26 sáýir. Tulǵalar týǵan kún
Búgin, 26 sáýir kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? Kazinform oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.
ESІMDER
62 jyl buryn (1964) sovettik jáne qazaqstandyq boksshy, 1984 jyly KSRO Olımpıada qurama komandasynyń múshesi, KSRO halyqaralyq dárejedegi sport sheberi (1984), Qazaq KSR sport sheberi, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen sport sheberi, eńbek sińirgen sport jattyqtyrýshysy Asylbek Saqtapbergenuly QILYMOV dúnıege keldi.
Reseıde dúnıege kelgen. KSRO boıynsha jasóspirimder arasyndaǵy boksta chempıon ataǵyn jeńip alǵan. 1979 jyly Beltsy qalasynda (Moldavııa), 1980 jyly Qaraǵandyda, 1981 jyly Harkovte, 1981 jyly Kaýnasta (KSRO oqýshylarynyń spartakıadasy), 1982 jyly Penza qalasynda ótken KSRO jasóspirimderi arasynan chempıon bolady.1982 jyly búkil Eýropa aralyq chempıonatta qola júldeni jeńip alady, Shverın qalasy (Germanııa), 1984 jyly Máskeý qalasynda ótken AQSh-KSRO kezdesýleriniń chempıony boldy. 1984 jyly Tashkent qalasynda KSRO chempıony atandy. 1984 jyly ıAroslavlde ótken KSRO kýbogynyń jeńimpazy. Eki ret kúmis júlde alǵan. Birinshisi Erevanda (1985j), ekinshisi Almatyda (1986 j). Asylbek Saqtapbergenuly boksqa on jylyn arnaǵan (1977-1987 jj). Osy jyldar aralyǵynda 216 kezdesý ótkizip onyń 186-yn jeńimpaz bolyp aıaqtaǵan. 1982 jyly Anglııa tájirıbe almasý maqsatynda ózderine shaqyrtady, kontraktiniń quny 1.5 mln (fýnt.sterl).
1984 jyldyń kórsetkishi boıynsha Asylbek Qılymov Eýropanyń eń úzdik boksshysy, 75 keli salmaq dárejesine deıingi álem boıynsha úshinshi boksshysy ataǵyna ıe bolǵan tulǵa.
61 jyl buryn (1965) Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Ulttyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ortalyǵynyń basqarma tóraǵasy Erik Ábenuly BAIJÚNІSOV dúnıege keldi.
Almaty oblysynda dúnıege kelgen. Almaty memlekettik medıtsınalyq ınstıtýtyn (1988) hırýrg mamandyǵy boıynsha bitirgen.
Eńbek joly: Qapshaǵaı qalalyq aýrýhanasynda taǵylymdamadan ótken hırýrg (1988-1989); emhanada hırýrg (1989-1994); Qapshaǵaı qalalyq aýrýhanasynyń bas dárigeriniń orynbasary (1994-1998); Almaty oblysy Eńbekshiqazaq aýdanynyń Ortalyq aýdandyq aýrýhanasynyń bas dárigeriniń ekonomıkalyq máseleler jónindegi orynbasary (1998-1999); Densaýlyq saqtaý, bilim berý jáne sport mınıstrliginiń «Medıtsınalyq qyzmetterge aqy tóleý ortalyǵy» (MKO) memlekettik mekemesiniń uıymdastyrýshylyq jumys bóliminiń bas mamany (1999); Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý agenttiginiń «Densaýlyq» memlekettik kásipornynyń Densaýlyq saqtaýdy basqarý ortalyǵynyń statıstıka, taldaý jáne aqparattyq júıeler bólimi bastyǵynyń orynbasary (1999-2000); Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý agenttiginiń «Densaýlyq» memlekettik kásipornynyń uıymdastyrýshylyq, kadrlyq jáne quqyqtyq jumys bóliminiń bastyǵy (2000-2002); Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstri Keńsesiniń Áleýmettik-mádenı damý bóliminiń bas sarapshysy (2002-2005); Almaty oblysy Densaýlyq saqtaý departamenti bastyǵynyń medıtsınalyq jumys jónindegi birinshi orynbasary (2005-2008); Soltústik Qazaqstan oblysy Densaýlyq saqtaý departamentiniń bastyǵy (2008-2010); Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý vıtse-mınıstri (2010-2014); «Densaýlyq saqtaýdy damytýdyń respýblıkalyq ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń bas dırektory (2014-2015); «Astana qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasy» memlekettik mekemesiniń basshysy (2015-2017); Áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý qorynyń basqarýshy dırektory, basqarma tóraǵasynyń orynbasary (2017-2020); Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Ulttyq dári-dármekterdi saraptaý ortalyǵynyń bas dırektory (2020-2025).
