13 qyrkúıek. Kazinform kúntizbesi. Jylnama

ATAÝLY KÚNDER

Baqylaý-ólsheý aspaptary jáne avtomatıka salasy qyzmetkerleriniń kúni

QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń «Kásibı merekeler tizimin bekitý týraly» buıryǵyna engizilgen túzetýge sáıkes, 2025 jyly Qazaqstanda jańa mereke belgilendi. Mereke qyrkúıektiń ár ekinshi jeksenbisinde atalyp ótedi.

Baqylaý-ólsheý aspaptary jáne avtomatıka mamandary ártúrli óndiristik nysandardaǵy jabdyqtardyń úzdiksiz jumysyn qamtamasyz ete otyryp, avtomatıka júıeleri men aspaptyq quraldardy jobalaıdy, ornatady, tehnıkalyq qyzmet kórsetedi jáne jóndeıdi.

Otbasy kúni

Elimizde Otbasy kúnin belgileý ıdeıasyn alǵash ret 2009 jyly Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq jaǵdaıdy zertteý jónindegi ulttyq komıssııa usyndy. Otbasy kúni 2013 jyly bekitildi.

Mereke jyl saıyn qyrkúıektiń ekinshi jeksenbisinde toılanady.

ESTE QALAR OQIǴALAR

1930 jyly № 4 áskerı qoıma negizinde Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń № 44859 áskerı bólimi quryldy. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jáne Aýǵanstanǵa halyqaralyq kómek kórsetý kezinde osy áskerı bólim zaýyttardan shyqqan daıyn ónimdi saqtaý, oq-dárileri bar poıyzdardy maıdanǵa jiberý isimen aınalysty. Búginde bólimde oq-dárilerdi saqtaıtyn jáne olardy synaqtan ótkizetin Qazaqstandaǵy jalǵyz zerthana quryldy. Sondaı-aq zenıtti-basqarylatyn zymyrandardy synaýǵa arnalǵan sheberhana, ınjenerlik jáne atýǵa arnalǵan oq-dárilerdi qaıta óńdeýge arnalǵan qurylǵy iske qosylǵan.

2007 jyly Astanada № 50 mektep-lıtseıge Raıymbek batyr esimi berildi. Raıymbek batyr (1705–1785) — uly qazaq batyry, Uly júzdiń Alban rýynan shyqqan ataqty Hangeldi batyrdyń nemeresi. Jetisý jerin jońǵar basqynshylarynan azat etken kúresker. Abylaı han Raıymbektiń batyrlyǵyn baǵalap óz qolbasshylarynyń biri etip taǵaıyndaǵan.

2012 jyly elordada Astana men Úlken aýyl arasyndaǵy telekópir asynda Balqash jylý elektr stantsııasynyń (JES) birinshi modýliniń qurylysy bastaldy.

Balqash JES-in salý týraly kelisimge «Samuryq-Energo» AQ men Ońtústik Koreıanyń KEPCO ı Samsung Corporation kompanııalary qol qoıdy.

2013 jyly ShYU memleket basshylary Keńesiniń 13-otyrysynyń jumysy aıaqtalǵan soń Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Reseı, Tájikstan, Ózbekstan prezıdentteri jáne QHR Tóraǵasy Bishkek deklaratsııasyna qol qoıdy. Qujatqa sáıkes, ShYU-ǵa múshe memleketter ShYU hartııasynyń qaǵıdattary men erejelerin saqtaıdy jáne uıymnyń basqa da qujattary negizinde ózara árekettestikke yqpal etedi.

2016 jyly Qazaqstanda Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstrligi quryldy. Mınıstrlik dinı birlestiktermen ózara is-qımyl, dinı senim bostandyǵyna azamattardyń quqyqtaryn qamtamasyz etý, sondaı-aq memleket pen azamattyq sektordyń ózara is-qımylyn júzege asyratyn Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq atqarýshy organy boldy.

