10 ShІLDE. QAZAQPARAT KÚNTІZBESІ: ATAÝLY KÚNDER, OQIǴALAR, ESІMDER

10 shilde, SEISENBІ

Bagam araldary Dostastyǵynyń ulttyq meıramy - Táýelsizdik kúni (1973). Bagam - Atlant muhıtyndaǵy Florıda túbeginiń ońtústik-shyǵys jaǵalaýynan Kýbanyń shyǵys jaǵalaýyna deıingi aýmaqta jatqan 700-den astam araldy qamtıtyn memleket. Eń irileri Andros, Úlken Abako, Úlken Bagam araldary. Astanasy - Nasso qalasy. Memlekettik tili - aǵylshyn tili. Aqsha birligi - bagam dollary. Bagam araldarynyń bıleýshisi Ulybrıtanııa korolevasy bolyp esepteledi de, eldi onyń ókili general-gýbernator basqarady. Úkimet basshysy - Premer-Mınıstr. Zań shyǵarýshy organy Senat pen Ókilder palatasynan turatyn parlament.

ESTE QALAR OQIǴALAR

134 jyl buryn (1878) Anglııada fýtbol tóreshisi alǵash ret ysqyryqty paıdalandy. Fýtbol alańynda tóreshi tek 1873 jyly ǵana paıda boldy. Ol kezde tóreshiniń oıynǵa óz betimen aralasýyna tyıym salynǵan bolatyn. Olardyń mindetine oıynnyń ýaqytyn qadaǵalaý, match týraly jazý, oıynshylardy alańnan shyǵarý jáne taǵaıyndaý, sondaı-aq ózara kelise almaǵan jaǵdaıda komandalar ókilderiniń daýlaryn sheshý kirdi. 1878 jylǵa deıin fýtbol tóreshilerinde ysqyryqtar bolmady. Olar óz daýystaryna nemese qońyraýlardyń kómegine júgindi. Sondaı-aq ózderine nazar aýdartý úshin túrli belgiler berýge májbúr boldy.

1878 jyldyń 10 shildesinde oıynǵa tórelik etý  polıtseıge senip tapsyryldy. Ol oıyn barysynda tóbeles shyqqan kezde kóp oılanbastan ysqyryqty paıdalandy. Úreıleri qashqan jáne ony kútpegen oıynshylar jaǵajyrtysty birden toqtatty. Sodan bastap tóreshiler alańǵa ysqyryqpen shyǵatyn boldy.

20 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy Mınııstrler Kabınetiniń qaýlysymen Almaty qalasyndaǵy Qazannyń 50 jyldyǵy atyndaǵy sport saraıy aqyn, ánshi jáne kompozıtor Balýan Sholaq esimimen ataldy.

20 jyl buryn (1992) Túrkııanyń Ystambul qalasynda túrkitildes elderdiń (Qazaqstan, Túrkııa, Ózbekstan, Ázirbaıjan, Qyrǵyzstan, Túrikmenstan, Kıpr Túrik Respýblıkasy) mádenıet mınıstrleriniń bas qosýy bolyp ótti.

20 jyl buryn (2002) Qazaqstan Respýblıkasynyń «Profılaktıka jáne temeki shegýdi shekteý týraly» Zańy jaryq kórdi.

20 jyl buryn (2002) Qazaqstan Respýblıkasynyń «Veterınarııa týraly» Zańy qabyldandy.

93 jyl buryn (1919) BOAK «Qyrǵyz (qazaq) ólkesin basqarý jónindegi revolıýtsııalyq komıtet qurý týraly» qaýlysy qabyldandy. Onyń alǵashqy quramyna S.Pestkovskıı, A.Baıtursynov, V.Lýkashev, M.Tunǵanshın, B.Qarataev, S.Meńdeshev kirdi.

63 jyl buryn (1949) «Astana sý arnasy» memmlekettik qazynalyq kásiporny quryldy. Kásiporynnyń jyldyq sý taratý kólemi 30 mıllıon tekshe metrdi  quraıdy. «Astana sý arnasy» 600 shaqyrymǵa jýyq sý qubyryna jáne 270 shaqyrym káriz júıesine qyzmet kórsetedi. Búgingi tańda Astana qalasynda 37 káriz stansysyn, 250 shaqyrym kárizdik kollektordy jáne aýa jiberý stansysyn biriktiretin ortalyqtandyrylǵan sýburǵysh júıesi bar. Aýa jiberý stansysynyń jobalyq qýaty  táýligine 135,9 myń tekshe metrdi quraıdy.