Qazirgi laýazymyn 2025 jyldyń tamyz aıynan beri atqaryp keledi.
«Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqty qurýǵa qosqan úlesi úshin» 2-shi dárejeli medalmen marapattalǵan (2015).
52 jyl buryn (1974) «Nomad Life» ómirdi saqtandyrý kompanııasy» AQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Almas Saıatuly MYŃBAEV dúnıege keldi.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin «quqyqtaný» mamandyǵy boıynsha bitirgen.
Eńbek joly: 1999-2000 jyldary «KEGOC» AQ vıtse-prezıdenti, 2001-2002 jyldary «Qazaqstan halyq jınaq banki» AAQ apparaty tóraǵasynyń keńesshisi, 2003-2004 jyldary QR Tabıǵı monopolııalardy retteý jáne básekelestikti qorǵaý agenttigi tóraǵasynyń orynbasary, 2004-2006 jyldary «MTI Medical» JShS dırektorlar keńesiniń tóraǵasy, 2007 jyly «Nomad Inshýrans» SK» AQ dırektorlar keńesiniń múshesi, dırektorlar keńesiniń tóraǵasy, 2011 jyldan bastap «Nomad Life» ómirdi saqtandyrý kompanııasy» AQ Dırektorlar keńesiniń tóraǵasy boldy.
36 jyl buryn (1990) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń Áleýmettik-ekonomıkalyq saıasat bólimi meńgerýshisiniń orynbasary Oljas Ábdimomynuly JUMAǴULOV dúnıege keldi.
Almatyda dúnıege kelgen.
Amerıka ýnıversıtetin, London ekonomıka mektebin jáne London Koroldik kolledjin bitirgen.
Eńbek joly: Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıka jáne saýdany damytý mınıstrliginde ártúrli laýazymdardy atqardy (2013-2016); Mınıstrdiń keńesshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń Astana qalasy boıynsha aýmaqtyq ınspektsııa basshysynyń orynbasary (2016-2018); Qazaqstan Respýblıkasy Investıtsııalar jáne damý mınıstriniń keńesshisi (2018); Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasarynyń keńesshisi (2018-2019); Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń keńesshisi (2019-2021); Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstri keńsesi basshysynyń orynbasary (2021-2026).
Qazirgi laýazymyn 2026 jyldyń qańtarynan beri atqaryp keledi.
126 jyl buryn (1900-1973) qazaqtyń áıgili jazýshysy, aqyny Sábıt MUQANOV dúnıege kelgen.
Sábıt Muqanov qazirgi Soltústik Qazaqstan oblysynyń Jambyl aýdanyndaǵy Jamanshubar degen jerde týǵan. Sábıt jeti jasqa kelgende ákesi Muqan, segizge tolǵanda sheshesi óledi de, Mustafa degen aǵasynyń qolynda qalady. Jetimdiktiń aýyr qasiretin tartqan Sábıt on jasynan bastap óz betinshe eńbek etedi. Óz betinshe umtylyp, aýyl moldalarynan hat tanıdy, 15 jasynda qıssa, dastandar oqı alatyn halge jetedi. Ol 1918 jyldyń kúzinde Omby qalasyndaǵy muǵalimder kýrsyna túsip, onda bir jyl oqıdy. Osy jyldary «Kóńilim» (1917), «Zaryǵý» (1918), «Joqshylyqqa» (1918) óleńderin jazdy. Bilim ala júrip, M. Jumabaevqa hatshylyq qyzmet atqardy‚ onyń pedagogıka tarıhy kýrsynan oqyǵan lektsııalaryn qaǵazǵa túsirdi. Kókshetaý revkomynyń tóraǵasy bolyp qyzmet atqarady. 1920 jyly jaz aıynda Jumabaevtyń jetekshiligimen oqytýshylar kýrsy qaıta ashylyp, kúzge deıin sonda oqýyn jalǵastyrdy. 1921-1922 jyldary Petropavl qalalyq partııa komıtetinde isteıdi. Osy tusta Sábıt Muqanovtyń óleń, maqalalary «Eńbekshi qazaq», «Jas qaırat», «Lenınshil jas» gazetteri men «Qyzyl Qazaqstan», «Áıel teńdigi» jýrnaldarynda jıi basyldy.
