«Taldaý»: memleket, naryq jáne stýdent – bilim berýdegi jańa baǵyt

ASTANA. KAZINFORM — «Jibek Joly» telearnasyndaǵy «Taldaý» baǵdarlamasynda júrgizýshi Ǵazız Ábishev Qazaqstandaǵy bilim berýdi qarjylandyrý júıesindegi ózgeristerdi túsindirdi.Sarapshynyń aıtýynsha, Konstıtýtsııada tegin orta bilim alý kepildigi saqtalady jáne ol barlyq azamat úshin mindetti bolyp qala beredi. Sondyqtan mekteptegi bilim berý burynǵydaı memleket esebinen qarjylandyrylady.

Al joǵary bilim alý quqyǵy saqtalǵanymen, onyń tegin bolýy tolyq kepildendirilmegen. Bul memleketke bilim berý salasynda ıkemdi saıasat júrgizýge múmkindik beredi. Sonymen birge bilim berý granttary saqtalady. Olar, eń aldymen, medıtsına, ulttyq qaýipsizdik, ǵylym jáne ónerkásip sııaqty mańyzdy salalarǵa baǵyttalady.

Baǵdarlamada bul ózgeristerdiń el ekonomıkasyndaǵy jaǵdaımen tyǵyz baılanysty ekeni de aıtyldy. Qazir Qazaqstan qaıta ındýstrııalandyrý kezeńinen ótip, birtindep shıkizatqa táýeldilikten arylyp keledi.

— Jańa Konstıtýtsııa naryqtyq ekonomıkanyń naqty jaǵdaıyn eskeredi. Sonymen qatar uzaq merzimdi turaqtylyq pen tıimdilikke basymdyq beredi, — dedi Ábishev.

Osy jaǵdaıda memleket bıýdjet shyǵyndaryn ońtaılandyryp, ınvestıtsııalardyń tıimdiligin arttyrýǵa, sonyń ishinde bilim berý salasyna salynatyn qarajattyń qaıtarymyn kúsheıtýge umtylyp otyr.

— 2000-jyldardyń basyndaǵydaı munaıdan túsetin mol tabys bolmaıdy. Qazir onyń kirisi azaıdy. «Molshylyq kezeńi» artta qaldy, — dedi spıker.

Sarapshynyń pikirinshe, jańa konstıtýtsııalyq norma memlekettik granttardy naqty qajetti mamandyqtarǵa baǵyttaýǵa múmkindik beredi. Nátıjesinde bıýdjet qarjysy tıimdi jumsalyp, túlekterdiń óz mamandyǵy boıynsha jumys isteý múmkindigi artady.

Sonymen qatar bilim berý júıesinde báseke kúsheıedi dep kútiledi. Bul joǵary oqý oryndarynyń bilim sapasyn arttyrýǵa yqpal etedi. Al talapkerler mamandyq tańdaýda jaýapkershilikpen qaraı bastaıdy.

Osylaısha, jańa tásil bir jaǵynan áleýmettik kepildikterdi saqtasa, ekinshi jaǵynan joǵary bilim berý júıesin naryq talaptaryna beıimdeýdi kózdeıdi.

Aıta keteıik, «Taldaý» baǵdarlamasynyń aldyńǵy shyǵarylymy Qazaqstannyń jańa Konstıtýtsııasyn júzege asyrý kezeńderine arnalǵan edi.