Ulttyq quryltaı – sheteldik BAQ nazarynda
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstan jańa saıası transformatsııa kezeńine qadam basty. Bul taqyryp búginde el ishinde ǵana emes, halyqaralyq deńgeıde de keńinen talqylanyp jatyr. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Ulttyq quryltaıda sóılegen sózi álemniń jetekshi buqaralyq aqparat quraldarynyń nazaryn aýdardy.
Qyzylorda qalasynda Memleket basshysynyń tóraǵalyǵymen Ulttyq quryltaıdyń V otyrysy ótti. Sheteldik basylymdar Prezıdent usynǵan reformalardy jan-jaqty taldap, olardyń aýqymy men Qazaqstannyń saıası júıesine yqtımal áserin baǵalap otyr.
AQSh-ta shyǵatyn The Times of Central Asia basylymy eń aldymen ınstıtýtsıonaldyq ózgeristerge nazar aýdarǵan. Onda vıtse-prezıdent laýazymyn engizý múmkindigi men bir palataly Parlamentke kóshý bastamasy atap ótiledi. Jýrnalıster bul reformalar 2022 jylǵy konstıtýtsııalyq ózgeristerge negizdelip, Parlamenttiń rólin kúsheıtýge jáne bılik júıesin retteýge baǵyttalǵanyn jazady.
Al amerıkalyq orys tildi Nastoıaşee vremıa basylymy Prezıdenttiń nekeni er men áıeldiń odaǵy retinde zańnamalyq turǵyda bekitý týraly bastamasyna, sondaı-aq dástúrli qundylyqtar men mádenı baǵdarlardy qorǵaý máselesine erekshe toqtalǵan.
Italııalyq Agencia Nova agenttiginiń pikirinshe, Qazaqstan qazirgi tańda saıası júıeni tereń jańǵyrtý sheginde tur. Materıalda Konstıtýtsııalyq komıssııa qurý bastamasy negizgi taqyryp retinde kórsetilip, onyń usynystardy júıelep, referendýmǵa daıyndyq júrgizýdegi róli atap ótiledi.
Frantsııanyń RFI radıosy bir palataly Parlamentke kóshý ıdeıasyn egjeı-tegjeıli taldaıdy. Jýrnalıster bolashaq Parlamenttiń «Quryltaı» dep atalýynyń sımvoldyq mánine de nazar aýdarǵan. Olardyń pikirinshe, bul tek bılik qurylymyn ózgertý ǵana emes, zamanaýı saıası ınstıtýttardy tarıhı dástúrmen ushtastyrýǵa umtylys.
Túrkııanyń Anadolu agenttigi Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamalaryn Qazaqstan sońǵy jyldary qalyptastyryp kele jatqan saıası modeldiń logıkalyq jalǵasy retinde baǵalaıdy. Materıalda Parlament tıimdiligin arttyrý, partııalyq júıeni kúsheıtý jáne qoǵamdyq dıalogtyń jańa alańy retinde Halyq keńesin qurý máseleleri alǵa shyǵarylady.
Qytaıdyń Sınhýa agenttigi reformalardyń qoǵam tarapynan qoldaý taýyp otyrǵanyna nazar aýdarady. Maqalada bir palataly Parlament, Konstıtýtsııalyq komıssııa jáne Halyq keńesin qurý usynystary Qazaqstannyń saıası jańǵyrýynyń uzaqmerzimdi strategııasyna saı keletini aıtylǵan.
Al reseılik Vedomostı basylymy bul ózgeristerdi basqarý formasyn aýystyrý emes, saıası arhıtektýrany tereń qaıta qurý dep baǵalaıdy. Materıalda reformalar bılik ıerarhııasyn naqtylap, Parlamenttiń róli men tıimdiligin aıtarlyqtaı kúsheıtetini erekshe atap ótiledi.
Óziniń analıtıkalyq materıalyn Deutsche Welle agenttigi de usyndy. Basylymǵa Parlamenttik reforma jónindegi jumys tobynyń múshesi Karla Jamanqulova suhbat bergen. Onyń aıtýynsha, usynylǵan bastamalar naqty demokratııalyq damýǵa, ıaǵnı «Estıtin memleket» qaǵıdatyna qaraı jasalǵan qadam. Sondaı-aq jumys toby ázirlegen barlyq usynystar, depýtattar sanyna deıin, tolyq eskerilgeni aıtyldy.