22 qarasha. Tulǵalar týǵan kún
ASTANA. KAZINFORM - Búgin, 22 qarasha kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? Kazinform oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady.
84 jyl buryn (1940) Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri, Qazaqstan Jastar odaǵy syılyǵynyń laýreaty, tanymal aıtysker aqyn Nadejda Andreevna LÝShNIKOVA dúnıege keldi.
Almaty oblysy Qaskeleń aýdanynda týǵan. Qazaq arasynda tárbıelenip, qazaqsha oqyp, bilim alǵan. Qyzylordadaǵy M. Mámetova atyndaǵy pedýchılışeni, Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtynyń fılologııa fakýltetin bitirgen. Jazba ári sýyryp salma aqyn.
1963 jyly Qyzylordada oblystyq aıtysqa qatysyp júldeger bolǵan. Shymkenttik Qaldybek Áliqulovpen aıtysy kınoǵa túsirildi («Aıtys», rejısseri T. Dúısebaev). Jambyl aýdandyq, Almaty oblystyq aıtystarǵa qatysyp, qarsylastaryn jeńgen. 1985 jyldan Almaty oblysynyń Jambyl aýdanyndaǵy Ú. Káribaev murajaıynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, dırektory qyzmetterin atqarǵan.
Alǵashqy óleńderi Qyzylorda oblystyq «Lenın joly» gazetinde 1958 jyly jarııalandy. Óleń-jyrlarynyń jınaǵy eki dúrkin jeke jınaq bolyp («Elim meniń», «Kóńil hoshy») basyldy. Sol jınaǵy úshin Qazaqstan komsomolynyń syılyǵy berilgen. «Saǵynarsyńdar meni de», «Qazaqtyń bir qyzymyn» atty kitaptary jaryq kórgen.
Almaty oblysy Jambyl aýdanynyń Qurmetti azamaty.
60 jyl buryn (1964) Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń sýdıasy Ǵazıza Shámshidinqyzy MUSABEKOVA dúnıege keldi.
Jambyl oblysy Merki aýdany Kýzmınka aýylynda týǵan. 1981 jyly S.M. Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń Zań fakýltetine oqýǵa túsip, 1986 jyly ýnıversıtetti úzdik bitirdi.
Eńbek joly: 1986-1987 jyldary Jambyl qalasy Ortalyq aýdanynda Zań keńesinen advokat bolyp taǵlymdamadan ótti. 1995 jyly Jambyl oblysy Merki aýdanyndaǵy jekemenshik «Sraılov» advokattyq keńsesinde advokat bolyp qyzmet atqardy. 1996-2005 jyldary Jambyl oblysy Merki aýdandyq sotynyń sýdıasy, 2005 jyly Jambyl oblystyq sotynyń sýdıasy, 2010 jyly Jambyl oblysy mamandandyrylǵan aýdanaralyq qylmystyq ister jónindegi sotynyń tóraıymy bolyp taǵaıyndaldy. 2011 jyly QR Prezıdentiniń jarlyǵymen Jambyl oblystyq sotynyń apellıatsııalyq sot alqasynyń tóraıymy qyzmetin atqardy. 2012-2015 jyldary Jambyl oblystyq sotynyń qylmystyq ister jónindegi appelıatsııalyq sot alqasynyń tóraıymy boldy.
Qazirgi qyzmetin 2015 jylǵy jeltoqsan aıynan atqaryp keledi.
59 jyl buryn (1965) QR Ulttyq paralımpıada komıtetiniń vıtse-prezıdenti, júzýden Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, Qazaqstan Paralımpıada quramasynyń kapıtany Zúlfııa Raýhatovna GABIDÝLLINA dúnıege keldi.
Jambyl oblysy Taraz qalasynda dúnıege kelgen.
