Qazaqstanda ınflıatsııa alty aı qatarynan baıaýlap keledi
ASTANA.KAZINFORM — 2026 jylǵy birinshi toqsan qorytyndysy boıynsha bıýdjettiń kiris bóliginiń bir mezgilde nyǵaıýy jáne ınflıatsııalyq protsestiń baıaýlaýy tirkeledi. Bul kóbinese QQS mólsherlemesiniń ózgerýinen týyndaǵan baǵanyń qysqamerzimdik ósýin ekonomıka 2025 jyldyń aıaǵynda – 2026 jyldyń qańtar-aqpanynda sińirgen. Qazirgi ýaqytta ınflıatsııaǵa áser etpeıdi. Bul týraly Úkimet málim etti.
Jedel derekter boıynsha 2026 jylǵy 1 toqsandaǵy memlekettik bıýdjettiń kiristeri boıynsha atqarylýy (transfertterdi eseptemegende) 104,4%. Jospardaǵy 6 176,2 mlrd teńgeniń ornyna bıýdjetke 6 444,9 mlrd teńge túsken. Asyra oryndaý — 268,7 mlrd teńge.
— 2025 jylǵy uqsas kezeńmen salystyrǵanda memlekettik bıýdjettiń kirisi 930,6 mlrd teńgege nemese 16,9%-ǵa ulǵaıdy. Kirister boıynsha josparlardyń asyp ketýi respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterde tirkeldi. Aıta ketý kerek, 2026 jylǵa arnalǵan salyq túsimderi boıynsha respýblıkalyq bıýdjettiń kiristeri 18,886 trln teńge somasynda josparlanyp otyr. Bul 2025 jylǵy naqty túsimderden 4,4 trln teńgege joǵary, — delingen habarlamada.
Atap aıtqanda, respýblıkalyq bıýdjettiń kiristeri 101,8%-ǵa oryndaldy: jospardaǵy 4 085,6 mlrd teńgeniń ornyna 4 159,4 mlrd teńge tústi. Ótken jylǵy ósim 26,1% (+861,8 mlrd teńge). Bul kóbinese Qazaqstannyń negizgi eksporttyq taýarlaryna álemdik naryqtardaǵy baǵalardyń ósýine, 2025 jylǵy 4 toqsanda EShF júıesinde tirkelgen taýarlar men qyzmetterdi ótkizý kóleminiń ósýine, sondaı-aq salyqtyq jáne kedendik ákimshilendirý nátıjelerine baılanysty.
Respýblıkalyq bıýdjet kirisiniń negizgi bóligin quraıtyn salyqtyq túsimder (98%) 101,6%-ǵa oryndaldy: jospardaǵy 4 012,8 mlrd teńgeniń ornyna 4 077,6 mlrd teńge tústi. Ótken jylǵy sáıkes kezeńimen salystyrǵanda ósim 31,5%. Bul rette 2026 jylǵy qańtar-naýryzǵa 2025 jylǵy IV toqsanǵa (2026 jylǵy 25 aqpanǵa deıin) QQS tóleý merzimi kelgenin eskerý qajet. Tıisinshe, QQS boıynsha salyq mindettemeleri 12% stavka boıynsha júrgizildi.
Ósim ótken jylǵy uqsas kezeńmen salystyrǵanda ımporttalatyn taýarlarǵa KTS (+16,9%), QQS (16% stavka boıynsha eseptelgen) (+24,2%), paıdaly qazbalardy óndirýge salynatyn salyq (+35,7%) sııaqty iri salyqtar boıynsha qamtamasyz etildi.
Jergilikti bıýdjetterdiń kiristeri 109,3%-ǵa oryndaldy: jospardaǵy 2 090,6 mlrd teńgeniń ornyna 2 285,5 mlrd teńge tústi. Ótken jylǵy ósim 3,1% (+68,8 mlrd teńge).
Jyl basynan beri ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar úshin arnaıy salyq rejıminde 392 myń jeke tulǵa tirkelgen. QQS tóleýshiler sany 10 myń sýbektige artty.
Birinshi toqsannyń qorytyndysy boıynsha ınflıatsııany tómendetýdiń turaqty úrdisi saqtalýda. Naýryzda ınflıatsııa qarqyny qańtar–aqpandaǵy 1,0–1,1% salystyrǵanda 0,6%-ǵa deıin baıaýlady. Tómendeý altynshy aı qatarynan baıqalady: 2025 jylǵy qyrkúıektegi eń joǵary mánnen keıin (12,9%) ınflıatsııa birtindep baıaýlaýǵa kóshti jáne 2026 jylǵy naýryzdyń qorytyndysy boıynsha 11,0%. UEM boljamy boıynsha, 2027 jyldyń basynda ınflıatsııanyń bir mándi deńgeıine shyǵý yqtımaldyǵy joǵary.
Buǵan deıin Qazaqstannyń memlekettik bıýdjetiniń kiristeri josparly kórsetkishten asyp túskenin jazdyq.17%-ǵa jýyq ósim baıqaldy.