Brazılııada 10 jasóspirimniń tórteýi mekteptegi býllıngke ushyraıdy
ASTANA. KAZINFORM – Brazılııada 13 pen 17 jas aralyǵyndaǵy mektep oqýshylarynyń shamamen 40 paıyzy mekteptegi qorlaý men álimjettikke (býllıngke) tap bolǵanyn aıtqan. Al osy jas tobyndaǵy oqýshylardyń 27,2 paıyzy keminde eki nemese odan da kóp ret qorlaý jaǵdaıyn bastan ótkergen, dep habarlaıdy AgenciaBrasil aqparat agenttigi.
Apta basynda jarııalanǵan bul málimetter 2024 jyly Brazılııa mektepterinde júrgizilgen saýalnama nátıjelerine negizdelgen. Zertteýdi eldiń memlekettik statıstıka agenttigi – Brazilian Institute of Geography and Statistics (IBGE) Ulttyq mektep oqýshylarynyń densaýlyǵyn zertteý (PeNSE) aıasynda ótkizgen.
2019 jylǵy aldyńǵy zertteýmen salystyrǵanda, býllıngke ushyraǵanyn aıtqan oqýshylar úlesi 0,7 paıyzdyq tarmaqqa artqan. Al mundaı jaǵdaıdy keminde eki ret bastan ótkergenderdiń kórsetkishi 4 paıyzdyq tarmaqtan astam ósken.
Zertteý jetekshisi Marko Andreatstsıdiń aıtýynsha, bul kórsetkishter mekteptegi zorlyq-zombylyqtyń qaıtalaný jıiligi artyp kele jatqanyn ańǵartady.
– Býllıngtiń ózi qaıtalanatyn, júıeli qubylys retinde sıpattalady. Qazir biz onyń ósý úrdisin kórip otyrmyz. Bul oqýshylardyń qaıtalanatyn psıhologııalyq qysymǵa jıirek ushyraı bastaǵanyn kórsetedi, – dedi zertteý jetekshisi.
Onyń aıtýynsha, býllıngke ushyraıtyndar sany aıtarlyqtaı ózgermegenimen, mundaı jaǵdaılardyń jıiligi men qarqyndylyǵy kúsheıgen.
Býllıngtiń basty nysany: syrt kelbet pen násil
Zertteý nátıjesi boıynsha, qorlaýdyń negizgi sebepteri retinde oqýshylar kóbine bet-álpet erekshelikteri men shash úlgisin ataǵan. Bul barlyq jaǵdaıdyń 30,2 paıyzyn quraıdy.
Odan keıin syrtqy kelbetke qatysty mazaqtaý – 24,7 paıyz. Al teri túsi nemese násiline baılanysty qorlaý jaǵdaılary 10,6 paıyz bolǵan.
Sonymen qatar oqýshylardyń 26,3 paıyzy ózderine ne úshin qysym kórsetilgenin bilmeıtinin aıtqan.
– Kóp jaǵdaıda jábirlenýshi býllıngtiń naqty sebebin túsinbeıdi. Sebebi mundaı qysym kóbine ujymdyq túrde jasalady, al qurban onyń sebebin anyq kórmeýi múmkin, – dedi Marko Andreatstsı.
Qyzdar kóbirek zardap shegedi
Zertteý qyz balalardyń býllıngke jıi ushyraıtynyn kórsetti. Qyzdardyń 43,3 paıyzy mektepte qorlaýǵa tap bolǵanyn aıtsa, uldar arasynda bul kórsetkish 37,3 paıyzdy quraǵan.
Sondaı-aq jasóspirim qyzdardyń 30,1 paıyzy qatarlastarynyń mazaǵyna keminde eki ret ushyrap, ózin qorlanǵanyn sezingenin jetkizgen. Bul uldarǵa qaraǵanda shamamen 6 paıyzdyq tarmaqqa joǵary.
Eske sala ketsek, Jambyl oblysynda oqýshylar býllıngine qatysy bar úsh ata-anaǵa aıyppul salynǵanyn jazdyq.