10 qyrkúıek. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún

Talǵat Toqtarhanuly TURLYBAEV, «Qazaqstan ınjınırıng» UK» AQ Basqarma tóraǵasy

1964 jyly Semeıde dúnıege kelgen. E.Dzerjınskıı atyndaǵy KSRO MQK Shyǵys elderi mamany (1990); Reseı Federatsııasynyń Prezıdentine qarasty Reseı halyq sharýashylyǵy jáne memlekettik qyzmet akademııasyn zańtaný magıstri (2015) mamandyǵymen bitirgen.

Eńbek joly: Rýbtsovsk mashına jasaý zaýytynyń Semeı fılıalynda mehanık-jóndeýshi (1984-1985); Qazaqstan Respýblıkasy KGB-UQK aǵa jedel ýákili (1990-1996); «Qazaqstan Halyq banki» AAQ Semeı fılıaly dırektorynyń orynbasary (1996-2002); Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrliginiń «Semeı ınjınırıng» AQ Bron jóndeý zaýyty RMK bas dırektory (2002-2005); «Qazaqstan ınjınırıng» UK» AQ atqarýshy dırektory (2005-2008); Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrliginiń «Qazarnaýlyeksport» RMK bas dırektory (2009-2011); Reseı Federatsııasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń elshiliginde birinshi hatshy (is menedjeri), Máskeý (2011-2013); «Qazaq ónerkásipti damytý ınstıtýty» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary (2014-2017); «Áskerı-strategııalyq zertteýler ortalyǵy» AQ prezıdenti (2017); «Semeı Injınırıng» AQ bas dırektory (2017-2024).

Qazirgi laýazymyn atqarýǵa 2024 jylǵy mamyrda kiristi.

Aıdos SARYM, Qazaqstan Respýblıkasy Quryltaıynyń depýtaty

1975 jyly Almaty qalasynda dúnıege kelgen. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetin tarıhshy mamandyǵymen bitirgen (1997).

Eńbek joly: QR Muraǵattar jáne qujattama bas basqarmasynyń keńesshisi, bas ınspektory; Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri; Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet, aqparat jáne qoǵamdyq kelisim mınıstrliginiń Іshki saıasat departamentiniń mamany, bas mamany, bólim meńgerýshisi, BAQ departamentiniń dırektorynyń orynbasary; Atyraý oblysynyń Іshki saıasat departamentiniń dırektory; Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń sektor meńgerýshisi; «Aq jol» partııasynyń baspasóz hatshysy, keńesshisi; «Naǵyz Aq jol» partııasynyń teń tóraǵasynyń keńesshisi; «Jas Alash» gazetiniń bas redaktorynyń orynbasary; Altynbek Sársenbaıuly qorynyń basshysy; Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq kitaphanasy dırektorynyń keńesshisi (2017-2018); Qazaqstan saıası zertteýler qaýymdastyǵynyń vıtse-prezıdenti; Qazaqstan Respýblıkasy qoǵamdyq damý mınıstriniń keńesshisi (2018 jyldan bastap); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshesi (2019 jyldan bastap); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Ulttyq Quryltaıdyń múshesi (2022 jyldan bastap); VII shaqyrylǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi (2021-2023); VIII shaqyrylǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty (2023-2026).

Qazirgi laýazymyn atqarýǵa 2026 jyldyń tamyzynda kiristi.

«Ereń eńbegi úshin» (2020), «Qazaqstan halqy Assambleıasyna 25 jyl» (2020), «Qazaqstan Konstıtýtsııasyna 25 jyl» (2020), «Astana 20 jyl» (2018), «Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine 25 jyl» (2016) medaldarymen, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń «Birlik» qoǵamynyń altyn medalimen marapattalǵan.

Qaırat Jarylqasynuly ÚMBETOV, QR ІІM Ulttyq ulany Bas qolbasshysynyń orynbasary

1977 jyly Ózbekstan Respýblıkasy Tashkent oblysy Shyrshyq qalasynda dúnıege kelgen. Shyrshyq joǵary tank komandalyq ınjenerlik ýchılışesin, mamandyǵy-komandalyq taktıkalyq ınjenerlik-tehnıkalyq qamtamasyz etý (1994-1998); QR Ulttyq qorǵanys ýnıversıtetin strategııalyq menedjment (2018) mamandyǵymen bitirgen.