2016 jyly Pavlodar oblysy Tereńkól aýylynda qyzmetin atqarý barysynda opat bolǵan polıtsııa kapıtandary Ahmetqalı Tezekbaev pen Farıd Kakabaevqa eskertkish qoıyldy. KAchır (Tereńkól) AІІB bastyǵynyń orynbasary, polıtsııa kapıtany Ahmetqaly Tezekbaev 1997 jyldyń 1 tamyzyna qaraǵan túni qyzmet boryshyn atqarý kezinde qaza tapty. Kachır aýdandyq polıtsııa bóliminiń ýchaskelik ınspektory, polıtsııa kapıtany Farıd Kakabaev 2008 jyldyń 26 ​​shildesinde qaıtys boldy. Kezekti demalysynda júrgen oǵan jappaı tóbeles bolyp jatqany týraly habarlama túsedi. Ol oqıǵa ornyna jetip, kúdiktilerdiń biriniń izine túsedi. Baspaldaqpen joǵary qashyp bara jatqan qaskóı polıtsııa qyzmetkeriniń basyna beton taqtaısha laqtyrǵan. Jaraqat saldarynan polıtsııa qyzmetkeri kóz jumdy.

2018 jyly QR Memlekettik Eltańbasyndaǵy «Qazaqstan» sózi latyn áripterimen «QAZAQSTAN» dep jazyldy. Arnaıy jumys toby osy ózgeristerdi «Qazaq tili álipbıin kırıllıtsadan latyn grafıkasyna kóshirý týraly» QR Prezıdentiniń Jarlyǵyna sáıkes ázirledi.

2019 jyly Túrkııa Respýblıkasynyń astanasy Ankaradaǵy Anadoly órkenıetteri mýzeıiniń kórme zalynda QR Ulttyq mýzeıiniń «Uly dala: tarıh jáne mádenıet» kórmesi ashyldy.

QR Ulttyq mýzeıi «Altyn adamnyń álem mýzeılerine sherýi» halyqaralyq týryn jarııalady. Osy aýqymdy joba aıasynda kórme Belarýs, Reseı, Ázerbaıjan, Qytaı, Polsha, Ońtústik Koreıa, Tatarstan, Ózbekstan jáne Soltústik Makedonııa mýzeılerinde úlken tabyspen ótti.

2021 jyly «Astana Opera» teatrynyń kameralyq zalyna Kúlásh Baıseıitovanyń esimi berildi. Osy aıtýly oqıǵaǵa oraı teatrda «Qazaqtyń bulbuly» atty kontsert ótti. «Astana Opera» kameralyq zaly — kóp mýzykant óner kórsetýge umtylatyn eldegi bedeldi kontserttik alań. Bul zal klassıkalyq murany saqtaı otyryp, jańashyldyqqa umtylǵan qazaq qoǵamynyń mádenı ómiriniń quramdas bóligine aınaldy. Bul sahnada Qazaqstannyń ǵana emes, búkil álemniń tanymal ónerpazdary óner kórsetip júr.

2021 jyly Qazaqstan Argentınadaǵy 61 jyldyq tarıhy bar bedeldi mádenı festıvalǵa alǵash ret qatysty. Oǵan Dımashtyń Argentınadan kelgen La Era Dimash (LED) fan-klýby men Qazaqstannyń Rosarıo qalasyndaǵy konsýldyǵy men onyń qurmetti konsýly Gýstavo Gýterres qolǵabys etti. La Era Dimash músheleri qonaqtardy Qazaqstannyń mýzykasy, mádenıeti jáne peızajdarymen tanystyratyn arnaıy baǵdarlama uıymdastyrdy. Festıvalǵa eki beınebaıan usynyldy, bul «Turan» etnıkalyq tobynyń oryndaýyndaǵy «Er Turan» kompozıtsııasy jáne Dımash Qudaıbergenniń «Samaltaý» áni.

2021 jyly Olımpıada chempıony, «Astana» velokomandasynyń bas menedjeri Aleksandr Vınokýrov Nıtstsadaǵy Ironman 70.3 jarysynda ózi qatysqan jas sanatynda úzdik atandy. Ol qashyqtyqty (júzý, velosıped tebý jáne júgirý) 4 saǵat 55 mınýt 22 sekýndta baǵyndyrdy.

2023 jyly QR Parlamentiniń Májilisi «Eýrazııalyq qaıta saqtandyrý kompanııasyn qurý kelisimin ratıfıkatsııalaý týraly» QR Zańyn qabyldady. Kelisimniń maqsaty — halyqaralyq qarjy uıymy retinde Eýrazııalyq qaıta saqtandyrý kompanııasyn qurý. Kompanııa jarǵy kapıtalyndaǵy Qazaqstannyń úlesi 20%, Armenııa — 3%, Qyrǵyzstan — 2%, Belarýs — 30%, Reseı — 45% úleske ıe.

