12 qarasha. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún
Búgin, 12 qarasha kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? Kazinform oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.
Qadyrǵalı JAMANBALIN, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Z.Aldamjar atyndaǵy Qostanaı áleýmettik-tehnıkalyq ýnıversıteti prezıdentiniń ınnovatsııalyq tehnologııalar jáne qoǵammen baılanys jónindegi keńesshisi
1958 jyly Qostanaı oblysynda dúnıege kelgen. 1982 jyly Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń fızıka fakýltetin bitirgen.
Eńbek joly: 1982 jyldan bastap Qostanaı pedagogıkalyq ınstıtýtynda (qazirgi Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Qostanaı óńirlik ýnıversıteti) oqytýshy, aǵa oqytýshy, «Aqparattyq esepteý tehnıkasy jáne avtomattandyrylǵan júıeler» kafedrasynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqardy. 1993 jyly fızıka-tehnıkalyq fakýltetiniń dekany, «Eksperımenttik jáne teorııalyq fızıka» kafedrasynyń professory boldy. 1999-2023 jyldary Z.Aldamjar atyndaǵy Qostanaı áleýmettik-tehnıkalyq ýnıversıtetiniń rektory qyzmetin atqardy. 2016 jyly Qostanaı oblystyq máslıhatynyń VI shaqyrylym depýtaty, Zańdylyq, quqyqtyq tártip jáne jergilikti ózin-ózi basqarýdy damytý máseleleri jónindegi komıssııanyń tóraǵasy boldy.
Sheteldik jáne otandyq jetekshi ǵylymı basylymdarda 90-nan astam ǵylymı eńbegi jaryq kórgen. Tórt monografııa men oqý quralyn shyǵarǵan.
2023 jyly A. Baıtursynuly atyndaǵy medalmen marapattalǵan.
Bolat ÁBDІLMANOV, teatr jáne kıno akteri, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Teatr qaıratkerleri odaǵynyń múshesi
1960 jyly Taldyqorǵan oblysynda dúnıege kelgen. 1982 jyly Almaty memlekettik teatr-kórkemóner ınstıtýtynyń akterlik fakýltetin drama teatrynyń akteri mamandyǵy boıynsha oqyǵan.
Eńbek joly: 1982 jyly Ǵ.Músirepov atyndaǵy Qazaq memlekettik balalar men jasóspirimder teatrynda, 1992-2006 jyldary M.Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynda akter qyzmetin atqardy.
«Abaı» (Abaı), «Tomırıs» (Mard), «Aıman-Sholpan» (Arystan), «Toıdan qaıtqan qazaqtar» (Qoshqarbaı), «Gerostratty umytý» (Tıssafern), «Qamar sulý» (Ospan) spektaklderinde oınaǵan. «Qazaqfılm» kınostýdııasy túsirgen «Aqyn armany» (Toraıǵyrov), «Shákárimniń sońǵy kúni» (Qarasartov), «Zamanaı» (Eset), «Qulannyń ajaly» (Iembergen) fılmderinde, «Sarancha» telehıkaıasynda (Dastanov) jáne basqa da týyndylarda ról somdaǵan.
2009 jyly «Qurmet» ordenimen, 2001 jyly «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl» medalimen marapattalǵan.
Danat MUSAEV, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ispanııa Koroldigindegi, Andorra Knıazdigindegi Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi, BUU Dúnıejúzilik týrızm uıymy janyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Turaqty ókili
1979 jyly Almaty qalasynda dúnıege kelgen. 2000 jyly Qazaq memlekettik zań akademııasyn, 2004 jyly Reseı Federatsııasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Dıplomatııalyq akademııasyn bitirgen.
Eńbek joly: 2000 jyly QR Syrtqy ister mınıstrliginiń Konsýldyq qyzmet basqarmasynyń mamany, 2004 jyly QR SІM Eýropa jáne Amerıka departamentiniń úshinshi hatshysy boldy. 2004-2006 jyldary Qazaqstannyń Úndistandaǵy Elshiliginiń úshinshi hatshysy, 2006-2009 jyldary Qazaqstannyń Ispanııadaǵy Elshiliginiń hatshysy, 2009-2011 jyldary QR Syrtqy ister mınıstrligi Eýropa departamentiniń birinshi hatshysy qyzmetterin atqardy. 2011-2012 jyldary «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory» AQ basqarma tóraǵasy orynbasarynyń keńesshisi, 2012-2014 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Saýda-ónerkásip palatasynyń Syrtqy baılanystar jáne bıznesti damytý departamentiniń dırektory, 2014-2015 jyldary Qazaqstannyń Ispanııadaǵy Elshiliginiń keńesshisi boldy. 2015-2019 jyldary Qazaqstan Respýblıkasynyń Barselona qalasyndaǵy konsýldyǵyn basqardy. 2019-2020 jyldary QR Syrtqy ister mınıstrligi TMD departamentiniń Eýropa elderi basqarmasynyń basshysy, 2020-2023 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń Syrtqy saıasat jáne halyqaralyq baılanystar bóliminiń meńgerýshi orynbasary qyzmetin atqardy.
