MSC-2026: Álemdik saıasatkerlerdiń rezonans týdyrǵan málimdemeleri
ASTANA. KAZINFORM - Búgin 62-Mıýnhen qaýipsizdik konferentsııasy — MSC-2026 óz jumysyn aıaqtaıdy. Bul týraly agenttiktiń menshikti tilshisi Kazinform habarlady.
Bıylǵy forýmnyń basty taqyryby — Under Destruction («Qıraý jaǵdaıynda»).
Uıymdastyrýshylardyń paıymdaýynsha, bul ataý soǵystan keıin qalyptasqan halyqaralyq tártiptiń kúıreý kezeńine aıaq basqan qazirgi álemdik júıeni beıneleıdi.
Bıyl atalǵan konferentsııaǵa qatysýshylar sany jaǵynan rekord jasady: shamamen 50 memleket pen úkimet basshysy, 65-ten astam syrtqy ister mınıstri jáne 30 qorǵanys vedomstvosynyń jetekshisi bas qosty.
Talqylaýdyń ózegine Eýropalyq odaq pen AQSh arasyndaǵy transatlantıkalyq qatynastar (Donald Tramptyń ekinshi prezıdenttik kezeńi tusynda), Reseı men Ýkraına arasyndaǵy qaqtyǵys, Eýropanyń qorǵanys qabileti jáne ózge de ózekti máseleler shyqty.
— Eski álemdik tártip endi joq. Biz iri derjavalar saıasaty dáýirine qadam bastyq, — dedi Frıdrıh Merts Germanııa kantsleri konferentsııanyń ashylýynda.
Ol transatlantıkalyq senimdi qalpyna keltirýge shaqyryp, AQSh-tyń ózi de «jalǵyz áreket etýge jetkilikti dárejede myqty emes» ekenin atap ótti. Sondaı-aq Merts pen Frantsııa prezıdenti Emmanıýel Makron NATO aıasynda «Eýropanyń berik tiregi» retinde eýropalyq ıadrolyq tejeý tetigin qalyptastyrý ıdeıasyn talqylady.
Konferentsııanyń basty oqıǵalarynyń biri — AQSh Memlekettik hatshysy Marko Rýbıonyń sózi boldy. Eýropalyqtar bul baıandamany ótken jylǵy AQSh vıtse-prezıdenti Dj. Venstiń qatań málimdemesinen keıin erekshe kútti. Alaıda Rýbıonyń ún qatýy edáýir ustamdy shyqty. Ol: «AQSh pen Eýropa bir-birinen ajyraǵysyz», — dep atap ótti.
Sonymen birge Vashıngtonnyń jańa baǵytyn da jasyrǵan joq. Ol eýropalyq odaqtastarǵa kómek azaıyp, qorǵanys pen Ýkraınaǵa qoldaý máselesinde qysym kúsheıetinin aıtty. Budan bólek, Rýbıo BUU-ny qatań synǵa alyp, uıymdy túbegeıli reformalaýǵa shaqyrdy.
EO dıplomatııasynyń basshysy Kaıa Kallas amerıkalyq tarapqa: «Sizderge de biz qajetpiz», — dep ún qatty.
Al Eýropalyq komıssııa prezıdenti Ýrsýla fon der Lıaıen Principled and Pragmatic: Wielding Power in a World in Disarray («Qaǵıdaly ári pragmatıkalyq: beıbereket álemde kúsh qoldaný») atty baıandamasyn usyndy.
Onyń aıtýynsha, álem geosaıası bytyrańqylyq dáýirine endi, al qaýipsizdik jónindegi burynǵy ustanymdar jumys istemeı qaldy. Eýropa aýmaqtyq qaqtyǵystar, tarıftik soǵystar, tehnologııalyq báseke jáne Ýkraınadaǵy soǵys sııaqty syn-qaterlermen betpe-bet kelip otyr. Osyǵan baılanysty ol EO-ny jedel áreket etýge jáne ishki birlikti nyǵaıtýǵa shaqyrdy.
Úsh kúnge sozylǵan Mıýnhen qaýipsizdik konferentsııasy búgin máresine jetedi. Forým eýropalyq jáne álemdik aýdıtorııanyń aıryqsha nazaryn aýdardy.
Jalpy alǵanda, MSC-2026 «Under Destruction» alańy memleketter óz ustanymyn aıqyndaıtyn, beıresmı kelissózder men saıası sıgnaldar beriletin dástúrli mańyzdy minber retindegi rólin taǵy bir márte rastady.
2026 jyly eýropalyq kóshbasshylar bir máselede ortaq pikirge keldi: transatlantıkalyq qatynastar daǵdarysy men jahandyq ózgerister jaǵdaıynda Eýropa óz jolyn izdeýge májbúr.
Osyǵa deıin AQSh pen Eýropa arasyndaǵy qatynas shıelenisse, álemdegi ekonomıkalyq belsendilik baıaýlaýy múmkin ekenin jazdyq.