S.Muqanov jıyrmasynshy jyldary birneshe usaq óleńdermen birge, «Jetim qyz kúıi», «Tulpar joryǵy», «Balbópe», «Batyraq», «Oktıabrdiń ótkelderi», «Qandy kól», «Qulannyń quny» deıtin poemalary men «Sulýshash» romanyn jazdy. 1922 jyly Orynbordaǵy rabfakqa (jumysshylar fakýltetine) túsip, ony 1926 jyly bitiredi. Baspasóz oryndarynda qyzmet atqardy: Respýblıkalyq «Eńbekshi qazaq» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetiniń bólimin basqardy, Qazaqstan Memlekettik baspasynyń bas redaktory (1926-1928) boldy. 1928 jyly Lenıngrad (qazirgi Sankt-Peterbýrg) ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetine oqýǵa túsip‚ az ýaqyttan soń otbasy jaǵdaıyna baılanysty Petropavl qalasyna kelip‚ «Keńes aýyly» gazetiniń redaktory jáne jazýshylar bóliminiń jetekshisi boldy. 1930 jyly jergilikti aqyn-jazýshylar shyǵarmalary negizinde «Jarys» atty almanah shyǵardy. 1932 jyly Máskeýdegi Qyzyl professorlar ınstıtýtynyń ádebıet bólimine túsip, ony 1935 jyly bitiredi. 1935 jyly respýblıkalyq «Keńes aýyly», «Qazaq ádebıeti» gazetteriniń redaktory qyzmetin atqardy. Qazaqstan Jazýshylar odaǵyn (1936-1937, 1943-1951) basqardy‚ QazPI-de (1937-1941, qazirgi QazUPÝ) professor bolyp, qazaq ádebıetinen dáris beredi. Sábıt ár alýan qyzmetter arqaýymen qatar túrli janrda jańa shyǵarmalaryn jarııalady. Poezııada: «Kolhozdy aýyl osyndaı», «Maıǵa sálem», «Sóz-sovettik armııa»; dramatýrgııada: «Kúres kúnderinde» (1938), «Altyn astyq» (1939); prozada: «Jumbaq jalaý» (1938), «Meniń mektepterim» (1940), «Balýan Sholaq» (1941) sekildi shyǵarmalar osy jyldardyń jemisi. «Syrdarııa», «Tyńda týǵan baılyq», «Móldir mahabbat», «Eseıý jyldary» atty romandary men «Saıahattar» (1945), «Týǵan jerdiń tyńynda» (1955), «Adam Atanyń shoqysynda», «Alyptyń adamdary» tárizdi ocherkterin jazdy. Eki ret Eńbek Qyzyl Tý ordenimen, Lenın ordenimen marapattaldy.
94 jyl buryn (1932-2021) tanymal sovet jáne Qazaqstan músinshisi, Qazaq KSR eńbek sińirgen sáýletshisi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, Qazaqstan Respýblıkasy Eltańbasy avtorlarynyń biri Shota (Shot-Aman) Ydyrysuly ÝÁLIHANOV dúnıege keldi.
Soltústik Qazaqstan oblysynda týǵan. Máskeý sáýlet ınstıtýtyn bitirgen. Belgili qazaq músinshisi, QR eńbek sińirgen sáýletshisi, Memlekettk syılyqtyń laýreaty. Respýblıkalyq tarıhı jáne mádenı eskertkishterdi qorǵaý qoǵamynyń tóraǵasy, Almatydaǵy Táýelsizdik monýmenti avtorlary shyǵarmashylyq tobynyń jetekshisi, Shoqan Ýálıhanovqa, Toqash Bokınge, Astanadaǵy Kenesary hanǵa, Semeıdegi Shákárimge ornatylǵan eskertkishterdiń avtory.