Jańa shema: Alaıaqtar emhana atyn jamylyp, kod suraı bastaǵan
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstanda alaıaqtar ózin emhana qyzmetkeri retinde tanystyryp, jańa aldaý shemasyn qoldana bastaǵan. Astana qalasynyń 78 jastaǵy turǵyny osyndaı alaıaqtardyń birine aldanyp, qyrýar qaryzǵa batyp kete jazǵanyn aıtady.
— Bir kisi habarlasyp, ózim tirkelgen «Salaýatty Astana» emhanasynan qońyraý shalǵanyn aıtty. «Immýnıtetke baılanysty qan tapsyrýǵa jazyp qoıaıyq, oryn shekteýli, 08:45–te bir ǵana oryn qalyp tur» dedi. Men onsyz da erteń emhanaǵa baramyn dedim. Olar meniń terapevtke baratynymdy, qaı kabınetke kiretinimdi, dárigerimniń aty-jónin de bilip otyrdy. Sosyn «joq, siz 09:45–te barady ekensiz, men shatastyryp aıtyppyn» dedi, — deıdi Aıman Meńdibaeva Kazinform tilshisine bergen suhbatynda.
Alaıaqtar barlyq aqparattardy aıtý arqyly zeınetkerdiń senimine kirgen.
— Keıin josparly tekserý ekenin aıtty. Qandaı dári ishetinimdi surady. Sosyn «qazir sizge kod jiberemin, sol kodty maǵan aıtyńyz, telefonyńyzdy óshirmeńiz, óıtkeni oryn shekteýli» dedi. Men senip qalyp, kodty aıtyp qoıdym. Olar keshke maıly, sútti taǵam jemeńiz, tańerteń ashqarynǵa kelińiz, maska taǵyp kelińiz, keshki ishetin dárińizdi ishpeńiz dep bárin túsindirdi. Men bárin oryndap, tańerteń emhanaǵa bardym, — deıdi keıipkerimiz.
Qońyraý shalǵan adam Aıman Meńdibaevanyń atyna joldama jazyp, kireberiske qaldyratynyn aıtqan.
— Barsam, maǵan eshqandaı joldama berilmepti. Sosyn qan tapsyratyn jerge baryp, jaǵdaıdy aıttym. Olar kompıýterden tekserip, meniń aty-jónim joq ekenin aıtty. Sol eki ortada maǵan «vam kredıt odobren» degen habarlama keldi. Sol kezde qatty qorqyp kettim de, balama habarlastym, — deıdi Aıman apa.
Keıin oǵan taǵy bir adam habarlasyp, ózin eGov qyzmetkeri retinde tanystyrǵan.
— «Sizge osyndaı alaıaqtar habarlasqan eken. Olar sizdiń atyńyzdan ártúrli bankterden nesıe rásimdeýi múmkin. Sol úshin bizben habarlasyńyz, aryz jazýyńyz kerek» dedi. Men qaıda barýym kerektigin suradym. Olar eshqaıda barýdyń qajeti joq ekenin, aryzdy meniń atymnan ózderi jazatynyn aıtty, — deıdi spıker.
Aıman Meńdibaevanyń sózinshe, alaıaqtar qurbanyn ońaı quryqqa túsirý úshin ońasha jerde sóılesýin suraǵan. Tipti degenderi oryndalmaǵan soń dereý ashýǵa býlyqqan kórinedi.
— Sóılesip otyrǵanda daýystary durys estilmeı, telefon óship qaldy. Keıin qaıta habarlasty. Ol kezde men jaqyn jerdegi dúkenge kirip ketken edim. Olar menen qaıda turǵanymdy surady. Dúkende ekenimdi aıttym. «Janyńyzda kóp adam bolmasyn, jaqsy estilý úshin syrtqa shyǵyńyz» dedi. Syrtqa shyqqanymda telefonym taǵy óship qaldy. Qaıta habarlasyp, «nege telefonyńyzdy óshire beresiz, bul sizge kerek qoı. Qandaı jaǵdaıǵa dýshar bolǵanyńyzdy bilesiz be?» dep urysty. Sol kezde balam kelip qalyp, telefondy ózi aldy. Olar balama da «telefondy shesheńe ber, sen nege alasyń?» dep urysty. Balam bulardyń da alaıaq bolýy múmkin ekenin aıtyp, qońyraýdy óshirip tastady, — deıdi ol.
Keıipker óziniń mundaı jaǵdaıǵa tap bolǵan jalǵyz adam emestiniń jetkizdi.
— Keıin emhanaǵa baryp suradym. Olar da eshteńe bilmeıdi eken. «Sizden buryn da osyndaı bir áıel kelgen. Oǵan da dál osylaı habarlasqan, biraq ol kodty aıtpaǵan» dedi. Olar da alaıaqtardyń bul aqparattardy qaıdan alǵanyn bilmeıdi eken, — deıdi Aıman Meńdibaeva.
Bul jaǵdaıǵa qatysty Densaýlyq saqtaý mınıstrligi medıtsınalyq aqparattyq júıelerde azamattardyń jeke derekterin qorǵaý boıynsha qaýipsizdik sharalary engizilgenin málimdedi.
— Búgingi tańda jekelegen jaǵdaılardy qaraý barysynda medıtsınalyq aqparattyq júıelerge ruqsatsyz qol jetkizý faktileri medıtsınalyq qyzmetkerlerdiń ózderiniń elektrondyq tsıfrlyq qoltańbalaryn, tirkelý derekterin, rastaý kodtaryn jáne ózge de sáıkestendirý quraldaryn úshinshi tulǵalarǵa berý jaǵdaılarymen baılanysty ekeni anyqtaldy, — delingen mınıstrliktiń resmı jaýabynda.
Sondaı-aq vedomstvo aqparattyq qaýipsizdik talaptaryna sáıkestik boıynsha júıeler turaqty tekserýden ótetinin habarlady.
— Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy aqparattyq júıeler aqparattyq qaýipsizdik talaptaryna sáıkestigi boıynsha turaqty túrde tekserýlerden jáne baqylaý rásimderinen ótkiziledi. Sonymen qatar, kıberqaýipsizdik táýekelderin eskere otyryp, jeke derekterdi qorǵaý tetikterin jetildirý jumystary júrgizilip jatyr, — deıdi jaýaptylar.
Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý komıtetiniń Qamqor portalynyń málimetinshe, 2026 jyldyń basynan beri elimizde 13 914 alaıaqtyq deregi tirkelgen. Alaıaqtardyń eń kóbi qylmysyn Almaty qalasynda jasaǵan.
Almaty qalasy — 2545 derek;
Astana qalasy — 2116 derek;
Almaty oblysynda — 1486 derek.
Eske sala keteıik, Astanada kóshi-qon shemasyn uıymdastyryp, 900 mln teńge paıda tapqan alaıaq sottaldy.