Eńbek joly: Ózbekstan Respýblıkasy QM 1 parashıýttik-desanttyq vzvodynyń tankige qarsy vzvodynyń manevrlik tobynyń komandırine deıin qyzmet ótkergen (1998-2001); BTR-daǵy batalonnyń jedel maqsattaǵy birinshi rotasynyń komandıri, 6506 áskerı bólimi batalonynyń komandıri (2002-2007); 5512 áskerı bóliminiń komandıri (2009-2010); 6679 áskerı bóliminiń komandıri (2010-2011); 5518 áskerı bóliminiń komandıri (2013-2014); 6505 áskerı bólimi shtabynyń bastyǵy – komandıriniń birinshi orynbasary (2014-2016); Ulttyq ulan Bas qolbasshylyǵy jaýyngerlik daıarlyq bas basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, odan keıin bas jedel basqarmasy bastyǵynyń orynbasary (2016-2018); 6506 áskerı bóliminiń komandıri (2018-2020); "Batys" óńirlik qolbasshylyǵy qolbasshysynyń birinshi orynbasary – shtab bastyǵy (2020-2022).

Qazirgi laýazymyna 2022 jylǵy mamyrda kiristi.

«Otan» ordenimen; ІІ jáne ІІІ dárejeli «Minsiz qyzmeti úshin» medaldarymen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarýly Kúshterine 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarýly Kúshterine 20 jyl» estelik medaldarymen marapattalǵan. Aıryqsha erekshelik belgisi – «Altyn juldyz» tapsyryla otyryp, «Halyq Qaharmany» ataǵy berilgen, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy.

Almat Búrkitbaıuly ÁShІRBEKOV, «Agrarlyq nesıe korporatsııasy» AQ Basqarma tóraǵasy

1986 jyly dúnıege kelgen. L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetin «Qarjy» (2008); «Sınergııa» Máskeý qarjy-ónerkásiptik ýnıversıtetin «Іskerlik ákimshilik sheberi (MVA)» – Strategııalyq menedjment (2020) mamandyǵy boıynsha bitirgen.

«QazAgroQarjy» AQ ońaltý jáne problemalyq jobalar departamentiniń dırektory (2017-2019); «QazAgroQarjy» AQ Basqarýshy dırektory – Basqarma múshesi (2019-2021); «QazAgroQarjy» AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary (2021-2022).

Qazirgi laýazymyn 2022 jyldan beri atqaryp keledi.

Ǵanı Aıdaruly MAILYBAEV, Almaty oblysy ákiminiń orynbasary

1987 jyly dúnıege kelgen. Abaı atyndaǵy qazaq ulttyq pedagogıka ýnıversıtetin «qarjy» (2008); Reseı Federatsııasy Prezıdentiniń janyndaǵy Reseı halyq sharýashylyǵy jáne Memlekettik qyzmet akademııasyn «aımaqtyq jáne mýnıtsıpaldy basqarý» (2018) mamandyǵy boıynsha bitirgen.

Eńbek joly: Almaty qalasy «Nur Otan» partııasy Bostandyq aýdandyq fılıalynyń esep jáne statıstıka sektorynyń meńgerýshisi (2008); Almaty qalasy "Nur Otan" partııasy Alataý aýdandyq fılıalynyń zańger-konsýltanty, Medeý aýdandyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary (2014-2015); Almaty qalasy Medeý aýdany ákiminiń orynbasary (2015-2019); Almaty qalasy Naýryzbaı aýdany ákiminiń orynbasary (2019-2020); Jambyl oblysy týrızm basqarmasynyń basshysy (2020); Almaty qalasy mádenıet basqarmasynyń basshysy (2020-2025).

Qazirgi laýazymyna 2025 jylǵy qazan aıynda taǵaıyndalǵan.

Sultanbek QOJANOV, qoǵam qaıratkeri, saıası jáne memleket qaıratkeri, ǵalym, pýblıtsıst, redaktor

1894 jyly dúnıege kelgen. Alǵashqy bilimin Túrkistandaǵy tórt synyptyq orys-qazaq bastaýysh mektebinde alǵan, Tashkent muǵalimder semınarııasynda oqyǵan. 1927 jyly Máskeýde BK(b)P OK Marksızm-lenınızm kýrsyn bitirgen.