Nurjas NURBOLAT, Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıtetiniń Jambyl oblysy boıynsha Ekologııa departamentiniń basshysy
1994 jyly Taraz qalasynda dúnıege kelgen. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.
Eńbek joly: 2016 jyly Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıtetiniń Almaty jáne Astana qalalaryndaǵy aýmaqtyq bólimshelerinde jumys istedi. QR Energetıka jáne Ekologııa mınıstrlikteriniń Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıteti Lıtsenzııalaý basqarmasynda bas maman, sarapshy, bas sarapshy — memlekettik ekologııalyq aǵa ınspektor qyzmetterin atqardy. 2020-2025 jylǵy mamyr aralyǵynda Túrkistan oblysy boıynsha Ekologııa departamenti basshysynyń orynbasary — bas memlekettik ekologııalyq ınspektor boldy.
Qazirgi qyzmetin 2025 jylǵy mamyrdan beri atqaryp keledi.
Evgenıı BRÝSILOVSKII, kompozıtor, professor, qazaqtyń kásibı mýzyka óneriniń negizin qalaýshylardyń biri
1905 jyly Dondaǵy Rostov qalasynda dúnıege kelgen. Lenıngrad (qazirgi Sankt-Peterbýrg) konservatorııasyn professor M. O. Shteınbergtiń kompozıtsııa synyby boıynsha bitirgen.
Eńbek joly: 1933-1934 jyldary mýzykalyq-drama tehnıkýmynda halyq mýzykasyn zertteý páninen sabaq berdi. 1934-1938 jyldary Qazaq mýzykalyq teatrynyń mýzykalyq jetekshisi, 1939-1956 jyldary Qazaqstan Kompozıtorlar odaǵynyń tóraǵasy, 1944-1970 jyldary Qurmanǵazy atyndaǵy konservatorııanyń kompozıtsııa kafedrasynyń meńgerýshisi qyzmetin atqardy. 1949-1951 jyldary Jambyl atyndaǵy fılarmonııanyń kórkemdik jetekshisi, 1956-1976 jyldary KSRO Kompozıtorlar odaǵy basqarmasynyń múshesi boldy.
Ol «Qyz Jibek», «Jalbyr», «Er Tarǵyn», «Dýdaraı» jáne basqa da 9 operanyń, «Gúlándam», «Qozy Kórpesh — Baıan sulý» atty eki balettiń mýzykasyn jazǵan. «Qazaqstan» kantatasy úshin KSRO Memlekettik syılyǵyna ıe bolǵan. Sonymen qatar 9 sımfonııanyń (6-sımfonııasy «Qurmanǵazy» Qazaq KSR Memlekettik syılyǵymen marapattalǵan), vıolonchel men trýbaǵa arnalǵan kontsertterdiń, qazaq halyq aspaptar orkestrine arnalǵan «Isa Baızaqovty eske alýǵa arnalǵan Jeldirme», «Dýmanda» sııaqty shyǵarmalardyń, sondaı-aq «Qos qarlyǵash», «Beıbitshilik týy berik qolda», «Sholpan» jáne basqa da 500-den astam án men romanstyń avtory.
Ol sondaı-aq daýys pen fortepıanoǵa, horǵa jáne túrli aspaptarǵa arnalǵan 100-ge jýyq halyq áni men kúıin óńdegen. «Bul Shuǵylada bolǵan edi», «Dala qyzy», «Shoqan Ýálıhanov» fılmderine mýzyka jazǵan. Qazaq kompozıtorlyq mektebiniń negizin qalady. Onyń shákirtteri: Erkeǵalı Rahmadıev, Quddys Qojamııarov, Sydyq Muhamedjanov, Anatolıı Bychkov, Qapan Mýsın, Baqytjan Baıqadamov, Naǵym Meńdiǵalıev, Kenjebek Kúmisbekov jáne basqa da belgili kompozıtorlar bar.
Lenın, Eńbek Qyzyl Tý jáne «Qurmet belgisi» ordenderimen marapattalǵan. Qazaq halyq mýzykasyn damytýǵa sińirgen eńbegi úshin Almaty qalasyndaǵy kóshelerdiń birine Evgenıı Brýsılovskııdiń esimi berilgen.