123 jyl buryn (1889) Parıjde Eıfel munarasynyń ashylý saltanaty ótti. Munara 1889 jyly Búkildúnıejúzilik kórme úshin A.Eıfeldiń jobasy boıynsha jasalǵan bolatyn. Búginde ol frantsýz halqynyń maqtanyshy. HІH ǵasyrdyń tehnıkalyq jetistiginiń eskertkishi. Munara 18 000 metall bólshekten, 2 500 000 shegeden quralǵan. Bıiktigi - 300 metr, eni - 123 metr, salmaǵy 9 000 tonna.

47 jyl buryn (1965) Mańǵyshlaq munaıynyń birinshi eshelony munaı óńdeý ónerkásibine jóneltildi.

5 jyl buryn (2007) Tarazdyń metallýrgııalyq zaýytynda alǵash ret kúkirtsılıkomarganetsi balqytylǵan №5 peshi iske qosyldy. Bul bolat balqytý jáne quıý ónerkásibinde paıdalanatyn temir marganetstiń jáne kremnıdiń qospaly qorytpasy.

3 jyl buryn (2009) Qostanaı oblysynyń Jetiqara qalasynda aýǵan soǵysynyń ardagerlerine arnalǵan eskertkish ashyldy.

Eskertkish qalanyń ortasyndaǵy býlvarda ornalasqan. Tórt metrlik eskertkishte áskerı tapsyrmany oryndap qaıtyp kele jatqan jaýyngerlerdiń beınesi beınelengen. Eskertkishtiń avtory - Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi Qubaı Ahmet Qusaıynuly.

3 jyl buryn (2009) Almaty oblysyndaǵy Talǵar aýdany Elaman aýylynda «Qazaqstan-Qytaı» gaz jelisi alǵashqy bóliginiń dánekerleý jumystary aıaqtaldy.

Bul joba Túrikmenstannyń tabıǵı gazyn Qazaqstan aýmaǵy arqyly Qytaıǵa jetkizý maqsatynda júzege asyrylýda. Sonymen qatar, Qazaqstannyń batys óńirindegi tabıǵı gazdy Qytaıǵa, Qyzylorda, Jambyl, Ońtústik Qazaqstan, Almaty oblystary men Almaty qalasyna tasymaldaý júzege asyrylady.

Gaz qubyry Ózbekstan men Qazaqstan shekarasynan bastalyp, Ońtústik Qazaqstan, Jambyl, Almaty oblystarynyń aýmaǵynan Qytaımen shekaralas Qorǵas beketine deıin jetkiziledi. Qubyr jelisiniń jalpy uzyndyǵy 1304,5 shaqyrymdy quraıdy.

62 jyl buryn (1949) «Astana sý arnasy» memlekettik qazynalyq kásiporny quryldy. Kásiporynnyń jyldyq sý taratý kólemi 30 mıllıon kýb metrdi  quraıdy. «Astana sý arnasy» 600 shaqyrymǵa jýyq sý qubyryna jáne 270 shaqyrym kanalızatsııa júıesine qyzmet kórsetedi. Búgingi tańda Astana qalasynda 37 kanalızatsııa sorǵyshy stansysyn, 250 shaqyrym kanalızatsııalyq kollektordy jáne aýa jiberý stansysyn biriktiretin ortalyqtandyrylǵan sýburǵysh júıesi bar. Aýa jiberý stansysynyń jobalyq qýaty  táýligine 135,9 myń kýb metrdi quraıdy.

6 jyl buryn (2006) Qyzylordalyq jazýshy-zańger Ámirhan Bákirulynyń Mustafa Shoqaı ómirin zerttep jazǵan «Mustafa Shoqaı» atty kitaby Túrkııanyń «Erzurum» baspasynan túrik tilinde basylyp shyqty. Avtor Shoqaıdyń ómiri men qyzmeti, saıası qaıratkerligi, ult azattyǵy jolyndaǵy azapty ómiri týraly tym erteden derekter jınaı bastaǵan. Onda tarıhı naqty qujattar mol, túrki tildes halyqtardyń Shoqaı týraly keńinen derekter alýyna múmkindik jasalǵan. Jaqsy bezendirilgen týyndy túrik tildes oqyrmandaryna jol tartty.