Saıası qyzmetin Tashkent qalasynda semınarııada oqyp júrgende, semınarııa oqýshylarynan quralǵan «Keńes» atty astyrtyn jastar uıymyn qurýdan bastaǵan. 1917 jyly kóktemde Tashkentte Mustafa Shoqaı, Q.Qojyqov, Q.Bolǵanbaev, S.Aqaevpen birge «Birlik týy» gazetin shyǵardy. Sol jyldary Orynbordaǵy Búkilqazaq seziniń delegaty bolyp saılandy. Azyq-túlik komıtetin basqardy. Ashtyqpen kúresetin ortalyq komıssııanyń múshesi retinde 1918 jyly qarasha aıynan bastap Túrkistan, Sozaq, Jańaqorǵan, Qyzylqum, Shıeli óńirlerinde ashyqqan adamdardy tamaqtandyratyn arnaıy oryndar ashýdy uıymdastyrdy. 1919–1920 jyldary Syrdarııa ýezdik komıteti tóraǵasynyń orynbasary, Túrkistan ýezdik-qalalyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy jáne Syrdarııa oblystyq revolıýtsııalyq komıtetiniń tóraǵasy qyzmetterin atqardy. Túrkistan ólkesi qazaqtarynyń Bas jınalysynyń hatshysy, Syrdarııa oblystyq qazaqtar komıtetiniń múshesi, keıinirek Búkilreseılik quryltaıdaǵy ókil boldy. 1920 jyldyń sońynda S.Qojanov Túrkistan ASSR Іshki ister halyq komıssary, al 1921 jyldyń qazan aıynda Túrkistan ASSR aǵartý halyq komıssary bolyp taǵaıyndaldy. Bilim berý salasynda jergilikti turǵyndardyń tilinde oqytýdy jaqtady. Túrkistandaǵy baspasóz ben ulttyq teatrdyń damýyna eleýli úles qosty. 1920 jyldan bastap Búkilodaqtyq (b) Kommýnıstik partııa Syrdarııa gýbernııalyq komıtetiniń baspa organy «Aq jol» (Aq jol) gazetin qurýdy jáne shyǵarýdy uıymdastyrdy jáne gazettiń alǵashqy redaktory boldy. 1920 jyldan 1924 jylǵa deıin S.Qojanov Túrkistan Búkilodaqtyq (b) Kommýnıstik partııasy Ortalyq Komıtetiniń bıýro múshesi, Túrkistan Keńesi Ortalyq Atqarý Komıteti tóraǵasynyń orynbasary (al 1924 jyldyń 6 qańtarynan bastap birinshi orynbasary) bolyp saılandy. 1924–1925 jyldary ol RKP(b) Orta Azııa Ortalyq Komıtetiniń Tóralqa múshesi jáne Bıýro múshesi bolyp saılandy. Ol Orta Azııadaǵy ulttyq jáne aımaqtyq shekarany belgileý kezeńinde ózin memleket qaıratkeri retinde kórsetti. 1924 jyldyń qarashasynda RKP(b) Qazaq ólkelik komıtetiniń ekinshi hatshysy, al 1925 jyldyń aqpanynan bastap Kommýnıstik partııa Qazaq ólkelik komıtetiniń ekinshi hatshysy bolyp taǵaıyndaldy.

