1 tamyzdan bastap elimizde qandaı mańyzdy ózgerister bolady
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstanda 1 tamyzdan bastap birqatar mańyzdy ózgeris kúshine enedi. Aıdyń basty oqıǵalary retinde Quryltaı saılaýyn, munaı óndirisiniń artýyn, «Umaı» áıelder ıpotekasynyń qaıta iske qosylýyn jáne jol júrý erejeleriniń ózgerýin ataýǵa bolady.
Tamyz aıynda Qazaqstandaǵy eń negizgi oqıǵanyń biri – Quryltaı saılaýy. Ol 23 tamyz kúni ótpek. Eske salaıyq, Memleket basshysy «Qazaqstan Respýblıkasy Quryltaıynyń saılaýyn taǵaıyndaý týraly» Jarlyqqa 1 shildede qol qoıdy. Sol kúni Prezıdent Ákimshiligi Basshysynyń birinshi orynbasary Erlan Qarın de saıası naýqanǵa qatysty málimdeme jasaǵan edi.
Onyń sózinshe, bıyl sáýir aıynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Quryltaı saılaýy tamyzda ótetinin ashyq málimdedi. Osylaısha, saıası partııalarda saılaý naýqanyna daıyndalý úshin ýaqyt jetkilikti boldy. Bul jańa Konstıtýtsııa kúshine engen soń ótkiziletin alǵashqy jalpyhalyqtyq saılaý bolmaq. Sonymen qatar, aldaǵy naýqan búkil saıası úlgini ınstıtýtsıonaldyq turǵydan qaıta qalyptastyrýǵa jol ashady. Jańa Ata zańǵa sáıkes, saılaýdan soń memlekettik bıliktiń negizgi ınstıtýttaryn jasaqtaý jumysy bastalady.
Munaı óndirý kólemi artady
OPEK+ quramyndaǵy jeti el, ıaǵnı Qazaqstan, Saýd Arabııasy, Reseı, Irak, Kýveıt, Aljır jáne Oman 2026 jylǵy tamyzdan bastap munaı óndirý kólemin táýligine 188 myń barrelge ulǵaıtý týraly sheshim qabyldady.
OPEK saıtynda jarııalanǵan kestege sáıkes, Qazaqstan tamyz aıynda munaı óndirý kólemin táýligine taǵy 10 myń barrelge arttyrýdy josparlap otyr. Sonyń nátıjesinde elde bir táýlikte munaı óndirý kólemi 1,618 mln barrelge jetpek. Sonymen birge, naryqtaǵy ahýal, kelisimderdiń oryndalýy jáne ótemaqy mindettemeleriniń júzege asyrylý barysy talqylanatyn OPEK+ quramyndaǵy jeti eldiń kelesi kezdesýi 2026 jylǵy 2 tamyzda ótedi.
«Umaı» áıelder ıpotekasy beriledi
Áıelderge arnalǵan «Umaı» ıpotekalyq baǵdarlamasy bıyl qaıta iske qosylady. Ótinim qabyldaý tamyz aıynda bastalady. Bul týraly «Otbasy bankiniń» basqarma tóraǵasy Lázzat Ibragımova áleýmettik jelidegi tikeleı efır barysynda málimdedi.
Onyń sózinshe, bul maqsatta alǵashqy qarjy bólingen.Talaptarǵa sáıkes, qatysýshylar bastapqy jarnany «Otbasy» bankindegi depozıtte jınaýy tıis. Baǵdarlamaǵa resmı tabysy bar jáne sońǵy alty aıda mindetti zeınetaqy jarnalary turaqty aýdarylyp kelgen áıelder ótinim bere alady. Al alǵashqy jarna – iri qalalarda 20%-dan, óńirlerde 15%-dan bastalady.
«Umaı» aıasynda 25 jylǵa deıingi merzimge 50 mln teńgege deıin ıpotekalyq nesıe berý qarastyrylǵan.