2023 jyly Atyraýda IT, marketıng, mýzyka jáne kınematografııa salalaryn qamtıtyn «Sarayshyq upgrade-2023» halyqaralyq jastar forýmy ashyldy. Sharaǵa Reseı, Qyrǵyzstan, Ózbekstan, Ázerbaıjan, Batys Qazaqstan, Atyraý, Aqtóbe, Mańǵystaý oblystarynan 200-den astam qyz-jigit keldi.

2023 jyly Qasym-Jomart Toqaev LY iTECH tóraǵasy Tszen Fantsın jáne HGTECH Co. Ltd. Ma Sıntsıandi qabyldady.

Kezdesýde ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrý jáne jınaqtaýshy buıymdar men lazerlik qondyrǵylardy óndirý úshin Qazaqstannan sırek metaldardy turaqty jetkizýdi jolǵa qoıý, sondaı-aq Qazaqstannyń ınnovatsııalyq áleýetin nyǵaıtý máseleleri talqylandy. Memleket basshysy Qazaqstan men Qytaıdyń strategııalyq áriptester, onyń ishinde Qytaıdyń «Bir beldeý — bir jol» jahandyq bastamasy aıasyndaǵy elder ekenin atap ótti.

2023 jyly Shymkent haıýanattar baǵynyń kollektsııasy EARAZA aıasynda Izraılden kelgen sur kengýrýlarmen tolyqtyryldy. Haıýanattar baǵynyń qyzmetkerleri olarǵa Kaı jáne Gerda esimderin berdi, janýarlar klımatqa, jańa qorshaý jáne zoobaq qyzmetkerlerine birtindep beıimdeldi. Haıýanattar baǵy ákimshiligi qala turǵyndary men qonaqtaryn jańa janýarlardy kórýge shaqyrady.

2023 jyly Saýda jáne ıntegratsııa mınıstri Arman Shaqqalıev pen Gonkong AÁA basshysy Djon Lı arasynda kezdesý ótti. Taraptar saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty jandandyrý nusqalaryn talqylady.

2024 jyly Memleket basshysy Asia Infrastructure Solutions kompanııasynyń basshysy Vong Hen Faındy qabyldady. Kezdesýde «Alatau City» jobasyn júzege asyrý perspektıvalary talqylandy. Atap aıtqanda, Alataý qalasyn sheteldik ınvestıtsııalardy, tehnologııalardy tarta otyryp, tıimdi damytý máselesi boıynsha jan-jaqty pikir almasty. Mamyr aıynda sıngapýrlyq Surbana Jurong kompanııasymen birlesip jasalǵan Alataý qalasynyń Bas jospary qabyldandy. Vong Hen Faınnyń osyndaı jobalardy júzege asyrýdaǵy mol tájirıbesin atap ótken Memleket basshysy onyń bas keńesshi retindegi usynymdary halyqaralyq bıznes habqa aınalýǵa arnalǵan jańa qalany jobalaý men salýda is júzinde júzege asatynyna senim bildirdi.

2024 jyly Astanada V Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndary aıaqtaldy.  Jarys qorytyndysy boıynsha Qazaqstan 114 medal jeńip alyp, jalpy komandalyq esepte birinshi orynǵa shyqty. Onyń 44-i altyn, 33-i kúmis, 37-si qola medal. Qazaqstan quramasy sapynda 21 sport túrinen 216 sportshy baq synady.

2025 jyly Balqashtyq 11 synyp oqýshysy Dildá Erkebaeva Nıý-Iork ǵylym akademııasynyń Junior Academy bilim berý baǵdarlamasy aıasynda oqýǵa múmkindik beretin bedeldi stıpendııany jeńip aldy. Ol qatań halyqaralyq irikteý protsesinen ótken Qazaqstannan kelgen bes oqýshynyń biri boldy. Jańa № 12 mekteptiń túlegi anyq pánderge, psıhologııa jáne shet tilderine erekshe den qoıǵan. Dildá — akademııalyq jarystardyń belsendi qatysýshysy, IELTS joǵary ball ıesi, Steam Fest Balkhash volonteri. Sondaı-aq Inclusive Academy aıasynda matematıkadan sabaq bergen.