Mustafa Shoqaı (1889-1941) - Alash qozǵalysynyń qaıratkeri, Túrkistan ólkesi halyqtarynyń azattyq kúresi jetekshileriniń biri, pýblıtsıst. Qyzylorda oblysynyń Shıeli aýdany Sulýtóbe aýylynda Syr óńiri qazaqtary arasyndaǵy bedeldi kisi - Shoqaıdyń otbasynda dúnıege kelgen. Shoqaıdyń ákesi Torǵaı Syr qazaqtary Reseı patshalyǵynyń qol astyna kirmeı turǵanda Hıýa hanynyń ýálıi, al naǵashylary Hıýa handyǵyn orystardan qorǵaýda erekshe kózge túsken áıgili áskerbasylar bolǵan. Mustafa Shoqaı jazý-syzýdy óz anasynan jasy beske tolmaı jatyp úırengen. Sulýtóbe stantsııasyndaǵy orys mektebinde bastaýysh bilim alǵan ol 1902 jyly Tashkenttegi gımnazııaǵa túsip, 1910 jyly úzdik bitirip shyǵady. Bolashaq qaıratker 1910 jyly Sankt-Peterbor ýnıversıtetiniń zań fakýltetine oqýǵa túsip, ony 1917 jyly bitiredi. Stýdent shaǵynan qoǵamdyq-saıası ómirge belsene aralasyp, túrki-musylman stýdent jastarynyń qozǵalysyna qatysady. Balqan soǵysyna baılanysty 1912 jyly Sankt-Peterbordaǵy qazaq, tatar, ózbek, bashqurt jáne ázirbaıjan stýdent-jastary arasynda Túrkııany qoldaý qozǵalysy óris alǵan kezde onyń arasynda Mustafa Shoqaı da bolady. Ol 1915 jyly túrki-musylman halyqtarynyń azattyq qozǵalysyna iritki salý maqsatynda ortalyq bılik oryndary qurǵan «Sırat-ýl-mýstaqım» («Týra jol») partııasyna alǵash qarsylyq tanytqandar qatarynda bolyp, stýdent jastar tobymen birlese otyryp, zııaly qaýym ókilderine «Sırat-ýl-mýstaqım» partııasyn qoldamaý jóninde úndeý tastady. Bul úndeý sol kezde tatar tilinde jaryq kórip turǵan «Sóz» gazetinde jarııalandy. 1916 jyly Álıhan Bókeıhanovtyń usynysymen Memlekettik dýmadaǵy Musylman fraktsııasy janyndaǵy bıýroǵa múshe bolyp, onda hatshylyq qyzmet atqardy. Túrkistandaǵy kóterilistiń sebep-saldaryn tekserýge Memlekettik dýma Tashkentke arnaıy komıssııa attandyrǵanda, onyń quramynda depýtattar A.Kerenskıı, Tevkelevtermen birge Musylman fraktsııasy janyndaǵy bıýro músheleri Sh.Muhamedııarov pen Mustafa Shoqaı boldy. Jergilikti halyqtyń jaǵdaıymen tereń tanysý maqsatynda Mustafa Shoqaı Tashkentpen ǵana shektelmeı, Samarqand pen Ándijanda bolyp, jergilikti jaǵdaımen tanysty. Petrogradqa oralǵannan keıin ózi jınaǵan materıaldar negizinde 1916 jylǵy kóterilis kezinde bılik oryndarynyń Túrkistan halqyn aıaýsyz qýǵyn-súrginge ushyratqany týraly Memlekettik dýmada Musylman fraktsııasy atynan jasalatyn málimdeme mátinin ázirledi. 1917 jyly Aqpan revolıýtsııasy nátıjesinde patsha ókimetiniń qulaýyn zor qýanyshpen qarsy alyp, qalyptasqan saıası ahýal Reseı ımperııasynda ulttyq ezginiń taýqymetin tartqan túrki-musylman halyqtarynyń bostandyqqa jetýine múmkindikter týǵyzady dep úmittendi. 1940 jyly Parıjge nemis áskeri kirgende, Mustafa Shoqaı tutqynǵa alynyp, birneshe aı kontslagerde otyryp shyǵady. Túrmeden bosaǵan ony nemis-fashısteri túrkistandyq soǵys tutqyndarynan qurylýǵa tıis Túrkistan legıonyn uıymdastyrýǵa tartpaq boldy. Mustafa Shoqaı bul usynysty soǵys tutqyndarynyń jaǵdaıyn jaqsartý úshin paıdalaný joldaryn qarastyryp, naqtyly áreketterge bardy. Biraq kóp uzamaı Mustafa Shoqaı Berlındegi «Vıktorııa» aýrýhanasynda kúmándi jaǵdaıda kóz jumyp, qaladaǵy musylmandar zıratyna jerlendi. Mustafa Shoqaı Túrkistandaǵy keńestik bıliktiń otarshyldyq sıpatyn alǵash tanyǵan jáne onymen kúresýge búkil ǵumyryn arnaǵan, túrki halyqtary tarıhynda jańa ıntellektýaldy kókjıekke kóterilgen qaıratker boldy.

