Ǵylymı shyǵarmashylyq erkindigin Konstıtýtsııada bekitý nege mańyzdy – akademık pikiri
ASTANA. KAZINFORM – Ǵylymı shyǵarmashylyq erkindigin Konstıtýtsııada bekitý ǵylymdy qosalqy quram ǵana emes, jeke-dara qundylyq retinde moıyndaýdy bildiredi. Bul pikirdi matematık, QR Prezıdenti janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi Suraǵan Dýrvýdhan aıtty.
S. Dýrvýdhan ǵylymsyz turaqty damý da, shynaıy demokratııa da, tıimdi memlekettik basqarý da múmkin emes ekenin atap ótti.
− Konstıtýtsııalyq norma eń aldymen ǵylymı shyǵarmashylyq erkindigi mártebesin aıqyndaıdy. ıAǵnı memleket onyń erkin jumys isteýi úshin jaǵdaı jasaýy tıis. Al konstıtýtsııalyq kepildikterdiń bolmaýy ǵylymnyń syrttan tańylǵan doktrınalardyń yqpalynda qalý qaýpin týǵyzady. Bul ǵylym men bilimniń, qoǵamdyq senimniń quldyraýyna ákeledi, − dedi ǵalym Konstıtýtsııalyq komıssııanyń 5-shi otyrysynda.
Onyń aıtýynsha, ǵylymı shyǵarmashylyq erkindiktiń bolýy eń aldymen ýnıversıtetter men ǵylymı ortalyqtardyń derbestigimen, oqytýshylar men ǵalymdardyń akademııalyq erkindigimen tyǵyz baılanysty. Sondyqtan bul uǵymdy Konstıtýtsııada naqty bekitpeı, ǵylymı mekemelerimizdiń shynaıy táýelsizdigin, ádisteme tańdaý erkindigin, zertteý jáne túsindirý taqyryptary erkindigin qamtamasyz etý múmkin emes.
Bul turǵyda ǵylymı erkindik – oqshaýlanǵan norma emes, kerisinshe oılaý erkindigi, sóz bostandyǵy jáne bilim alý quqyǵy syndy konstıtýtsııalyq quqyqtar men bostandyqtardyń tutas júıesiniń elementi bolyp sanalady.
− Búgingi jahandyq básekelestik pen tehnologııalyq transformatsııa jaǵdaıynda «ǵylymı shyǵarmashylyq erkindigi» strategııalyq mańyzǵa ıe. Ǵylymı erkindikke Konstıtýtsııa deńgeıinde erkindik bere almaǵan memleket qoǵamnyń ıntellektýaldy áleýetin joǵaltyp, aqyldylar shoǵyrynyń syrtqa ketý qaýpin kúsheıtedi. Sondyqtan bul normanyń Ata zańymyzda bekitilýi quqyqtyq turǵyda ereje ǵana emes, uzaq merzimdi áleýmettik-ekonomıkalyq ınvestıtsııa retinde qarastyrylady. Elimizdiń ár sanaly azamaty ǵylym men ınnovatsııany ulttyq strategııalyq tirek retinde sanap, osy bastamany qoldaıtynyna kámil senemin, − dedi Suraǵan Dýrvýdhan.
Osyǵan deıin Aıda Balaeva Ata zań ózgeristerin «Konstıtýtsııanyń jańa jobasy» dep qarastyrýdy usyndy.