Qytaı kontratseptıvtik quraldarǵa salyq engizdi
ASTANA. KAZINFORM – Týý kórsetkishin arttyrý maqsatynda Qytaıda 2026 jyldyń 1 qańtarynan bastap kontratseptıvtik preparattar men quraldarǵa 13 paıyzdyq qosylǵan qun salyǵy engizildi. Osylaısha, 32 jyl boıy qoldanylyp kelgen tıisti salyqtyq jeńildik kúshin joıdy. Bul týraly RFI habarlady.
Belgili bolǵandaı, Qytaıdyń «Qosylǵan qun salyǵy týraly» zańy 2024 jylǵy 25 jeltoqsanda qabyldanyp, 2026 jylǵy 1 qańtarda qoldanysqa engen. Atalǵan zańǵa sáıkes, «bir otbasy – bir bala» saıasaty aıasynda 1994 jyly qoldanysqa engizilgen birqatar salyqtyq jeńildikter alynyp tastaldy.
Sonymen qatar balabaqshalar men kúndizgi kútim ortalyqtary jáne neke qııýǵa baılanysty qyzmetter qosylǵan qun salyǵynan bosatyldy. Bul ózgerister Beıjiń júzege asyryp otyrǵan ózge de demografııalyq yntalandyrý sharalarymen, atap aıtqanda, sábıdi qaraýǵa beriletin demalysty uzartý jáne bala týý boıynsha járdemaqy berýmen qatar júrgiziledi.
2025 jylǵy 28 shildede Qytaıdyń bala kútimine arnalǵan memlekettik járdemaqy júıesin engizý jónindegi jospary resmı jarııalandy. Qujatqa sáıkes, 2025 jylǵy 1 qańtardan bastap otbasyndaǵy neshinshi bala ekenine qaramastan, ómirge kelgen árbir sábıge jyl saıyn 3600 ıýan kóleminde járdemaqy taǵaıyndady. Járdemaqy bala úsh jasqa tolǵanǵa deıin beriledi.
Qytaı qazirgi kúnde naqty demografııalyq quldyraýmen betpe-bet kelip otyr. Resmı derekterge sáıkes, 2024 jyly elde 9,54 mln sábı dúnıege kelgen, bul on jyl burynǵy kórsetkishten shamamen eki ese az. Birikken Ulttar Uıymynyń boljamyna sáıkes, 2025 jyly Qytaıda ómirge kelgen bala sany 8,71 mln-ǵa deıin azaıýy múmkin. Derekkózdiń jazýynsha, halyqtyń qartaıýy, ekonomıkalyq ósimniń baıaýlaýy jáne jyljymaıtyn múlik naryǵyndaǵy daǵdarys jas býyn arasyndaǵy alańdaýshylyqty kúsheıtip otyr.
Osyǵan baılanysty kontratseptıvterge (músheqap, júktilikten saqtaıtyn dáriler jáne ózge de quraldar) salyq engizý Qytaı qoǵamynda synı pikirlerge túrtki boldy. Sarapshylar bul sheshim josparlanbaǵan júktilik pen jynystyq jolmen beriletin ınfektsııalar qaýpin arttyrýy múmkin ekenin eskertedi. Keı sarapshylar baǵanyń ósýi aıtarlyqtaı bolmaıdy dep sanasa, endi bireýleri bul shara áleýmettik álsiz toptarǵa shamadan tys salmaq túsirýi yqtımal ekenin alǵa tartady.
AQSh-tyq Demograf I Fýsıanniń pikirinshe, bul sheshim demografııalyq yntalandyrýdan góri, memlekettik kiristerdi kóbeıtýge baǵyttalǵan fıskaldyq sharaǵa kóbirek uqsaıdy. Óıtkeni qosylǵan qun salyǵy Qytaıda memlekettik kiristiń shamamen 40 paıyz. Al keıbir sholýshylar bul qadamnyń sımvoldyq mánine kóbirek nazar aýdaryp, memlekettik saıasatty azamattardyń jeke ómirine shekten tys aralasý retinde qabyldaýdyń jóni joq ekenin eskertedi.
Buǵan deıin Qytaıdyń 2026 jylǵa qaraı búkil el boıynsha tegin bosanýdy qamtamasyz etýdi josparlap otyrǵanyn habarlaǵan bolatynbyz.