Sporttyq qyzmeti: 1991 jyly múgedekter arbasynda júgirýden birinshi prezıdenttik jarysqa qatysýshy, tórt birinshi oryndy ıelendi, 2016 jyly Rıo-de-Janeıroda 100 metrge erkin júzýden Qazaqstan tarıhyndaǵy alǵashqy Jazǵy Paralımpıada oıyndarynyń medalin jeńip aldy, 2017 jyly Meksıkadaǵy Álem chempıonatynyń chempıony jáne kúmis júldegeri, álem chempıonattarynda 14 altyn, 10 kúmis, 6 qola medal ıegeri (Berlın-2018, Lıgnano Sabbadorro-2019, Berlın-2019, Lıýısvıll-2021, Berlın-2021), III Azııa Para oıyndarynyń chempıony jáne 2 kúmis jáne 1 qola medal ıegeri (Djakarta-2018), QR V Paralımpıada oıyndarynyń úsh dúrkin jeńimpazy (Aqtóbe-2019), «Tokıo-2020» 16-shy jazǵy Paralımpıada oıyndarynyń qatysýshysy, IWAS Dúnıejúzilik oıyndarynyń úsh dúrkin kúmis jáne qola júldegeri (Vıla-Real-de-Santa-Antonıo-2022), QR VI Jazǵy Paralımpıada oıyndarynyń úsh dúrkin jeńimpazy (Aqtóbe-2023), IV Jazǵy Azııa Para oıyndarynyń qola júldegeri (Hanchjoý-2022), 2022-2023 jyldary – QR Ulttyq Paralımpıada komıteti Atqarý komıtetiniń múshesi, múmkindigi shekteýli sportshylardyń ókili.
43 jyl buryn (1981) «NUR Media» holdınginiń bas dırektory Baqtııar Mákenuly MÁKEN dúnıege keldi.
2003 jyly Qazaq Ulttyq agrarlyq ýnıversıtetin, 2009 jyly Montana-Mıssýla ýnıversıtetin (AQSh) («Bolashaq» baǵdarlamasynyń stıpendıaty) bitirgen.
Eńbek joly: 2003 jyly Qazaq Ulttyq agrarlyq ýnıversıteti jastar isteri komıtetiniń mádenı uıymdastyrýshysy boldy, 2006 jylǵa deıin osy joǵary oqý ornynda jastar isteri komıteti tóraǵasynyń orynbasary, jastar uıymynyń tóraǵasy qyzmetterin atqardy. 2003-2006 jyldary «Qazaqstannyń aýyl jastary odaǵy» QB teń tóraǵasy, 2004-2007 jyldary «Qazaqstannyń jastar kongresi» zańdy tulǵalar uıymy tóraǵasynyń orynbasary, 2005-2007 jyldary «Jasyl el» jastar-eńbek jasaqtary respýblıkalyq shtabynyń menedjeri bolyp eńbek etti. 2009-2010 jyldary Almaty qalasy jastar saıasaty máseleleri basqarmasynyń jastar uıymdarymen jáne JOO-larmen jumys bólimi bastyǵynyń mindetin atqarýshy, 2010-2012 jyldary Almaty qalasy jastar saıasaty máseleleri basqarmasy bastyǵynyń mindetin atqarýshy, basqarma bastyǵy, 2012 jyldan Almaty qalasy ishki saıasat basqarmasynyń basshysy, 2013-2016 jyldary Batys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary qyzmetterin atqardy. 2016 jyly VI shaqyrylǵan Parlament Májilisiniń depýtaty, 2019 jyldyń shilde aıynan Nur-Sultan qalasy ákiminiń orynbasary, 2019-2022 jyldary Nur-Sultan qalasy ákiminiń orynbasary boldy.
Qazirgi qyzmetin 2022 jyldyń sáýir aıynan atqaryp keledi.
39 jyl buryn (1985) Qaraǵandy oblysy mamandyrylǵan aýdanaralyq ákimshilik sotynyń tóraǵasy Qanat Maratuly MAQAJANOV dúnıege keldi.
2008 jyly E.A. Bóketov atyndaǵy QarMÝ-dy quqyqtaný mamandyǵy boıynsha bitirgen.