Gıdter men ekskýrsııa jetekshileri jańa qaǵıdamen jumys isteıdi
Elimizde gıdter, ekskýrsııa jetekshileri jáne týrızm nusqaýshylarynyń qyzmetin retteıtin jańa qaǵıdalar bekitildi. 1 tamyzdan bastap kúshine enetin tıisti buıryqqa Týrızm jáne sport mınıstri qol qoıdy.
Qujatqa sáıkes, bul qyzmetpen QR azamattary ǵana aınalysa alady. Ol úshin qyzmetiniń bastalǵany týraly eLicense.kz portaly arqyly habarlama joldaýy qajet. Osy habarlama negizinde týrızm salasyndaǵy ýákiletti organ gıdterdiń, ekskýrsııa jetekshileriniń jáne týrızm nusqaýshylarynyń memlekettik elektrondyq tizilimin júrgizedi.
Al týrıstik qyzmet týrıspen jasalǵan shart negizinde kórsetiledi. Shartty rásimdeý úshin týrıst ózi jáne shart jasalatyn basqa adamdar týraly málimet beredi. Sapar bastalǵanǵa deıin keminde úsh kún buryn gıdter, ekskýrsııa jetekshileri jáne týrızm nusqaýshylary týrısterge sapardyń erekshelikteri týraly jazbasha aqparat berýge mindetti. Budan bólek, týrısterdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge qajetti sharalardy qabyldaýy tıis.
Kıik múıizin satý erejeleri ózgeredi
QR Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstriniń 2026 jylǵy 22 shildedegi buıryǵymen kıik derıvattaryn ótkizý qaǵıdalary bekitildi. Qujat 4 tamyzdan bastap kúshine enedi.
Qujatqa sáıkes, «kıik derıvattary» degenimiz – janýardyń múıizderi, sondaı-aq, olardan óndirilgen ónimder. Derıvattardy ótkizý elektrondyq konkýrs túrinde júzege asyrylady. Satý týraly sheshimdi ýákiletti organ qabyldap, satý baǵasyn, ótkizý kólemin jáne komıssııa quramyn aıqyndaıdy. Tıisti sheshim qabyldanǵannan keıin satýshy 10 kúntizbelik kún ishinde memlekettik múlik tiziliminiń veb-portalynda konkýrs týraly aqparatty jarııalaýǵa mindetti.
Sonymen qatar, konkýrsqa qatysýshylar qajetti qujattardy usyna otyryp, jazbasha túrde mynadaı mindettemelerdi qabyldaıdy:
• kıik múıizderin Qazaqstan aýmaǵynda satpaý;
• eksportqa baılanysty barlyq qajetti qujattardy óz betinshe rásimdep, shyǵyndardy óteý;
• ýákiletti organǵa derıvattardyń úshinshi tulǵalarǵa odan ári ótkizilýi týraly málimetter berý;
• derıvattar men olardan óndirilgen ónimderdiń qozǵalysy týraly aqparatty óz eliniń tsıfrlyq qadaǵalaý júıesine engizý.
Kıik derıvattary úshin eń joǵary baǵany usynǵan qatysýshy jeńimpaz bolyp tanylady.
Jol júrý erejelerine ózgerister enedi
2026 jylǵy 25 tamyzdan bastap Qazaqstan Respýblıkasynyń «Jol júrisi týraly» zańyna engizilgen ózgerister kúshine enedi.
Endi 65 jastan asqan jáne múgedektigi bar júrgizýshiler eki jylda bir ret mindetti medıtsınalyq tekserýden ótýi qajet. Sonymen birge, jolda júrý qaǵıdalaryn óreskel buzǵan júrgizýshiler qaıtadan teorııalyq emtıhan tapsyrýǵa jiberiledi. Al masań kúıde kólik basqarǵan azamattarǵa jaýapkershilik kúsheıtildi. Sondaı-aq, qylmystyq is jábirlenýshimen tatýlasýyna baılanysty toqtatylǵannyń ózinde, quqyq buzýshy segiz jylǵa kólik quralyn basqarý quqyǵynan aıyrylady. Júrgizýshi kýáligi bomasa, ony segiz jyl boıy alý múmkin bolmaıdy.
