14 qyrkúıek. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún

Búgin, 14 qyrkúıekte qandaı tanymal tulǵalar dúnıege kelgen? Kazinform oqyrman nazaryna esimder kúntizbesin usynady.

kúntizbe, týǵan kún
Foto: Pixabay

Serikbek JANBOLAT, jýrnalıst, Qazaqstan Jýrnalıster akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti syılyǵynyń laýreaty

Serikbek JANBOLAT
Foto: massaget.kz

1964 jyly Semeı oblysynda dúnıege kelgen. 1989 jyly S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetin támamdaǵan. Televızııa salasynda «Jigittiń sultany», «Úkili úmit», «Taıbýryl», «Qazaqtyń Qajymuqany» syndy tanymdyq jobalardy uıymdastyryp, «Jeti kún» aqparattyq-taldamalyq, «Sálem, Qazaqstan» tańǵy habarynyń, «Kókpar» baǵdarlamasynyń jáne basqa da televızııalyq jobalardyń júrgizýshisi boldy. 2004 jyly «Aıqyn» gazetin ashyp, 2008 jyly «Alash aınasy» gazetiniń negizin qalady. «Shyǵysym meniń!», «Semeıim erkem», «Shyńǵystaý arýy» sekildi ánderdiń avtory.

Murat QUSAIYNOV, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasynyń basshysy

Murat QUSAIYNOV
Foto: Rýslan Mýhamedıarov /Kazinform

1969 jyly Shyǵys Qazaqstan oblysy Óskemen qalasynda dúnıege kelgen. 1992 jyly V.I.Lenın atyndaǵy Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn «Taý-ken ınjeneri» mamandyǵy boıynsha, 2016 jyly Qazaqstan-Amerıkalyq erkin ýnıversıtetin «Memlekettik jáne jergilikti basqarý» mamandyǵy boıynsha támamdaǵan.

Eńbek jolyn 1985 jyly Shyǵys Qazaqstan oblysy Ulan aýdanyndaǵy Asý-Bulaq kentinde Aıýdın orman sharýashylyǵynda jumysshy bolyp bastaǵan. 1991-1993 jyldary «ıÝbıleınyı» kenishindegi Belogor taý-ken baıytý kombınatynda tazartý kenjarynyń taý-ken jumysshysy, taý-ken sheberi, 1993-1999 jyldary Borovoe óndiristik orman sharýashylyǵynda ormanshynyń kómekshisi, orman sharýashylyǵy ınjeneri, ormanshy, bas ormanshy qyzmetterin atqarǵan. 1999-2015 jyldary Asý-Bulaq orman sharýashylyǵyn, 2015-2017 jáne 2018-2025 jyldary Shyǵys Qazaqstan oblysynyń tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasyn basqardy. 2017 jyly basqarma basshysynyń orynbasary, 2017-2018 jyldary Ulan aýdany ákiminiń orynbasary qyzmetterin atqardy. 2025-2026 jyldary Shyǵys Qazaqstan oblysy ákimi apparaty basshysynyń orynbasary boldy.

Qazirgi qyzmetin 2026 jylǵy naýryz aıynan bastap atqaryp keledi.

Qýanysh SÚLEIMENOV, Abaı oblysy boıynsha fermerler qaýymdastyǵynyń tóraǵasy

Qýanysh Súleımenov
Foto: Abaı oblysynyń ákimdigi

1973 jyly burynǵy Semeı oblysynyń Shar qalasynda dúnıege kelgen. 2001 jyly Qazaq memlekettik zań ýnıversıtetin «Quqyqtaný» mamandyǵy boıynsha bitirgen. Semeı qalasyndaǵy Shákárim atyndaǵy memlekettik ýnıversıtette «Mal sharýashylyǵy ónimderin óndirý tehnologııasy» mamandyǵy boıynsha jalǵastyryp, aýylsharýashylyq ǵylymdarynyń magıstri atanǵan.