Eńbek joly: 2008 jyly QR Bas Prokýratýrasynyń Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıtetiniń Qaraǵandy oblysy boıynsha basqarmasynyń jeke eńbek sharty boıynsha statıst mamany, 2008-2009 jyldary QR Bas Prokýratýrasynyń Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıtetiniń Qaraǵandy oblysy boıynsha basqarmasynyń (bólim quqyǵyndaǵy) halyqtyń pikirin zerdeleý jáne quqyqtyq qubylystardy boljaý taldaý ortalyǵynyń prokýrory, 2009 jyly QR Bas prokýratýrasy Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıtetiniń Qaraǵandy oblysy boıynsha basqarmasynyń Quqyqtyq qubylystardy taldaý jáne boljaý departamentiniń prokýrory bolyp qyzmet atqarǵan. 2009-2012 jyldary Qaraǵandy qalasy Buqar jyraý aýdany boıynsha quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý salasyndaǵy zańdylyqty qadaǵalaý prokýrory, 2012 jyly QR Bas prokýratýrasynyń Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıtetiniń Qaraǵandy oblysy boıynsha basqarmasynyń Temirtaý qalasy boıynsha quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý salasyndaǵy zańdylyqty qadaǵalaý jónindegi aǵa prokýrory, 2012-2014 jyldary Qaraǵandy qalasy Oktıabr aýdany prokýrorynyń áleýmettik-ekonomıkalyq saladaǵy zańdylyqty qadaǵalaý jónindegi kómekshisi, Qaraǵandy oblysy prokýratýrasy, 2014-2016 jyldary Qaraǵandy oblysy prokýratýrasy sot aktileriniń zańdylyǵyn qadaǵalaý jáne qylmystyq ister boıynsha memlekettik múddelerdi bildirý bólimi Qaraǵandy qalasy Oktıabr aýdany prokýrorynyń kómekshisi, 2016-2017 jyldary Qaraǵandy oblysy prokýratýrasynyń Áleýmettik-ekonomıkalyq saladaǵy zańdylyqty qadaǵalaý basqarmasynyń ekstremızm men terrorızmge qarsy is-qımyl salasyndaǵy zańdylyqty qadaǵalaý bóliminiń aǵa prokýrory, 2016-2021 jyldary Atyraý qalalyq sotynyń sýdıasy laýazymyn atqardy.
Qazirgi qyzmetin 2021 jyldyń shilde aıynan beri atqaryp keledi.
106 jyl buryn (1918-1987) aqyn, jazýshy, ádebıet synshysy Táken (Táńirbergen) ÁLІMQULOV dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Sozaq aýdanynda týǵan. Máskeýdegi ádebıet ınstıtýtyn bitirgen. Shymkent qorǵasyn zaýytynda jumys istegen.
Eńbek joly: 1945-1974 jyldary «Ońtústik Qazaqstan» gazetinde jaýapty hatshy, «Lenınshil jas» (qazirgi «Jas alash») gazetinde bólim meńgerýshisi, KSRO jáne Qazaqstan Jazýshylar odaǵynda ádebı keńesshi bolǵan.
Shyǵarmalary 1945 jyldan jarııalana bastaǵan. Alǵashqy óleńder jınaǵy «Sapar» degen atpen 1950 jyly jaryq kórgen. Qalamgerdiń «Jazǵy jańbyr», «Qarataý órnekteri» óleńder men poemalary, «Seıtek saryny», «Týǵan aýylda», «Kúreń ózen», «Kertolǵaý», «Shejireli sahara», «Kókek aıy» áńgimeler men povester jınaǵy, «Aqboz at», «Tulpardyń taǵdyry», «El men jer», «Zamana ekpini» romandary shyqqan. Abaı Qunanbaev týraly «Jumbaq jan» zertteý eńbegin jaryqqa shyǵarǵan. Kórkem aýdarma salasynda M. Lermontovtyń «Izmaıl beı» poemasyn, P. Pavlenkonyń «Baqyt», G. Nıkolaevanyń «Oraq ústinde» romandaryn, E. Sent-Ekzıýperıdiń «Kishkentaı shahzada» ertegisin, sondaı-aq A. Pýshkınniń, V. Maıakovskııdiń, Nızamıdiń óleńderin qazaq tiline tárjimalaǵan.
«Halyqtar dostyǵy» ordenimen marapattalǵan.