QR Prezıdenti Ákimshiliginiń quqyq qorǵaý jáne sot júıesi máseleleri jónindegi bóliminiń bas sarapshysy, bas ınspektory. 2008 jyldan - QR Prezıdenti Ákimshiligi memlekettik-quqyqtyq bóliminiń ınspektory.

2012 jylǵy aqpannan - qazirgi qyzmetinde. «Qazaqstan Konstıtýtsııasyna 10 jyl» (2005), «Astananyń 10 jyldyǵy» (2008), «Eren eńbegi úshin» (2008) medaldarymen marapattalǵan.

53 jyl buryn (1961) Aqmola oblysy Esil aýdanynyń ákimi RAHMETOV Qalı Sultanahmetuly dúnıege keldi.

Aqmola oblysynyń Esil aýdanyndaǵy Kovylnyı stantsııasynda týǵan. Tselınograd aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn ekonomıst-uıymdastyrýshy mamandyǵy boıynsha bitirgen. Eńbek jolyn Torǵaı oblysy Esil aýdanyndaǵy «Janyspaı» keńsharynda traktorshy, brıgadırdiń kómekshisi bolyp bastady. Odan ári Esil aýdandyq qarjy bóliminiń ınspektory, aǵa ekonomısi, Esil aýdandyq partııa komıtetiniń úgit jáne nasıhat bóliminiń nusqaýshysy boldy. Esil aýdany boıynsha memlekettik salyq ınspektsııasynyń bastyǵy, Esil aýdany boıynsha salyq komıtetiniń tóraǵasy, Soltústik Qazaqstan oblysy boıynsha salyq komıtetiniń tóraǵasy, Almaty qalalyq salyq departamentiniń Bostandyq aýdany boıynsha salyq basqarmasynyń bastyǵy bolyp qyzmet atqardy. Esil aýdanynyń ákimi qyzmetine taǵaıyndalǵanǵa deıin Qostanaı oblysy boıynsha salyq departamenti bastyǵynyń orynbasary bolyp istedi.

37 jyl buryn (1977) "QazMunaıGaz" Ulttyq kompanııasy aktsıonerlik qoǵamy basqarma tóraǵasynyń keńesshisi ÁBDENOV Serik Saqboldauly dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysy, Qarqaraly qalasynda týǵan. Qazaq quqyqtaný jáne halyqaralyq qatynastar ınstıtýtyn (1998) zańger mamandyǵy boıynsha; Qaraǵandy Qazaq tutynýshylar odaǵy ekonomıkalyq ýnıversıtetin (2004) ekonomıst mamandyǵy boıynsha bitirgen.1998 jyldan - QR Ádilet mınıstrligi Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi tirkeý basqarmasy bóliminiń bas mamany, bastyǵy. 2000 jyldan - zań saraptamasy bóliminiń bastyǵy, baqylaýjáne qujattyq aınalym basqarmasynyń bastyǵy, QR SІM apparaty jetekshisiniń orynbasary.2003 jyldan - kommertsııalyq qurylymdarda jumys istegen.2004 jyldan - QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Eńbek jáne halyqty eńbekpen qamtamasyz etý departamenti dırektorynyń orynbasary, dırektory.2007 jyldan - QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıtse-mınıstri.2009 - 2012 jyldar aralyǵynda Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary. 2012-2013 jj QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri. 2013 jyldyń shilde aıynan "QazMunaıGaz" Ulttyq kompanııasy aktsıonerlik qoǵamy basqarma tóraǵasynyń keńesshisi qyzmetinde

36 jyl buryn (1978) Oral qalasynyń ákimi K ÓLGІNOV Altaı Seıdiruly dúnıege keldi.

ıAsaýı atyndaǵy Halyqaralyq Qazaq-Túrik ýnıversıtetin, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasyn, «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha Ulybrıtanııanyń Aberdın ýnıversıtetin bitirgen. Mamandyǵy - zańger, memlekettik jáne jergilikti basqarý magıstri, halyqaralyq kommertsııalyq quqyq magıstri. Eńbek jolyn 2001 jyly Bas proýratýra janyndaǵy quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý komıtetiniń kadrlarmen jumys bóliminiń bas mamany, prokýrory bolyp bastady. 2002-2003 jyldary osy komıtettiń quqyqtyq statıstıkany qalyptastyrý basqarmasynyń prokýrory boldy. 2003-2007 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri jónindegi agenttiginiń Astana qalasy boıynsha basqarmasy bastyǵynyń orynbasary qyzmetin atqardy. 2007-2008 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń zań aktilerin jasaqtaý jáne taldaý basqarmasynyń bastyǵy. 2008-2010 jyldary «AlashMedıaGrýpp» JShS bas dırektorynyń quqyqtyq máseleler jónindegi orynbasary. 2010 jyldan osy kezge deıin Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń aımaqtyq-uıymdastyrý jáne memlekettik baqylaý jumystary bóliminiń memlekettik ınspektory bolyp qyzmet jasady. 2012-2013 jj BQO ákiminiń orynbasary qyzmetinde boldy.

16 4 jyl buryn (1850-1891) matematık, Peterbor Ǵylym akademııasyndaǵy tuńǵysh áıel korrespondent-múshesi KOVALEVSKAıA Sofıa Vasılevna dúnıege keldi.

8 5 jyl buryn (1929-1968) AQSh-taǵy násildik kemsitýshilikke qarsy kúresker, Nobel syılyǵynyń laýreaty Martın LıÝTER KING dúnıege keldi.

5 6 jyl buryn (1958) serb saıasatkeri, Demokratııalyq partııanyń tóraǵasy, Serbııanyń 2004-2012 jyldardaǵy prezıdenti TADICh Borıs dúnıege keldi.