Eńbek jolyn 1993 jyly Jambyl oblysynyń «Shaızada» fırmasynda jabdyqtaýshy-ekspedıtor bolyp bastaǵan. 1994-1995 jyldary Almaty qalasyndaǵy «Gúljan» ShKS dırektory, 1995-2001 jyldary N.K.Krýpskaıa atyndaǵy orta mektepte áskerı jetekshi, dırektordyń oqý-tárbıe isi jónindegi orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 1998 jyly Shalabaı aýyldyq okrýginde jastarmen qoǵamdyq jumys júrgizdi. 2001-2006 jyldary N.K.Krýpskaıa atyndaǵy orta mekteptiń dırektory, 2006-2022 jyldary «Shalabaı» JShS-nyń bas dırektory boldy. 2019-2022 jyldary «Qazaq Aqbas» respýblıkalyq palatasy dırektorlar keńesiniń tóraǵasy, 2022-2023 jyldary Abaı oblysy boıynsha «AMANAT» partııasy fılıalynyń tóraǵasy qyzmetin atqardy. 2023 jyly Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi, 2023-2024 jyldary Abaı oblysy máslıhatynyń VIII shaqyrylymdaǵy tóraǵasy, 2024-2025 jyldary Abaı oblysy ákiminiń orynbasary boldy.

Áset ASAÝBAEV, Qazaqstan avtojolshylar qaýymdastyǵynyń prezıdenti

Áset ASAÝBAEV
Foto: Vıktor Fedıýnın/Kazinform

1982 jyly Shyǵys Qazaqstan oblysynda dúnıege kelgen. 2003 jyly Abaı atyndaǵy Almaty memlekettik ýnıversıtetin «Tarıh, quqyq negizderi jáne ekonomıka pánderiniń muǵalimi» mamandyǵy boıynsha, 2006 jyly Qazaq qatynas joldary ýnıversıtetin «Injener-mehanık» mamandyǵy boıynsha támamdaǵan.

Eńbek jolyn 2004-2005 jyldary QR KKM Kólik baqylaý komıtetiniń avtomobıl kóligi men avtojoldarda baqylaý basqarmasynyń avtomobıl joldaryn baqylaý bóliminiń jetekshi mamany bolyp bastaǵan. 2005-2006 jyldary osy bólimde bas maman, 2006-2007 jyldary avtomobıl tasymaldaryn baqylaý jáne ruqsat berý júıesi bóliminiń bastyǵy, 2007-2008 jyldary avtomobıl kóligi men avtomobıl joldaryndaǵy baqylaý basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin atqardy. 2008-2009 jyldary avtomobıl jáne temirjol kóligindegi, 2009 jyly avtomobıl kóligindegi baqylaý, 2009-2010 jyldary Taldaý jumystary basqarmalarynyń bastyǵy boldy. 2010-2013 jyldary Kóliktik baqylaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary, 2013-2014 jyldary komıtet tóraǵasy qyzmetin atqardy. 2014-2019 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Investıtsııalar jáne damý mınıstrliginiń Kólik komıtetin basqardy. 2019 jyldan bastap Qazaqstan avtojolshylar qaýymdastyǵynyń prezıdenti. 2019-2026 jyldary TRASEKA Úkimetaralyq komıssııasy turaqty hatshylyǵynyń Bas hatshysy qyzmetin atqardy.

Nazym QYZAIBAI, qazaqstandyq boksshy, 2024 jylǵy Olımpıada oıyndarynyń qola júldegeri, álem jáne Azııa chempıony, Qazaqstan chempıony

Nazym QYZAIBAI
Foto: UOK

1993 jyly Almaty oblysynyń Jetigen aýylynda dúnıege kelgen. Bokstan halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen sport sheberi (2016). 2014 jyly Ońtústik Koreıada ótken halyqaralyq týrnırde altyn medal ıelenip, álem chempıony atandy. Azııa chempıonatynda da jeńimpaz atanyp, Qazaqstan quramasynyń sapynda halyqaralyq jarystarda joǵary nátıjeler kórsetti. 2024 jyly Parıjde ótken Olımpıada oıyndarynda jartylaı fınalda Qytaı sportshysy ıÝı Ýǵa ese jiberip, qola júldege ıe boldy. 2025 jylǵy naýryzda IBA nusqasy boıynsha álem chempıonatynda úshinshi ret chempıon atandy.