ESІMDER

99 jyl buryn (1913-2000) keskindemeshi, Uly Otan soǵysynyń ardageri STADNIChÝK Ivan ıAkovlevıch dúnıege keldi.

Tashkent kórkemsýret ýchılışesin, Lenıngrad keskindeme, músin jáne sáýlet ınstıtýtyn bitirgen. Instıtýt bitirgennen sýretshiniń shyǵarmashylyq qyzmeti qazaq halqynyń ónerimen tyǵyz baılanysty. Onyń «Jazýshy M.Zverev», «Ana», «Týǵan kúnińmen», t.b. týyndylary bar.

«Qyzyl Juldyz» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan. 

68 jyl buryn (1944) tehnıka ǵylymynyń doktory, professor QALDYKÓZOV Erkimbek dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynda týǵan. Qazaq hımııa-tehnologııa ınstıtýtyn bitirgen. Eńbek jolyn kásiporyndarda apparatshy, sheber bolyp bastaǵan. 1971-1974 jyldary - Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń Atyraý qalasyndaǵy Munaı jáne tabıǵı tuzdar hımııasy ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, zerthana meńgerýshisi. 1974-1995 jyldary Qazaq hımııa-tehnologııa ınstıtýty munaı jáne gaz tehnologııasy kafedrasynyń oqytýshysy, dotsenti, kafedra meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan.

107 jyl buryn (1905-1970) keńes jazýshysy, KSRO Pedagogıka Ǵylym akademııasynyń korrespondent múshesi, KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty KASSILЬ Lev Abramovıch dúnıege keldi.

Saratov oblysy Engels qalasynda týǵan. Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń fızıka matematıka fakýltetin bitirgen.

Shyǵarmalary 1925 jyldan bastap jarııalandy. 1928-1937 jyldary - «Izvestııa» gazetiniń tilshisi, feletonısti, arnaýly tilshisi. V 1937-1942 jyldary - «Mýrzılka» jýrnalynyń jaýapty redaktory qyzmetterin atqarǵan.

Uly Otan soǵysy kezinde Máskeý jáne Oral qalalaryndaǵy mektepterde, mekemelerde, áskerı bólimderde, radıoda sóz soılegen. 1947-1948 jyldary KSRO Jazýshylar odaǵynyń balalar ádebıeti jónindegi komıssııanyń tóraǵasy bolǵan. Ol keńes balalar ádebıetiniń damýyna úlken úles qosty. «Kondýıt», «Shvambranııa» povesterinde 1917 jylǵy Qazan oqıǵalaryn sýrettese, al «Respýblıka qaqpashysy» keńes sportynyń adamdarynyń ómirine, «Cheremysh - batyrdyń inisi», «Qymbatty balalarym» kitaptarynda keńes jastarynyń ómirin sýretteýge arnaǵan. Onyń eleýli týyndylary - «Uly betpe-bet» romany men M.Polıanovskıımen birigip jazǵan «Kenje uldyń kóshesi» povesi KSRO Memlekettik syılyǵyn alǵan. Kassıl shyǵarmalary kóptegen shetel tiline jáne TMD halyqtary tilderine aýdarylǵan. Keıingi jyldary M.Gorkıı atyndaǵy Ádebıet ınstıtýtynda oqytýshylyq qyzmet atqarǵan. Saratov oblysy Engels qalasynda Kassıl Lev Abramovıch atyndaǵy murajaı jumys isteıdi.

Tórt ordenmen jáne birneshe medaldarmen marapattalǵan.

 116 jyl buryn (1896-1938) Alash qozǵalysynyń qaıratkeri, ǵalym, dáriger pedagog BAIǴÝRIN Áljan Mahmutuly dúnıege keldi.

