Otandyq taýar óndirýshilerimen jasalǵan kelisimshart kólemi 23% artty
ASTANA. KAZINFORM – Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev memlekettik satyp alý júıesin jańǵyrtý mindetin qoıdy. Osy tapsyrma sheńberinde 2025 jylǵy qańtardan bastap kúshine engen «Memlekettik satyp alý týraly» zań qabyldandy. Qarjy vıtse-mınıstri Dáýren Keńbeıil qabyldanǵan sharalar naryq qatysýshylary úshin de, jalpy júıe úshin de aıtarlyqtaı nátıje kórsete bastaǵanyn aıtty. Zań taýarlar, jumystar men qyzmetterdi jetkizýshiler úshin ashyq ári básekege qabiletti jaǵdaı qalyptastyrýǵa múmkindik berip, sybaılas jemqorlyq táýekelderin barynsha azaıtty.
Onyń aıtýynsha, reformanyń basty nátıjesi satyp alý rásimderiniń merzimin túbegeıli qysqartý jáne artyq bıýrokratııalyq kedergilerdi joıý boldy.
— Ótken jyldyń 1 qańtarynan bastap elimizde memlekettik satyp alýlar týraly jańa zań kúshine endi. Bul zań satyp alý rásimderin jedeldetý, satyp alynatyn taýarlardyń, jumystar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn arttyrý, sondaı-aq satyp alý protsesterin odan ári avtomattandyrý baǵytynda mańyzdy betburys boldy, - dep atap ótti ol.
Reformanyń basty elementi – reıtıngtik-baldyq júıe qoldanylatyn konkýrstyq rásim, onda sheshimder adam qatysýynsyz, avtomatty túrde, JI elementterin paıdalaný arqyly qabyldanady.
— Qorytyndylar bes kún ishinde shyǵarylady. Reıtıngtik-baldyq júıeniń negizgi krıterııleri: jumys tájirıbesi, kompanııanyń qarjylyq turaqtylyq kórsetkishi, belgili bir ákimshilik-aýmaqtyq birlikke tıesiligi jáne t.b. Salystyrý úshin aıtsaq, bul zań qabyldanǵanǵa deıin konkýrstyq rásimder keminde 60 kúnge sozylsa, reıtıngtik-baldyq júıe engizilgennen keıin bul rásimder orta eseppen 5 kúnde aıaqtalady. Reıtıngtik-baldyq júıe qoldanylmaǵan jaǵdaıda, ádettegi konkýrstar 10 jumys kúnine deıin sozylady, - dep atap ótti Dáýren Keńbeıil.
Reıtıngtik-baldyq júıeni qoldaný tájirıbesi óńirlik deńgeıde óz nátıjesin kórsete bastady, mysaly:
· Aqmola oblysynda 6 jumys kúni ishinde quny 1,8 mlrd teńge bolatyn sport kesheniniń qurylysyna qatysty memlekettik satyp alý boıynsha jeńimpaz anyqtalyp, merdiger retinde Kókshetaý qalasyndaǵy jergilikti «Stroı BK» JShS tanyldy.
· Ulytaý oblysynda 5 jumys kúni ishinde quny 1,1 mlrd teńge bolatyn jalpy bilim beretin mektep qurylysy boıynsha konkýrs jeńimpazy anyqtalyp, merdiger bolyp Jezqazǵan qalasyndaǵy óńirlik «Astana Premıým Stroı» JShS belgilendi.
Osylaısha, vıtse-mınıstr atap ótkendeı, jańa zań birqatar bıýrokratııalyq rásimderdi alyp tastaýǵa, satyp alýlardy jeńildetýge jáne merzimderdi edáýir qysqartýǵa múmkindik berdi.
Sonymen qatar reforma otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaýǵa baǵyttaldy. Zańda qazaqstandyq kompanııalardy qamtamasyz etýdiń barlyq túrinen bosatý, aıyppul sanktsııalaryn azaıtý, taýar jetkizýdiń eń mınımaldy merzimin 15 kúnnen 60 kúntizbelik kúnge deıin uzartý, sondaı-aq tólem merzimin 30 jumys kúninen 10 jumys kúnine deıin qysqartý qarastyrylǵan.
Nysandardy salýda EPC jáne EPC-F kelisimsharttary túrindegi jańa quraldar engizildi, bul satyp alý protsesin jáne jalpy qurylys jumystaryn jedeldetýge múmkindik berdi. Bıýrokratııalyq rásimderdiń qysqartylýy aıtarlyqtaı ekonomıkalyq tıimdilikke qol jetkizýdi qamtamasyz etti.
