10 myńǵa jýyq ota jasaǵan mammolog-dáriger: Bizdiń jumysta jaýapkershilik júgi aýyr

ÓSKEMEN. KAZINFORM — Óskemendik mammolog-dáriger Temirhan Muqajanov 50 jylǵa jýyq ǵumyrynda onkologııalyq aýrýlardyń aldyn alyp, aýyr jaraqattanǵan adamdarǵa talaı shuǵyl ota jasaǵan. Kazinform tilshisi Medıtsına qyzmetkeri kúnine oraı ony áńgimege tartyp kórdi.

10 myńǵa jýyq ota jasaǵan mammolog-dáriger: Bizdiń jumysta jaýapkershilik júgi aýyr
Foto: Temirhan Muqajanovyń jeke muraǵatynan

— Áńgimemizdiń álqıssasyn týyp-ósken jerińizden bastasaq… 

— Shyǵys Qazaqstan oblysy Kúrshim aýdanynda baıaǵyda Qaraqas degen aýyl bolǵan. Osydan jarty ǵasyrdan astam ýaqyt buryn Óskemen sý elektr stantsııasy salynyp bitýine baılanysty Ertistiń sýy molaıyp, Qaraqas aýylyna qaýip tóndi. Ertistiń deńgeıi kóterilip, aýylymyzdy sý basa bastady da, balyq zaýyty jabylyp, turǵyndar jan-jaqqa kóshti. Ákem sol kezde Qaraqastaǵy balyq zaýyty dırektorynyń orynbasary bolyp isteıtin. 1958 jyldyń jazynda Jalańash aýylyndaǵy «Barhod» balyq ýchaskelik bólimshesiniń bastyǵy bolyp taǵaıyndalyp, sonda qonys aýdardyq.

Úıimiz kólge jaqyn ornalasqandyqtan daýyl soqsa bólmelerdi asaý tolqyn shaıyp ketetin. Bul jaq ta qolaısyz edi. Al kelesi jyldyń kókteminde ákem jańa jumysqa ornalasyp, otbasymyzben Aqsýat aýylyna atbasyn tiredik. Ol jaqta daıyn úı bolmaǵandyqtan januıamyz «Tamasha» teatrynyń belgili akteri Ýaıs Sultanǵazyulynyń Qabdykárim degen aǵasynyń shańyraǵyna aıaldady. Qaraqastan Aqsýatqa kóship, alǵash tanysqan zamandasymnyń biri — teatrda talantymen tanylǵan Ýaıs bolatyn.

— Alǵash qaı oqý ornyna tústińiz jáne eńbek jolyńyz qaı jerden bastaldy?

— 1972 jyly Semeıdegi medıtsına ınstıtýtyn bitirgen soń Óskemendegi oblystyq aýrýhanada bir jyldaı ınternatýradan ótip, odan keıin Úlken Naryn aýylynda hırýrg bolyp jumys istedim. Qudaı qosqan qosaǵym, akýsher-gınekolog Lıdııamen úsh jylǵa jýyq jeńil jaraqattardan bastap, kúrdeli otalardy da jasadyq. Tájirıbem de birshama jınaqtaldy. Jeti jylǵa jýyq oqyp, eńbek jolym osy Úlken Naryn aýylynan bastaldy. Jubaıymmen osy jaqqa kelmeı turyp, kóńil jarastyrǵan edik.

— Aýdandarda eńbek ete júrip, Óskemenge qashan ornyqtyńyz?

— Úlken Narynnan soń, Ulan aýdanynda jumys istegenim bar. Aýdandarda qyzmet etken sol bas-aıaǵy segiz jylda kóptegen naýqas pen áriptesimniń senimin arqaladym. Bizdiń jumysta jaýapkershilik júgi aýyr. Sodan soń 1981 jyly Óskemendegi oblystyq onkologııalyq dıspanserge hırýrg bolyp ornalastym.

Temirhan Muqajanov
Foto: Temirhan Muqajanovtyń jeke muraǵatynan

— Naýqastar kóbinese qandaı syrqatpen keldi?

— Jumys aǵysyna ilesip, beıimdelip ketý ońaıǵa soqpady. Asqazan, ishek, búırek aýrýlarynyń barlyǵyna, teri, omyraý bezderindegi isikter men ózge de asqynǵan onkologııalyq syrqattardy emdep, kúrdeli otalar jasaý qajet boldy.

— Qyzmet jolyńyzda qansha ota jasaǵanyńyz esińizde me?

— Qarbalas qyzmet barysynda joǵary dárejeli hırýrg, onkolog-dáriger retinde ter tóktik. Topshylap aıtsam, 10 myńǵa jýyq ota jasappyn. 1987 jyly Óskemende onkologııalyq aýrýǵa shaldyqqandar sany kúrt artyp, al materıaldyq baza turǵysynda respýblıka kóleminde óńirdegi jaǵdaı nasharlap ketti. Keıin birtindep biliktiligi joǵary dárigerler men kómekshiler kóbeıip, jumys jańa deńgeıge ótti. Óskemenniń túkpir-túkpirinen bólimder ashyla bastady. Terapevt korpýsy, Serikbaev kóshesindegi emhananyń eki qabaty, ish qurylysyn, ókpe aýrýlaryn emdeıtin onko-gınekologııalyq bólimsheler ashyldy. Mańyzdy jaıttardyń biri, 40 tósek-orynǵa jabdyqtalǵan mammologııa men aýrýy 4-shi deńgeıli syrqattarǵa arnalǵan bólimsheler de jumysyn birden bastady.

— 10 myńǵa tarta ota jasadym dedińiz. Esińizde erekshe qalǵan bir oqıǵamen bólisseńiz…

— Birde Ulan aýdanynyń Bozanbaı aýylynda ymyrt úıirilgen shaqta aýrýhanaǵa jedel shaqyrtty. Asyǵa jetkende úsh jasar balǵynnyń ólim men ómir arasynda jatqanyn kórdim. Ata-anasynan surastyrsam: «Oınap otyrǵan balamyz Gaz 53 kóliginiń astynda qalyp qoıdy» dedi. Kólik balanyń ishin basyp ótken. Jedel operatsııany bastadyq. Shıetteı balanyń kók baýyry jarylyp, ishine qan tolyp ketipti. Ony toqtatý úshin ezilip ketken kók baýyrdy alyp tastaýǵa týra keldi. Gaz 53 avtokóligi taptap ótkende keýdesi jarylyp, ózge ish qurylysy jaryqqa kirip ketken. Perishtesi qaqty ma, áıteýir, bar bilgenimizdi salyp ómirin arashalap qaldyq.

— Eńbegińiz úshin qandaı da bir marapattar aldyńyz ba?

— Qaýymdastyrylǵan professor, joǵary dárejeli mammolog ataqtary men «Medıtsına úzdigi» tósbelgisin aldym. Jubaıym Lıdııa Gabdýlvahıtqyzy joǵary dárejeli akýsher-gınekolog, sanolog.

a
Foto: Temirhan Muqajanovtyń jeke muraǵatynan

— Ýaqyt bólip, suhbat bergenińizge kóp rahmet! Mereke qutty bolsyn!

Eske salsaq, osyǵan deıin Qazaqstanda dáriger tapshylyǵy 20 paıyzǵa azaıǵany habarlanǵan.