Burynǵy Torǵaı oblysynyń Qostanaı ýezinde týǵan (qazirgi Qostanaı oblysy). Qostanaıdaǵy orys-qazaq ýchılışesin jáne realdyq ýchılışesin, Orta Azııa memlekettik ýnıversıtetin, Lenıngrad medıtsına ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen. Búkilreseılik musylmandar keńesiniń («Islam keńesi») músheligine saılanyp, Torǵaı qazaqtarynyń 2-shi oblystyq jáne Qostanaı qazaqtarynyń ýezdik sezderin ótkizýge belsene qatysqan. «Aq jol» gazetiniń bólim meńgerýshisi, Qostanaıda dáriger bolyp, Qazaq AKSR-i Densaýlyq saqtaý halyq komıssarıatynda jáne týberkýlez dıspanserinde qyzmet atqarǵan. 1935-1937 jyldary Almaty medıtsına ınstıtýty klınıkasynyń dárigeri, kafedra meńgerýshisi bolǵan. 1937 jyly jeltoqsanda tutqyndalyp, saıası qýǵyn-súrginniń jazyqsyz qurbany boldy. 1956 jyly qarashanyń 6-synda aqtaldy.

 86 jyl buryn (1926-2008) zań ǵylymynyń kandıdaty, tarıh ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Áleýmettik ǵylymdar akademııasynyń akademıgi, KSRO Joǵary mektebiniń úzdigi JOLAMAN Qabıdolla Dosmaǵanbetuly dúnıege keldi.

Soltústik Qazaqstan oblysynda týǵan. Almaty zań ınstıtýtyn, Máskeý zań ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen. Almaty zań ınstıtýtynyń aǵa oqytýshysy bolyp qyzmet atqarǵan. 1955-1961 jyldary - Semeı maldárigerlik ınstıtýtynyń kafedra meńgerýshisi. 1961-1968 jyldary - Pavlodar ındýstrıaldy ınstıtýty partııa komıtetiniń hatshysy, oqý isi jónindegi prorektory, kafedra meńgerýshisi. 1968-1978 jyldary - respýblıkanyń joǵary jáne orta arnaıy bilim mınıstrliginiń bólim meńgerýshisi. 1978-1994 jyldary - Almaty energetıka ınstıtýtynyń kafedra meńgerýshisi, professory. 1994-2008 jyldary - Qazaq memlekettik zań ýnıversıtetiniń professory.

40-tan astam ǵylymı jarııalanymnyń avtory.

Halyqtar dostyǵy ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

76 jyl buryn (1936-1994) agronom-ǵalym, aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń kandıdaty RAMAZANOV Baǵustar Ǵabdulqaıyruly dúnıege keldi.

Pavlodar oblysynyń Eńbekshilder aýdanynda týǵan. Qazaq aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn bitirgen. Keńshar dırektory, bas agronom bolyp qyzmet atqarǵan. 1970-1979 jyldary - Pavlodar aýdandyq atqarý komıtetiniń basqarma tóraǵasy. 1979-1983 jyldary - Ertis aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy. 1983-1985 jyldary - Pavlodar oblystyq jemis-jıdek ónimderi agroóndiristik birlestiginiń bastyǵy. 1985-1990 jyldary - Pavlodar sovhoz-tehnıkýmynyń dırektory. 1990-1992 jyldary - Pavlodar aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy, aýdandyq keńestiń tóraǵasy, aýdandyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy. 1992-1994 jyldary - Pavlodar aýdandyq ákimshiliginiń bastyǵy. Qazaq KSR-i Joǵarǵy Keńesi 10-shaqyrylymynyń depýtaty bolǵan.

Eńbek Qyzyl Tý, Halyqtar dostyǵy, «Qurmet belgisi» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.

38 jyl buryn (1974) Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy Mınıstrligi Dármensiz boryshkerlermen jumys komıteti tóraǵasynyń orynbasary Ádilhanov Murat Buharbaıuly dúnıege keldi.

OQO-nyń Shardara qalasynda dúnıege keldi. 1996 jyly zańger mamandyǵy boıynsha Qazaq memlekettik zań ýnıversıtetin aıaqtady.

1996 jyldan bastap OQO Shardara aýdany ákimi apparatynyń zańgeri, 1999 jyldan 2002-ge deıin QR Qarýly kúshteri Áskerı polıtsııasynyń tergeýshi-ınspektory, aǵa tergeýshi-ınspektory. 2003 jyldan bastap - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy Mınıstrligi Dármensiz boryshkerlermen jumys komıtetinde bas maman, bólim bastyǵy, basqarma bastyǵy. Atalǵan qyzmetti 2009 jyldan bastap atqarady.

55 jyl buryn (1957) veterınarııa ǵylymdarynyń doktory, professor Bulashev Aıtbaı Qabykeshuly dúnıege keldi.