2024 jyly «Qurmet» ordenimen marapattaldy.

Ahmet BARJAQSIN, kórnekti qoǵam qaıratkeri, folklortanýshy, aýdarmashy

Ahmet BARJAQSIN
Foto: tulga_tanym / Instagram

1894 jyly Aqmola oblysy Atbasar ýeziniń Jezdi bolysynda dúnıege kelgen. Omby muǵalimder semınarııasyn, Omby aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn jáne Máskeý ádebıet ınstıtýtyn támamdaǵan. «Birlik» mádenı-aǵartýshylyq uıymyn qurýǵa atsalysty. 1920 jyldan bastap Aqmola ýezi qazaq bóliminiń revolıýtsııalyq komıtetiniń múshesi, keıin Aqmola gýbernııasy atqarý komıteti basqarmasynyń múshesi boldy. 1923-1924 jyldary Qazaq tutynýshylar qoǵamynyń tóraǵasy, keıin Ortalyq atqarý komıteti Ulttar bıýrosynyń nusqaýshysy qyzmetin atqardy. 1928 jylǵy jeltoqsanda bolshevıkter partııasy qatarynan óz erkimen shyqty. 1929 jylǵy sáýirde partııa bedeline nuqsan keltirdi jáne trotskızmdi jaqtady degen aıyppen Batys Sibirge jer aýdaryldy. 1935 jyly atyldy. 1913-1914 jyldary 1710 qazaq maqal-mátelin jınaǵan. 1915 jyly qazaq jáne orys tilderinde «Myń bir maqal» jınaǵyn alǵash ret jaryqqa shyǵardy. Aǵartý, áıel teńdigi máselelerine arnalǵan maqalalary men áńgimeleri «Qazaq», «Alash», «Saryarqa», «Úsh júz» gazetteri men «Aıqap» jýrnalynda jarııalandy. Lev Tolstoıdyń birqatar povesin qazaq tiline aýdarǵan.

Baıtursyn ÓMІRBEKOV, sýretshi, qoǵam qaıratkeri, Qazaqstandaǵy joǵary kórkemsýret óneriniń bilim berý júıesin qalyptastyrýshylardyń biri

Baıtursyn ÓMІRBEKOV
Foto: rah.ru

1946 jyly Taldyqorǵan oblysynda dúnıege kelgen. Abaı atyndaǵy QazPI-diń kórkemsýret-grafıka fakýltetin, I.E.Repın atyndaǵy Lenıngrad keskindeme, músin jáne sáýlet ınstıtýtyn jáne Máskeý joǵary kórkemóner-ónerkásip ýchılışesin (burynǵy Stroganov ýchılışesi) támamdaǵan.

Eńbek jolyn Abaı atyndaǵy QazPI-diń keskindeme kafedrasynda oqytýshy bolyp bastaǵan. 1974 jyldan bastap kórkemsýret-grafıka fakýltetiniń dekany, 1978 jyldan Teatr-kórkemóner ınstıtýty rektorynyń oqý jáne ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary qyzmetterin atqardy. Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń basqarma múshesi boldy. T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasyn qurýdyń bastamashylarynyń ári uıymdastyrýshylarynyń biri. Shyǵarmalary elimizdiń túrli mýzeıleri men jeke kollektsııalarynda saqtaýly. Halyqaralyq jáne respýblıkalyq mýzeı jobalarynyń, albomdar men ǵylymı-tanymdyq maqalalar jınaqtarynyń avtory.

Qazaqstan Prezıdentiniń ókimimen Baıtursyn Esjanuly Ómirbekovke 2023 jyly mádenıet salasyndaǵy memlekettik stıpendııa taǵaıyndaldy.

Aýdarǵan: Aqzat Jıenalına