Memlekettik satyp alý týraly jańa zań otandyq kompanııalar úshin mańyzdy preferentsııalardy bekitti. Sonyń arqasynda qazaqstandyq óndirýshilerge kelisimshart jasasý kezinde basymdyq berý quqyǵy, shart somasynyń 50% kóleminde mindetti avans tóleý, sondaı-aq banktik kepildikter usynýdan bosatý jáne aıyppul sanktsııalary boıynsha jeńildetilgen talaptar qarastyrylǵan.
— Bul sharalar otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaýǵa, sondaı-aq otandyq óndiristi yntalandyrýǵa baǵyttalǵan. Atalǵan sharalar ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha otandyq óndirýshilermen jasalǵan kelisimsharttar sanyn edáýir arttyrýǵa, sondaı-aq otandyq óndirýshilermen jasalǵan kelisimsharttardyń jalpy somasyn ulǵaıtýǵa múmkindik berdi, - dep túsindirdi vıtse-mınıstr.
Qarjy mınıstrliginiń derekterine sáıkes, 2025 jyly otandyq taýar óndirýshilermen jasalǵan kelisimsharttardyń jalpy somasy 2024 jylmen salystyrǵanda 23%-ǵa ósip, 460 mlrd teńgege jetti. Mundaı ósim maqsatty memlekettik qoldaýdyń jergilikti ónimge degen suranysty yntalandyryp, qazaqstandyq kompanııalar úshin tapsyrystar kólemin tikeleı arttyryp otyrǵanyn aıqyn kórsetedi.
Memlekettik satyp alýdaǵy reforma naryqty alaqol qatysýshylardan tazartý jolyndaǵy mańyzdy qadam boldy. Onyń negizgi maqsaty – barlyq kompanııa úshin teń jáne ashyq jaǵdaı qalyptastyrý, ıaǵnı qujattarmen aıla-sharǵy jasaıtyn nemese kúmándi bedelge ıe tulǵalar emes, sapasy men baǵasy tıimdi usynys bergen qatysýshylardyń jeńiske jetýin qamtamasyz etý. Eń aldymen, merdigerlerdiń jumys tájirıbesin rastaýǵa qoıylatyn talaptar kúsheıtildi. Jalǵan nemese burys málimetterdi iriktep alyp tastaýǵa múmkindik beretin qatań tekserý krıterııleri engizildi.
Reformanyń mańyzdy elementteriniń biri – naryq qatysýshylarynyń jaýapkershiligin kúsheıtý. Zańǵa sáıkes senimsiz jetkizýshilerge qatysty avtomatty sanktsııalar engizildi. Buǵan deıin josyqsyz qatysýshylar tizilimine engizilgen kompanııalar jańa ótinimder bergen kezde konkýrstyq baǵalaý barysynda avtomatty túrde upaı joǵaltatyn.
Osylaısha, júıe adal emes qatysýshylarǵa qatysty qosarlanǵan tosqaýyl qalyptastyrdy: bir jaǵynan, jalǵan málimet usyný múmkindigi kúrdelendi, ekinshi jaǵynan – jol berilgen zańbuzýshylyqtar úshin turaqty qarjylyq jáne iskerlik bedelge qatysty jaýapkershilik engizildi.
— Reforma memlekettik satyp alý salasyndaǵy adal emes qatysýshylarǵa qosarlanǵan tosqaýyl qalyptastyrdy. Bir jaǵynan, jalǵan málimet usyný múmkindigi kúrdelene tústi, ekinshi jaǵynan, buǵan deıin zańbuzýshylyqqa jol bergen tulǵalar úshin turaqty qarjylyq jaýapkershilik engizildi. Osylaısha memlekettik satyp alýǵa jaýapty qatysý mádenıeti qalyptasyp, onda iskerlik bedel men adaldyq memlekettik satyp alýǵa qatysýdyń negizgi faktoryna aınalyp otyr, - dep atap ótti Dáýren Keńbeıil.
Senimdi arttyrý maqsatynda memlekettik satyp alýǵa qoǵamdyq monıtorıng engizilip, barlyq rásim jańa Biryńǵaı satyp alý platformasyna shoǵyrlandyryldy. Shaǵymdaný tártibi jeńildetildi, osy rette shaǵym berý satyp alý protsesin toqtatpaıdy. Bul sharalar shaǵymdardyń jalpy sanyn 23%-ǵa qysqartýǵa múmkindik berdi.
Memlekettik satyp alýlar júıesin jetildirý jumystary jalǵasyp jatyr.
Qazaqstanda memlekettik satyp alýdyń jańa erejesi engizilgenin jazǵan bolatynbyz.