— Bul ózgeristerdiń barlyǵy jol júrisi qaýipsizdigin arttyrýǵa, azamattardyń ómiri men densaýlyǵyn qorǵaýǵa baǵyttalǵan. Barsha jol júrisine qatysýshylardy jolda júrý qaǵıdalaryn qatań saqtaýǵa shaqyramyz. Al bul talapqa jatatyn júrgizýshiler mindetti medıtsınalyq tekserýden ýaqytyly ótýi qajet, — dep habarlady Іshki ister mınıstrligi.
Alıment jańa tártippen tólenedi
2026 jylǵy 25 tamyzdan bastap alıment arnaıy bank shotyna aýdarylady.
Bul ózgeris 2026 jylǵy 24 maýsymda qabyldanǵan zańǵa sáıkes engizilip otyr. Onyń maqsaty — alımentke arnalǵan aqshanyń tolyq saqtalýyn qamtamasyz etip, ony tek balaǵa nemese eńbekke qabiletsiz adamdy asyraýǵa paıdalaný.
Ádilet mınıstrligi arnaıy shottyń bolmaýy alıment tóleýshini mindetinen bosatpaıtynyn eskertti. Alaıda alıment alýshy arnaıy shottyń derektemelerin usynǵanǵa deıin óndirilgen qarajatty aýdarý múmkin bolmaıdy. Mundaı jaǵdaıda sot oryndaýshysy alıment alýshyǵa arnaıy shot ashyp, onyń derektemelerin berý qajettigin habarlaıdy. Derektemeler usynylǵannan keıin jınalǵan qarajat belgilengen tártippen aýdarylady. Bul aralyqta alıment boıynsha bereshek saqtalady jáne joıylmaıdy.
Jańa norma alıment alýshylardyń quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheıtip, balalar men eńbekke qabiletsiz adamdarǵa arnalǵan qarajattyń saqtalýyna qosymsha kepildik berýge baǵyttalǵan.
Túrkııamen áýe qatynasy jıileıdi
Qazaqstan men Túrkııa arasyndaǵy áýe qatynasy keńeıip, tamyz aıynan bastap Astana men Ankara, sondaı-aq Almaty men Ankara baǵyttaryndaǵy reıster sany edáýir artady.
QR Kólik mınıstrliginiń habarlaýynsha, AJET áýe kompanııasy Astana – Ankara jáne Almaty – Ankara baǵyttary boıynsha reıster sanyn aptasyna ekiden jetige deıin ulǵaıtady. Osylaısha, eki baǵyt boıynsha da ushaqtar kún saıyn qatynaıtyn bolady. Mınıstrlik jańa ózgeristerdiń Qazaqstan men Túrkııa arasyndaǵy iskerlik, saýda-ekonomıkalyq jáne týrıstik baılanystardy odan ári damytýǵa yqpal etetinin atap ótti.
Bes iri festıval ótedi
Tamyz aıynda Astana men tórt óńirde týrısterge arnalǵan bes iri festıval men shoý ótedi.
QR Týrızm jáne sport mınıstrligi Týrızm ındýstrııasy komıteti málimetinshe, tamyz aıynda Astana qalasy, Atyraý, Qostanaı, Mańǵystaý jáne Almaty oblystarynda týrısterdi tartýǵa baǵyttalǵan bes iri is-shara uıymdastyrylady.
Olardyń qatarynda Qostanaı oblysynda ótetin «Qostanai Dala Fest» agrofestıvali, elordadaǵy «Comic Con Astana» gık-festıvali, Mańǵystaý oblysyndaǵy «Aq maya Fest» shubat festıvali, Atyraý oblysyndaǵy «LOTOS» ekologııalyq festıvali jáne Almaty oblysynda ótetin «Baıserke aspany» avıashoýy bar.
Aıta keteıik, buǵan deıin 1 shildeden bastap elimizde qandaı mańyzdy ózgerister bolǵanyn jazǵanbyz.
