Qazaqstanda azyq-túlik ınflıatsııasy 12,7%-ǵa deıin tómendedi
ASTANA. KAZINFORM — QR Premer-mınıstriniń orynbasary — ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarınniń tóraǵalyǵymen ınflıatsııa dınamıkasy men áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ahýalyna arnalǵan kezekti keńes ótti, dep habarlaıdy Úkimettiń baspasóz qyzmeti.
Azyq-túlik ınflıatsııasy tómendeý úrdisin jalǵastyryp jatyr: jeltoqsandaǵy 13,5%-dan qańtarda 12,9%-ǵa, aqpanda 12,7%-ǵa deıin tómendedi.
Saýda jáne ıntegratsııa birinshi vıtse-mınıstri Aıjan Bıjanovanyń aıtýynsha, buǵan áser etken faktorlardyń biri — áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary tiziminiń jańartylýy. Atalǵan tizim 19 ataýdan 31 ataýǵa deıin keńeıtildi. Baǵanyń turaqtanýyna áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryna belgilengen shekti saýda ústemesiniń saqtalýyna memlekettik baqylaýdyń kúsheıtilýi de yqpal etip otyr.
Jyl basynan beri Saýda komıteti tıisti talaptardy buzǵany úshin 800-den astam ákimshilik is tirkedi. Jalpy el boıynsha ınflıatsııa besinshi aı qatarynan baıaýlap keledi — 2025 jyldyń qyrkúıektegi 12,9%-dan 2026 jylǵy aqpanda 11,7%-ǵa deıin tómendedi. Naýryz aıynyń alǵashqy aptasynda áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ósý ındeksi 0,1%-dy qurady. Ádette naýryz aıynda maýsymdyq baǵa ósimi baıqalady. Degenmen Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi ony qosymsha baǵa aktsııalaryn uıymdastyrý jáne aýyl sharýashylyǵy jármeńkelerin keńeıtý arqyly tejeýdi josparlap otyr. Sonymen qatar kórshi elderden kókónis ónimderin jetkizýge arnalǵan «jasyl dáliz» mehanızmi de óz jumysyn jalǵastyryp jatyr. Keńeste sút ónimderiniń qymbattaǵany ataldy. Bul, eń aldymen, negizgi shıkizat — shıki sút qunynyń ósýimen baılanysty. Budan bólek, energııa resýrstary baǵasynyń artýy men óndiristik shyǵyndardyń kóbeıýi de áser etýde. Aıta ketý kerek, sút ónimderi azyq-túlik ınflıatsııasynyń qurylymynda eleýli úleske ıe — shamamen 6,3%.
Osyǵan baılanysty Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi sút óńdeý kásiporyndaryn qoldaý tetikterin qarastyrýdy usyndy. Sondaı-aq nan salasyn qoldaý sharalaryn pysyqtaý usynyldy. Atap aıtqanda, kásiporyndardy arzandatylǵan astyq jáne unmen qamtamasyz etý, sondaı-aq «Qazaqstan temir joly» kompanııasymen birlesip tıisti shıkizatty temirjol arqyly tasymaldaý tarıfterin tómendetý múmkindigin qarastyrý máselesi kóterildi. Vıtse-premer áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryn óndirýshilerdi qoldaýdyń tıimdi tetikterin ázirleý úshin elde jumys istep turǵan 42 sút óńdeý kásipornyndaǵy ónim baǵasynyń qalyptasýyna jan-jaqty taldaý júrgizýdi tapsyrdy.
Keńeste Jambyl oblysyndaǵy áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń jaǵdaıy da jeke qaraldy. Azyq-túlik ınflıatsııasynyń deńgeıi boıynsha óńir elde besinshi orynda, al áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ósý ındeksi boıynsha altynshy orynda tur. Qazirgi ýaqytta oblysta 1982 dúken jumys isteıdi, onyń 69-y iri saýda jelileri. Óńir naryǵyn shamamen 50 iri óndirýshi qamtamasyz etedi. Olardyń ishinde otandyq ónimniń úlesi 43%-dy, al ımporttyq ónim shamamen 30%-dy quraıdy. Sondaı-aq óńirde sútti tereń óńdeıtin 19 kásiporyn jáne et óńdeıtin 38 kásiporyn jumys isteıdi. 2025 jyly oblysta 230 myń tonna sút óndirilip, onyń 107,7 myń tonnasy óńdelgen.
Sonymen qatar 75,3 myń tonna et óndirilip, onyń 43%-dan astamy qaıta óńdeýden ótken. Áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryn óndiretin 11 kásiporyn úshin elektr energııasyna jeńildetilgen tarıfter qarastyrylǵan.
Keńes barysynda turaqtandyrý qorlaryndaǵy kókónis ónimderin satý qarqynynyń tómen ekeni de aıtyldy. Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Azat Sultanovtyń málimetinshe, qazirgi tańda kartop qorynyń 56%-y, sábiz ben pııazdyń 55%-y, al qyryqqabattyń 58%-y satylǵan. Bul baǵyttaǵy jumys qarqyny Aqtóbe, Jambyl, Qyzylorda jáne Ulytaý oblystarynda baıaý júrip jatqany baıqalady.
Keńes qorytyndysy boıynsha Premer-mınıstrdiń orynbasary Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi men Saýda komıtetine óńirlerdegi turaqtandyrý qorlaryna tekseris júrgizýdi tapsyrdy. Sondaı-aq ákimdikterdiń eseptik derekterinde kórsetilgen ónimderdiń naqty bar-joǵyn anyqtaý mindeti qoıyldy.
Osyǵan deıin Úkimet pen Ulttyq bank ınflıatsııany tómendetetin jospar ázirlep jatqanyn jazǵanbyz.