Jergilikti qamtý: alpaýyt kompanııalardyń úlesi qandaı
ASTANA.KAZINFORM — QR Energetıka vıtse-mınıstri Erlan Aqbarov NKOK, QPO, TShO boıynsha jergilikti qamtýdy damytý qadamdaryn baıandady.
Atap aıtqanda, búgin Parlament Májilisiniń Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný komıteti «Teńizshevroıl», «Qarashyǵanaq Petrolıým Opereıtıng B.V» jáne «North Caspian Operating Company» kompanııalarynyń retteletin satyp alýlaryndaǵy qazaqstandyq qamtý úlesin arttyrý máselesi boıynsha taqyryptyq otyrys ótkizip jatyr.
- Ónerkásiptik áleýetti nyǵaıtýǵa jáne otandyq óndiristi qoldaýǵa, jergilikti qamtýdy damytýǵa baǵyttalǵan memlekettik saıasatty iske asyrý - eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń basym baǵyttarynyń biri. Osy baǵytta mınıstrlik NKOK, QPO, TShO-men birlesip jergilikti qamtýdy damytý boıynsha aıtarlyqtaı jumys júrgizdi. 2025 jylǵy birlesken jumystyń nátıjesinde 4 baǵytta ilgeriledi. Birinshiden, qazaqstandyq taýar óndirýshilerdi qoldaýdy kózdeıtin tenderlik rásimder jetildirildi. Ekinshiden, jergilikti qamtýdy damytýǵa arnalǵan naqty nysanaly ındıkatorlar bekitilip, onyń ósýine ınstıtýtsıonaldyq negiz qalyptastyryldy. Úshinshiden, otandyq taýar óndirýshilermen jalpy 35,8 mlrd teńge somasyna uzaq merzimdi sharttar jasaldy. Tórtinshiden, ótkizilgen Munaı-gaz mashına jasaý forýmy qorytyndysy boıynsha qazaqstandyq taýar óndirýshiler men jumys (kórsetiletin qyzmet) berýshiler qujattarǵa qol qoıdy. Bul turǵyda 2025 jylǵy forýmda jalpy 443,8 mln AQSh dollary kóleminde 33 kelisimshart jasaldy. Qazaqstandyq taýar óndirýshilerdiń odan ári yntymaqtastyq týraly 12 memorandýmyna qol qoıyldy, - dedi E.Aqbarov.
Mınıstrlik qabyldanatyn sharalardyń tıimdiligin baǵalaý úshin jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń, sonyń ishinde iri munaı-gaz kompanııalarynyń satyp alý qyzmetiniń qorytyndysyn qarastyrdy. Onda 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha jalpy satyp alý kólemi 4,6 trln teńgege jetti, onyń ishinde elishilik qundylyq 3 trln teńgeni nemese 65,1% - dy qurady. Úsh iri operatordyń (TShO, QPO, NKOK) taýarlardy, jumystar men kórsetiletin qyzmetterdi jalpy satyp alý kólemindegi úlesi 60,8% boldy. Sonyń ishinde:
- NKOK - 453,3 mlrd teńge boldy, onyń ishinde elishilik qundylyq – 318,1 mlrd teńge nemese 70,1%;
- QPO - 602,8 mlrd. teńge, onyń ishinde elishilik qundylyq – 367,6 mlrd teńge nemese 61%;
- TShO - 1780,9 mlrd teńge, onyń ishinde jergilikti qamtý – 909,0 mlrd teńge nemese 51,0%.
Vıtse-mınıstrdiń sózine qaraǵanda, operatorlarǵa jyl sońyna deıin satyp alý kólemi boıynsha jergilikti qamtý úlesin ulǵaıtýdy, sondaı-aq bekitilgen damý baǵdarlamalary aıasynda nysanaly ındıkatorlarǵa qol jetkizýdi qamtamasyz etý qajet.
Eske salsaq, jaqynda «QAZMUNAIGAZSERVIS-2026» konferentsııasynda Energetıka vıtse-mınıstri Erlan Aqbarov iri ken oryndaryndaǵy otandyq taýar óndirýshilerdiń úlesin keńeıtýge qatysty túsinik berdi.