Onyń usynysy boıynsha Keńesterdiń Birinshi Búkilodaqtyq sezi (1922) qazaqtardyń shyn ataýyn qalpyna keltirip, «qyrǵyz» (patshalyq kezeńde buzylǵan) ataýyn «qazaq» dep túzetti. Ol sondaı-aq astanany Orynbordan Aqmeshitke (qazirgi Qyzylorda) kóshirýge yqpal etti. S.Qojanovtyń tabandylyǵynyń arqasynda Túrkistan Respýblıkasynyń quramynda qurylǵan Qazaq ASSR-i Qaraqalpaqstandy, Syrdarııa oblysyn, Myrzakól, Bostandyq jáne Shyrshyq aýdandaryn qamtydy. 1925 jyldyń qarashasynda Qojanov Búkilodaqtyq (b) Kommýnıstik partııa Ortalyq Komıtetine shaqyrylyp, ulttyq respýblıkalarǵa jaýapty nusqaýshy retinde Kavkazǵa jiberildi. 1928 jyly ol Tashkentke jiberilip, onda Búkilodaqtyq aýyl sharýashylyǵy ǵylymdary akademııasynyń bólimshesin uıymdastyrdy. 1929 jyly Qojanov Orta Azııa maqta-ırrıgatsııa polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń uıymdastyrýshylarynyń biri boldy jáne onyń alǵashqy rektory boldy. 1929-1931 jyldary Orta Azııa maqta ıirý fabrıkasynyń dırektory qyzmetin atqardy. 1931-1932 jyldary Búkilodaqtyq (b) Kommýnıstik partııa Ortalyq Komıtetiniń apparatynda jumys istedi. 1934 jyly Tashkent halyqtyq baqylaý komıtetiniń ýákiletti ókili, Orta Azııadaǵy «Ózbekhlopok» tresi dırektorynyń birinshi orynbasary jáne qaıtadan Keńesterdiń Ózbekstan boıynsha halyqtyq baqylaý komıssııasynyń ýákiletti ókiliniń orynbasary qyzmetterin atqardy.

1937 jyly 16 shildede tutqyndaldy. 1938 jyly 8 aqpanda ol ólim jazasyna kesilip, 10 aqpanda Máskeýdiń Býtyrka túrmesinde atyldy. Ol 1957 jyly esimi aqtaldy.

Amangeldi Ábdirahmanuly AITALY, qoǵam qaıratkeri, fılosofııa ǵylymdarynyń doktory, professor

1939 jyly Astrahan oblysynda (RF) dúnıege kelgen. Gýrev memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirip, qazaq orta mektebinde orys tili men ádebıetinen sabaq bergen (1964).

Eńbek joly: bastaýysh synyp muǵalimi (1957); S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetinde assıstent (1967-1968); Aqtóbe pedagogıkalyq ınstıtýtynyń oqytýshysy, kafedra meńgerýshisi, dotsenti, dekany, prorektory (1968-1995); «Dúnıe» memlekettik emes ınstıtýtynyń prorektory (1995-1996); Aqtóbe oblysy ákiminiń keńesshisi, orynbasary, Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe ýnıversıtetinde fılosofııa jáne mádenıettaný kafedrasynyń meńgerýshisi (1996-1999); II shaqyrylymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty (1999-2004); III shaqyrylymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty (2004-2007); Qazaq gýmanıtarlyq-zań ýnıversıtetiniń áleýmettaný kafedrasynyń professory (2007 jyldan bastap).

Fılosof ǵalym Amangeldi Aıtaly 2022 jylǵy 21 jeltoqsanda, 84 jasynda qaıtys boldy.

«Qurmet belgisi», «Parasat» (2001), ІІІ dárejeli «Barys» ordenderimen; Qazaqstan Respýblıkasynyń medaldarymen; QR BǴM «QR ǵylymyna qosqan úlesi úshin» tósbelgisimen (2009); Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.

Shárip OMAROV, Qazaqstan Respýblıkasynyń memleket jáne qoǵam qaıratkeri, «Dos-Muqasan» vokaldy aspaptar ansambliniń negizin qalaýshylardyń biri, solısi

1948 jyly Jambyl oblysynda dúnıege kelgen. Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Q.Sátpaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti) jáne Abaı atyndaǵy Almaty memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.

Eńbek joly: QazPTI komsomol komıteti hatshysynyń orynbasary, Sovet aýdandyq komıtetiniń hatshysy, Qazaqstan komsomoly Almaty qalalyq komıtetiniń hatshysy; Qazaq KSR Sheteldik týrızm bas basqarmasynyń bastyǵy (1985-1987); Qazaqstan Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıtetiniń Syrtqy baılanystar bóliminiń meńgerýshisi (1987-1988); Almaty qalasy ákimshiligi basshysynyń birinshi orynbasary (1994-1995); Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy (1996-1999); Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy (1999-2004); Qazaqstan Respýblıkasynyń Chehııadaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi (2004-2007).

Qazaqstan Lenın komsomoly syılyǵynyń laýreaty, Nebraska shtatynyń jáne Lınkoln qalasynyń (AQSh) qurmetti azamaty.

«Parasat», «Dostastyq» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.