A.Bulashev ınfektsııalyq ımmýnologııa jáne bıotehnologııa salasynyń has mamany. 135 ǵylymı jáne ǵylymı-ádistemelik jumystyń, sondaı-aq 40-tan astam gazettik jáne jýrnaldyq maqalalardyń avtory.

Mal týberkýlezi dıagnostıkasyn jetildirý boıynsha jumystar toptamasy úshin A.I.Baraev atyndaǵy Memlekettik syılyqtyń laýreaty (2002). «Bilim berý isiniń úzdigi» (1997) jáne «Qazaqstan Respýblıkasy ǵylymyn damytýǵa qosqan úlesi úshin» (2002) belgilerimen, «Qazaqstan Konstıtýtsııasyna 10 jyl» (2005) jáne  «Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamentine 10 jyl» (2006), «Astananyń 10 jyldyǵy» medaldarymen, Prezıdent N.Nazarbaevtyń alǵysymen (2005), «Qurmet» ordenimen (2007) marapattalǵan.

Úshinshi jáne tórtinshi shaqyrylǵan Astana qalalyq máslıhatynyń depýtaty. Zamanaýı qoǵamnyń ıntellektýaldy damýyna qosqan úlesi jáne áleýmetke baǵdarlanǵan ustanymy úshin Sokrat atyndaǵy halyqaralyq nagradamen marapattalǵan.

2004 jyldyń qarashasynan bastap S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetiniń rektory bolyp qyzmet atqardy. 2011 jyldyń qarashasynda qyzmettik merziminiń aıaqtalýyna baılanysty jumysynan bosatyldy. Qazir S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetiniń qurmetti professor-oqytýshysy.

43 jyl buryn QR Konstıtýtsııalyq keńesiniń múshesi JAILǴANOVA Anar Nuralyqyzy dúnıege keldi. 1969 jylǵy 10 shildede Semeı oblysy Charsk aýdany Belterek aýylynda týǵan. 1986 jyly Belterek aýylynyń orta mektebin medalmen támámdap, osy jyly S.M. Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń zań fakýltetine túsip, 1991 jyly úzdikpen aıaqtady. 1999 jylǵy jeltoqsanda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń memlekettik-quqyqtyq bóliminiń aǵa sarapshysy laýazymyna aýysty.

2000 jylǵy qyrkúıekte Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Soty Tóraǵasynyń keńesshisi, 2004 jylǵy jeltoqsanda Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń sýdıasy bolyp qyzmet atqardy. 2008 jyly 13 naýryzda Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Senatynyń Qaýlysymen Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııalyq Keńesiniń múshesi bolyp taǵaıyndaldy. 2002 jyly «Qazaqstan Respýblıkasynda sot qyzmetin uıymdastyrý-quqyqtyq qamtamasyz etý» taqyryby boıynsha kandıdattyq dıssertatsııasyn qorǵady.

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Jarlyǵymen 25.08.2005j. №1633 «Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasyna 10 jyl» merekelik medalimen marapattalǵan.

49 jyl buryn (1963) Qazaqstan Respýblıkasynyń Italııa Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi Elemesov Adrıan Kópmaǵambetuly dúnıege keldi.

Eńbek jolyn 1985 jyly jumysker, brıgadır, sheber, prorab, «Shymkentqurylys» trestiniń komsomoldyq uıymynyń hatshysy qyzmetinen bastady.

1991-1992 jyldar aralyǵynda shaǵyn kásipkerliktiń dırektory, «AKE S» kompanııasynyń prezıdenti. 1992-1995 jyldary aralyǵynda - «Qazaqıtalqarakól» birlesken kásipornynyń Italııadaǵy ókili. 1995-1996 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń úshinshi hatshysy. 1996-2001 jyldar aralyǵynda - QR-dyń Italııadaǵy Elshiliginiń konsýly-úshinshi,ekinshi hatshysy. 2001-2003 jyldar aralyǵynda - QR Syrtqy ister mınıstrliginiń keńesshisi, memlekettik protokol qyzmetiniń saparlary bóliminiń bastyǵy, Ortalyq jáne Shyǵys Eýropa bqlimderiniń bastyǵy. 2004 jyldyń qańtarynan 2012 jyldyń mamyryna deıin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ispanııa Koroldigindegi Elshiliginiń keńesshi-elshisi.

2012 jyldyń 8 maýsymynan QR Prezıdentiniń ókimimen Qazaqstan Respýblıkasynyń Italııa Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi bolyp taǵaıyndaldy.